{"id":16316,"date":"2022-02-24T17:09:33","date_gmt":"2022-02-24T14:09:33","guid":{"rendered":"https:\/\/mdu.edu.az\/khodzal-soyzh-r-m-az-rbaydzanl-lara-zhar-okh-srlik-etnik-t-mizl-m-akt-n-n-davam-kimi\/"},"modified":"2022-02-24T17:09:33","modified_gmt":"2022-02-24T14:09:33","slug":"khodzal-soyzh-r-m-az-rbaydzanl-lara-zhar-okh-srlik-etnik-t-mizl-m-akt-n-n-davam-kimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/khodzal-soyzh-r-m-az-rbaydzanl-lara-zhar-okh-srlik-etnik-t-mizl-m-akt-n-n-davam-kimi\/","title":{"rendered":"Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 \u00e7ox\u0259srlik  etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 akt\u0131n\u0131n davam\u0131 kimi"},"content":{"rendered":"<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: center; line-height: 150%;\"><span style=\"color: #000000;\"><b><span style=\"font-size: 12pt; line-height: 150%; font-family: Arial, sans-serif;\">Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 &ccedil;ox\u0259srlik <\/span><\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: center; line-height: 150%;\"><span style=\"color: #000000;\"><b><span style=\"font-size: 12pt; line-height: 150%; font-family: Arial, sans-serif;\">etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 akt\u0131n\u0131n davam\u0131 kimi<\/span><\/b><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: center; line-height: 150%;\"><span style=\"color: #000000;\"><b><span style=\"font-size: 12pt; line-height: 150%; font-family: Arial, sans-serif;\"><\/span><\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi torpaqlar\u0131n\u0131n hiss\u0259-hiss\u0259 ondan qopar\u0131l\u0131b al\u0131nmas\u0131 son 200 ild\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir. Q\u0259dim Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 olan Qaraba\u011f v\u0259 Z\u0259ng\u0259zura XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq erm\u0259ni \u0259halisinin k&ouml;&ccedil;&uuml;r&uuml;lm\u0259si, demoqrafik v\u0259ziyy\u0259tin zorla d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si, 1903-1905, 1918-ci ill\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halini qorxutmaq v\u0259 qovutmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 k&uuml;tl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar t&ouml;r\u0259dilm\u0259si m\u0259qs\u0259dy&ouml;nl&uuml; \u015f\u0259kild\u0259 erm\u0259nil\u0259rin havadarlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke&ccedil;irilirdi. Qondarma Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f probleminin nec\u0259 meydana g\u0259ldiyini bilm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n onun tarixi k&ouml;kl\u0259rinin hardan qaynaqland\u0131\u011f\u0131n\u0131, onu ortaya atm\u0131\u015f erm\u0259ni mill\u0259t&ccedil;il\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n havadarlar\u0131n\u0131n niyy\u0259tl\u0259rinin if\u015fa edilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan Mir M&ouml;hs&uuml;n Hac\u0131 Mir\u0259hm\u0259d o\u011flu N\u0259vvab\u0131n &ldquo;Qafqaz erm\u0259ni tayfas\u0131 il\u0259 m&uuml;s\u0259lmanlar\u0131n vuru\u015f v\u0259 ixti\u015fa\u015f tarixl\u0259ri&rdquo; \u0259s\u0259rinin x&uuml;susi \u0259h\u0259miyy\u0259ti vard\u0131r. M.M.N\u0259vvab bu \u0259s\u0259rind\u0259 1903-1904-ci ill\u0259rd\u0259 \u015eu\u015fada v\u0259 Qaraba\u011f\u0131n ba\u015fqa k\u0259ndl\u0259rind\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t&ccedil;il\u0259rinin Az\u0259rbaycan t&uuml;rkl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 t&ouml;r\u0259tdikl\u0259ri cinay\u0259tl\u0259r haqq\u0131nda geni\u015f m\u0259lumat verir. M&uuml;\u0259llifin yazd\u0131qlar\u0131ndan ayd\u0131n olur ki, &ccedil;arizmin bu iki &ccedil;ar\u0131n \u0259mril\u0259 silah g\u0259zdirm\u0259k Az\u0259rbaycan t&uuml;rkl\u0259rin\u0259 q\u0259ti qada\u011fan edilmi\u015fdi. Bu da imkan verirdi ki, silahl\u0131 erm\u0259ni d\u0259st\u0259l\u0259ri silahs\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 asanl\u0131qla \u0259l\u0259 ke&ccedil;irib onlar\u0131 min c&uuml;r i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259rl\u0259 &ouml;ld&uuml;rs&uuml;nl\u0259r. Onlar f&uuml;rs\u0259t d&uuml;\u015f\u0259n kimi ist\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Osmanl\u0131 t&uuml;rkl\u0259rin\u0259 h\u0259r c&uuml;r maddi, m\u0259n\u0259vi v\u0259 fiziki z\u0259rb\u0259l\u0259r endirirdil\u0259r. 1877-cil Rusiya &ndash;T&uuml;rkiy\u0259 m&uuml;harib\u0259si zaman\u0131 rus ordusunun t\u0259rkibind\u0259 Qars \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 daxil olan erm\u0259nil\u0259r orada \u0259ll\u0259rin\u0259 ke&ccedil;\u0259n \u0259lyazma kitablar\u0131, Qurani \u015e\u0259rifi yand\u0131raraq m&uuml;s\u0259lman t&uuml;rk d&uuml;nyas\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r kin v\u0259 nifr\u0259t b\u0259sl\u0259dikl\u0259\u0131rini s&uuml;but etmi\u015fl\u0259r. M.M.N\u0259vvab yaz\u0131r ki, erm\u0259ni mill\u0259t&ccedil;il\u0259ri \u0259vv\u0259l Osmanl\u0131 d&ouml;vl\u0259tind\u0259, sonra is\u0259 Rusiya \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 x&uuml;susi q\u0131mdatxanalar yaradaraq (q\u0131mdatxana &ndash; m&uuml;asir saqqall\u0131 erm\u0259ni quldurlar\u0131n\u0131n \u0259cdadlar\u0131n\u0131 t&uuml;rkl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259bli\u011fatda, t\u0259xribatda, sui-q\u0259sdd\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 silahl\u0131 toqqu\u015fmalarda istifad\u0259 em\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n laz\u0131mi h\u0259rbi sursat\u0131n, &ccedil;ar m\u0259mur v\u0259 zabitl\u0259rinin r&uuml;\u015fv\u0259tl\u0259 \u0259l\u0259 ke&ccedil;irilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 varl\u0131 erm\u0259nil\u0259rd\u0259n pul toplamaq q\u0131mdatlar\u0131n \u0259sas v\u0259zif\u0259si idi. \u0130st\u0259r q\u0131mdatlar, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 ba\u015fqa erm\u0259ni mill\u0259t&ccedil;i birlikl\u0259rin\u0259 xeyir-dua ver\u0259n, onlar\u0131n xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 t&ouml;r\u0259tdikl\u0259ri qanl\u0131 cinay\u0259tl\u0259rin, q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n \u0259sas t\u0259\u015fkilat&ccedil;\u0131lar\u0131 yerl\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259n kils\u0259l\u0259r v\u0259 kils\u0259 xadiml\u0259ri olmu\u015flar ki, onlara da &uuml;mumi r\u0259hb\u0259rliyi E&ccedil;mi\u0259dzin (&Uuml;&ccedil; m&uuml;\u0259zzin) etmi\u015fdi. Bu erm\u0259ni kils\u0259si v\u0259 onun ba\u015f\u0131nda dayananlar &ouml;z &uuml;zd\u0259niraq missiyalar\u0131n\u0131 bu g&uuml;n d\u0259 davam etdirirl\u0259r. <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Kils\u0259nin toxunulmaz Tanr\u0131 m\u0259b\u0259di oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alan ke\u015fi\u015fl\u0259r onu 1905-1906-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 erm\u0259ni quldur d\u0259st\u0259l\u0259rinin h\u0259rbi sursat c\u0259bh\u0259xanas\u0131na &ccedil;evirmi\u015fdil\u0259r.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 1906-c\u0131 ild\u0259 \u015eu\u015fada ard\u0131-aras\u0131 k\u0259silm\u0259y\u0259n q\u0131r\u011f\u0131nlardan cana doymu\u015f bir ne&ccedil;\u0259 erm\u0259ni \u015eu\u015fa kils\u0259l\u0259rinin yeralt\u0131 qatlar\u0131nda m\u0259xfi h\u0259rbi sursat anbarlar\u0131n\u0131n olmas\u0131 haqq\u0131nda gizlic\u0259 \u015f\u0259h\u0259r &uuml;sul idar\u0259sinin ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131 olan rus general\u0131na x\u0259b\u0259r ver\u0259r\u0259k h\u0259min anbarlar\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259sini t\u0259l\u0259b edirl\u0259r. Yoxlan\u0131\u015f zaman\u0131 iki kils\u0259nin yeralt\u0131 qat\u0131ndan &ccedil;oxlu miqdarda t&uuml;f\u0259ng, g&uuml;ll\u0259, top, bomba, dinamit, evl\u0259rin yand\u0131r\u0131lmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;xt\u0259lif madd\u0259l\u0259rl\u0259 doldurulmu\u015f silah anbarlar\u0131 a\u015fkar edilmi\u015fdi. Kils\u0259nin \u0259sas f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 daban-dabana zidd olan bu \u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259 c\u0259za almal\u0131 olan ke\u015fi\u015fl\u0259r sad\u0259c\u0259 olaraq \u015eu\u015fadan uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131lar. Tanr\u0131 m\u0259b\u0259din\u0259 &ouml;l&uuml;m, qan qoxusu ver\u0259n v\u0259 kils\u0259 qanunlar\u0131na daban-dabana zidd olan silahlar\u0131 toplamaq, saxlamaq v\u0259 quldur d\u0259st\u0259l\u0259rini silahland\u0131rmaq ba\u015fqa xalqa v\u0259 onun torpa\u011f\u0131na qar\u015f\u0131 t\u0259cav&uuml;zkar h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 y&ouml;n\u0259ltm\u0259k yaln\u0131z insanl\u0131\u011f\u0131 l\u0259k\u0259 olan erm\u0259ni \u015fovinistl\u0259rinin a\u011fl\u0131na g\u0259l\u0259 bil\u0259rdi.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; XX y&uuml;zilliyin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq Xocal\u0131 faci\u0259sin\u0259d\u0259k erm\u0259ni mill\u0259t&ccedil;il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n xalq\u0131m\u0131za t&ouml;r\u0259dil\u0259n a\u015fkar v\u0259 gizli q\u0131r\u011f\u0131nlara, silahl\u0131 vuru\u015fmalara dair &Ccedil;ar Rusiyas\u0131 v\u0259 ke&ccedil;mi\u015f SSR\u0130-d\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 xarici &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f materiallar\u0131 izl\u0259mi\u015f olsaq g&ouml;r\u0259rik ki, bu iki mill\u0259t aras\u0131nda \u0259dav\u0259ti q\u0131z\u0131\u015fd\u0131ran v\u0259 t\u0259\u015fkil ed\u0259n ba\u015fl\u0131ca q&uuml;vv\u0259 kils\u0259 v\u0259 onun \u0259traf\u0131na toplanm\u0131\u015f d\u0131rnaqaras\u0131 erm\u0259ni ziyal\u0131lar\u0131 olmu\u015flar. Rus diplomat\u0131, general Mayevski iki mill\u0259t aras\u0131nda davam ed\u0259n q\u0131r\u011f\u0131n v\u0259 ixti\u015fa\u015flar zaman\u0131 kils\u0259nin f\u0259aliyy\u0259tini d\u0259rind\u0259n izl\u0259y\u0259r\u0259k yaz\u0131rd\u0131: <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">-Erm\u0259ni din xadiml\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259ti &ldquo;Allah k\u0259lam\u0131&rdquo; &ccedil;atd\u0131rmaqdan daha &ccedil;ox m&uuml;s\u0259lmanlarla xristianlar aras\u0131nda nifaq\u0131 q\u0131z\u0131\u015fd\u0131rmaqdan ibar\u0259tdir. Erm\u0259ni kils\u0259sinin bel\u0259 qeyri-insani f\u0259aliyy\u0259tini i\u015f\u0131qland\u0131ran m\u0259x\u0259zl\u0259rd\u0259n ayd\u0131n olur ki, son d&ouml;vrl\u0259rd\u0259 ist\u0259r xaricd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 daxild\u0259 olan erm\u0259ni mafiyas\u0131n\u0131n \u0259n q&uuml;dr\u0259tli dayaqlar\u0131ndan biri, terror v\u0259 t\u0259bli\u011fat \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rinin t\u0259\u015fkilat&ccedil;\u0131s\u0131 v\u0259 onu maddi c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259min ed\u0259n kils\u0259 olmu\u015fdur. <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; M\u0259hz XX y&uuml;zilliyin sonlar\u0131nda ke&ccedil;mi\u015f Sovet imperiyas\u0131nda yaranm\u0131\u015f d\u0259rin siyasi b&ouml;hrandan beyinl\u0259ri &ldquo;B&ouml;y&uuml;k Erm\u0259nistan&rdquo; x&uuml;lyas\u0131 il\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nmi\u015f erm\u0259ni \u015fovinistl\u0259ri az\u0259rbaycan t&uuml;rkl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 terror kampaniyas\u0131na ba\u015flad\u0131lar. He&ccedil; t\u0259sad&uuml;fi deyil ki, erm\u0259ni diasporlar\u0131 kils\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131 Erm\u0259nistanda d&ouml;vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 d\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259ndi. Bu da onu s&uuml;but edir ki, Erm\u0259nistan terroru d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n &ouml;lk\u0259dir. D&uuml;nyan\u0131n terrorla v\u0259 terror&ccedil;u t\u0259\u015fkilatlarla ba\u011fl\u0131 faktlara ikili m&uuml;nasib\u0259t b\u0259sl\u0259m\u0259si Erm\u0259nistan\u0131 terror&ccedil;u \u0259m\u0259ll\u0259r\u0259 daha da \u015firnikdirir. B&uuml;t&uuml;n d&uuml;nyada sayca \u0259n &ccedil;ox terror t\u0259\u015fkilatlar\u0131 erm\u0259nil\u0259rd\u0259 olmaqla, \u0259sas\u0259n t&uuml;rk mill\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 y&ouml;n\u0259ldilmi\u015fdir. Onlar\u0131n adlar\u0131n\u0131n t\u0259dqiqi g&ouml;st\u0259rir ki, &ldquo;Erm\u0259nistan\u0131 azad ed\u0259n gizli ordu &ndash; ASASA &ldquo;Haydad&rdquo;, &ldquo; Erm\u0259ni soyq\u0131r\u0131m\u0131 komandas\u0131&rdquo; &ldquo;Yeni erm\u0259ni m&uuml;qavim\u0259t qrupu&rdquo;, &ldquo;3 oktyabr erm\u0259ni milli h\u0259r\u0259kat\u0131&rdquo;, &ldquo;6-c\u0131 erm\u0259ni azadl\u0131q ordusu&rdquo; &ldquo;&Uuml;mumi Qisasalma T\u0259\u015fkilat\u0131&rdquo; , &ldquo;APA-terror&ccedil;u t\u0259\u015fkilat\u0131&rdquo; v\u0259 s. bu say\u0131 davam etdirs\u0259k g&ouml;r\u0259rik ki, bu erm\u0259ni terror t\u0259\u015fkilatlar\u0131 insanl\u0131qla bir araya s\u0131\u011fmayan hans\u0131 &ccedil;irkin \u0259m\u0259ll\u0259ri t&ouml;r\u0259tmi\u015fl\u0259r. Xocal\u0131 soyq\u0131q\u0131r\u0131m\u0131 da bu terror&ccedil;u t\u0259\u015fkilat v\u0259 d\u0259st\u0259l\u0259rin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;irilmi\u015f b\u0259\u015f\u0259ri cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n biridir. Apar\u0131lan bir s\u0131ra t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 g&ouml;r&uuml;n&uuml;r ki, Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131nda ASSA v\u0259 Haydad t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n birba\u015fa rolu olmu\u015fdur. &Ouml;z&uuml; d\u0259 bu a\u011flas\u0131\u011fmaz cinay\u0259t &ccedil;ox d\u0259qiq, d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;lm&uuml;\u015f plan \u0259sas\u0131nda yerin\u0259 yetirilmi\u015fdir. <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Xocal\u0131n\u0131n h\u0259rbi m\u0259nt\u0259q\u0259 kimi \u0259h\u0259miyy\u0259ti b&ouml;y&uuml;k idi. Q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259ni v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t oca\u011f\u0131 olan Xocal\u0131ya i\u015f\u011fal&ccedil;\u0131lar\u0131n basq\u0131n\u0131ndan \u0259vv\u0259l Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan erm\u0259nil\u0259rin did\u0259rgin sald\u0131qlar\u0131 &ccedil;oxlu sayda qa&ccedil;q\u0131n p\u0259nah g\u0259tirmi\u015fdi. N\u0259tic\u0259d\u0259 Xocal\u0131da \u0259halinin say\u0131 xeyli artm\u0131\u015fd\u0131. Bu da erm\u0259nil\u0259ri &ccedil;ox narahat edirdi. Onlar Qaraba\u011f\u0131 az\u0259rbaycnl\u0131lardan t\u0259mizl\u0259m\u0259k ist\u0259dikl\u0259ri halda h\u0259r yerd\u0259n qa&ccedil;q\u0131n d&uuml;\u015f\u0259n Xocal\u0131da m\u0259skunla\u015f\u0131rd\u0131.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Xocal\u0131n\u0131n Xank\u0259ndid\u0259n 12 km c\u0259nub-\u015f\u0259rqd\u0259, Qaraba\u011f da\u011f silsil\u0259sinin \u0259t\u0259yind\u0259, A\u011fdam-\u015eu\u015fa, \u018fsg\u0259ran &ndash; Xank\u0259ndi yolunun &uuml;st&uuml;nd\u0259 Xocal\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 Qaraba\u011f\u0131n Ana V\u0259t\u0259nd\u0259n tamamil\u0259 qopar\u0131l\u0131b al\u0131nmas\u0131 dem\u0259k idi. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 1992-ci ilin yanvar-fevral aylar\u0131ndan erm\u0259nil\u0259r terror&ccedil;uluq f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini s&uuml;r\u0259tl\u0259 geni\u015fl\u0259ndirirdil\u0259r. Qaraba\u011fdak\u0131 sonuncu Az\u0259rbaycan k\u0259ndl\u0259ri K\u0259kicahan, Me\u015f\u0259li, Qu\u015f&ccedil;ular, Mal\u0131b\u0259yli, Qarada\u011fl\u0131, A\u011fdaban k\u0259ndl\u0259rind\u0259 t&ouml;r\u0259dil\u0259n q\u0131r\u011f\u0131nlar Xocal\u0131 q\u0259tliam\u0131na ged\u0259n yolu getdikc\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131. Erm\u0259nil\u0259r m&uuml;mk&uuml;n q\u0259d\u0259r daha tez Xocal\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 ke&ccedil;irm\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. 1992-ci il fevral\u0131n 25-d\u0259 saat 22-23 rad\u0259l\u0259rind\u0259 Erm\u0259nistandan Az\u0259rbaycan \u0259razisin\u0259 ke&ccedil;irilmi\u015f silahl\u0131 q&uuml;vv\u0259l\u0259r, Qaraba\u011f\u0131n mill\u0259t&ccedil;i erm\u0259nil\u0259rind\u0259n t\u0259\u015fkil olunmu\u015f qanunsuz silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259r, ke&ccedil;mi\u015f SSR\u0130-y\u0259 m\u0259xsus 366-c\u0131 alay\u0131n \u0259sg\u0259r v\u0259 zabitl\u0259rinin birg\u0259 i\u015ftirak\u0131 il\u0259 \u0259liyal\u0131n dinc \u0259hali &uuml;z\u0259rin\u0259 h&uuml;cum ba\u015flad\u0131. H&uuml;cum zaman\u0131 90-dan &ccedil;ox tank, piyadalar\u0131n d&ouml;y&uuml;\u015f ma\u015f\u0131n\u0131, toplardan v\u0259 dig\u0259r silahlardan istifad\u0259 olunurdu. II istiqam\u0259td\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259n h&uuml;cum s\u0259h\u0259r saat 7 <sup>00 <\/sup>&ndash; d\u0259k davam etdi. \u015e\u0259h\u0259rd\u0259 ax\u0131r\u0131nc\u0131 m&uuml;qavim\u0259t n&ouml;qt\u0259sinin susdurulmas\u0131nda da 366-c\u0131 alay\u0131n texmikas\u0131ndan istifad\u0259 olundu. \u015e\u0259h\u0259rin g&uuml;ll\u0259baran edilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 613 n\u0259f\u0259r h\u0259lak oldu, onlardan 63-&uuml; u\u015faq, 106-s\u0131 qad\u0131n, 70-i qoca idi. 8 ail\u0259 tamail\u0259 m\u0259hv edildi. 25 u\u015faq h\u0259r iki valideynini, 130 u\u015faq 1 valideynini itirmi\u015fdir. 487 n\u0259f\u0259r yaralanm\u0131\u015fd\u0131r ki, onlardan da 76 n\u0259f\u0259ri u\u015faqd\u0131r. 1275 n\u0259f\u0259r \u0259sir g&ouml;t&uuml;r&uuml;lm&uuml;\u015fd&uuml;r. 150 n\u0259f\u0259r itkin v\u0259 girovdur. Bu g&uuml;n\u0259 q\u0259d\u0259r onlardan he&ccedil; bir x\u0259b\u0259r al\u0131nmam\u0131\u015fd\u0131r. <\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t tarixin\u0259 erm\u0259ni fa\u015fizminin \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli t\u0259zah&uuml;rl\u0259rind\u0259n biri kimi daxil olmu\u015fdur. Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 t&ouml;r\u0259dilmi\u015f d\u0259h\u015f\u0259tli cinay\u0259tl\u0259rin x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 miqyas\u0131 bu soyq\u0131r\u0131m akt\u0131n\u0131n BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 9 dekabr 1948-ci il tarixli 260 sayl\u0131 q\u0259tnam\u0259si il\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f &ldquo;soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259tl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 ona g&ouml;r\u0259 c\u0259zaland\u0131rma haqq\u0131nda konvensiyas\u0131nda t\u0259sbit olunmu\u015f m&uuml;dd\u0259alara tamail\u0259 uy\u011funlu\u011funu s&uuml;but edir, Az\u0259rbaycan\u0131n m&uuml;st\u0259qilliyin\u0259 v\u0259 \u0259razi b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml;n\u0259 qar\u015f\u0131 y&ouml;n\u0259lmi\u015f terror siyas\u0259tinin t\u0259zah&uuml;r&uuml; olan, k&ouml;k&uuml;nd\u0259 yerli \u0259halinin milli v\u0259 dini m\u0259nsubiyy\u0259t s\u0259b\u0259bi duran bu k&uuml;tl\u0259vi v\u0259 amans\u0131z q\u0259tliam t\u0259kc\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 deyil, b&uuml;t&ouml;vl&uuml;kd\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 t&ouml;r\u0259dilmi\u015f soyq\u0131r\u0131m akt\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify;\">&nbsp;<\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\"><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 13.5pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; background: white;\"><span style=\"color: #000000;\"><b><span style=\"font-family: Arial, sans-serif; color: black;\">Humanitar f\u0259nl\u0259r kafedras\u0131n\u0131n ba\u015f m&uuml;\u0259llimi<\/span><\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 13.5pt; text-align: justify; text-indent: 1cm; background: white; orphans: 2; widows: 2; word-spacing: 0px;\"><span style=\"color: #000000;\"><b><span style=\"font-family: Arial, sans-serif; color: black;\">Tahir\u0259 Quliyeva<\/span><\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\"><\/span><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0cm; text-align: justify;\">&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 &ccedil;ox\u0259srlik etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 akt\u0131n\u0131n davam\u0131 kimi &nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi torpaqlar\u0131n\u0131n hiss\u0259-hiss\u0259 ondan qopar\u0131l\u0131b al\u0131nmas\u0131 son 200 ild\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir. Q\u0259dim Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 olan Qaraba\u011f v\u0259 Z\u0259ng\u0259zura XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq erm\u0259ni \u0259halisinin k&ouml;&ccedil;&uuml;r&uuml;lm\u0259si, demoqrafik v\u0259ziyy\u0259tin zorla d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si, 1903-1905, 1918-ci ill\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halini qorxutmaq v\u0259 qovutmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 k&uuml;tl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar t&ouml;r\u0259dilm\u0259si [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"","ocean_second_sidebar":"","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"","ocean_custom_header_template":"","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"","ocean_menu_typo_font_family":"","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-16316","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-khaebaerlaer-az","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16316","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16316"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16316\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16316"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16316"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16316"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}