{"id":43594,"date":"2023-02-23T08:01:45","date_gmt":"2023-02-23T05:01:45","guid":{"rendered":"https:\/\/mdu.edu.az\/?p=43594"},"modified":"2023-02-23T08:06:09","modified_gmt":"2023-02-23T05:06:09","slug":"xocali-soyqirimi-xx-%c9%99srin-qanli-faci%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/xocali-soyqirimi-xx-%c9%99srin-qanli-faci%c9%99si\/","title":{"rendered":"XOCALI Soyq\u0131r\u0131m\u0131 &#8211; XX \u0259srin qanl\u0131 faci\u0259si"},"content":{"rendered":"<p>2022-ci il fevral\u0131n 26-da xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n 31-cu ild\u00f6n\u00fcm\u00fc tamam olur.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259dnam &#8220;B\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d x\u00fclyas\u0131 il\u0259 al\u0131\u015f\u0131b yanan erm\u0259ni v\u0259h\u015fil\u0259rinin xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri \u0259n qanl\u0131 cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131d\u0131r. Bu faci\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyimizin ilk ill\u0259rind\u0259 tariximizin qanla yaz\u0131lm\u0131\u015f s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259ndir.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri v\u0259 terror\u00e7ular\u0131 1988-1993-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda ba\u015f al\u0131b ged\u0259n h\u0259rc-m\u0259rclikd\u0259n, hakimiyy\u0259t \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k Rusiya h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin bilavasit\u0259 yax\u0131ndan k\u00f6m\u0259yi il\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 Erm\u0259nistandak\u0131 tarixi-etnik torpaqlar\u0131ndan tamamil\u0259 qovub \u00e7\u0131xard\u0131lar, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131 v\u0259 \u0259traf rayonlar\u0131, respublika \u0259razisinin 20%-ni<\/p>\n\n\n\n<p>i\u015f\u011fal etdil\u0259r. Bir milyondan \u00e7ox Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 do\u011fma yurd-yuvas\u0131ndan did\u0259rgin sal\u0131nd\u0131, \u00f6z V\u0259t\u0259nind\u0259 qa\u00e7q\u0131na v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn\u0259 \u00e7evrildi. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda oyuncaq &#8220;respublika&#8221; yarad\u0131ld\u0131. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f seperat\u00e7\u0131- terror\u00e7u qruplar\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri Erm\u0259nistanda hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 ke\u00e7irdil\u0259r. (R.K\u00f6\u00e7\u0259ryan, S. Sarkisyan v\u0259 b)<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 20 mind\u0259n \u00e7ox v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f, 50 mind\u0259n art\u0131q adam yaralanm\u0131\u015f v\u0259 \u015fik\u0259st olmu\u015f, 890 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si, 150 min ev, 7min inzibati bina, 693 m\u0259kt\u0259b, 855 u\u015faq ba\u011f\u00e7as\u0131, 695 sa\u011flaml\u0131q m\u0259rk\u0259zi, 927 kitabxana, 44 m\u0259b\u0259d, 9 m\u0259scid, 9 etnoqrafik \u0259h\u0259miyy\u0259tli tarixi yer, 464 tarixi abid\u0259 v\u0259 k\u00f6rp\u00fc, 2300 km su k\u0259m\u0259ri, 2000 km qaz k\u0259m\u0259ri, 15 min km elektrik x\u0259tti, 1200 km irriqasiya sistemi da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, 280 min hektar me\u015f\u0259, 1 milyon hektar \u0259kin sah\u0259si m\u0259hv edilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 1990-1993-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na 100 milyardlarla AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 ziyan vurulmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Xocal\u0131 Soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259rin\u0259 ke\u00e7m\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l erm\u0259nil\u0259r, onlar\u0131n \u0259z\u0259li torpaqlar\u0131m\u0131zda m\u0259skunla\u015fmas\u0131, xisl\u0259tl\u0259ri, v\u0259h\u015filikl\u0259ri v\u0259 s. haqda b\u0259zi m\u0259qamlara toxunmaq ist\u0259rdim.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan x\u00fclyas\u0131 il\u0259 al\u0131\u015f\u0131b yanan erm\u0259ni tarix\u00e7il\u0259rinin, yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n b\u0259zil\u0259ri \u00f6z v\u0259h\u015filikl\u0259rini, quldurluqlar\u0131n\u0131, \u015f\u0259r-x\u0259talar\u0131n\u0131 b\u0259z\u0259n etiraf etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olublar.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259ni tarix\u00e7isi B.\u0130\u015fxanyan 1916-c\u0131 ild\u0259 Petroqradda \u00e7ap etdiyi \u201cQafqaz xalqlar\u0131&#8221; kitab\u0131nda yaz\u0131rd\u0131: &#8220;Antik d\u00f6vrd\u0259 erm\u0259nil\u0259rin \u0259sl v\u0259t\u0259ni olan \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan&#8221; Ki\u00e7ik Asiyadan, Qafqaz Albaniyas\u0131ndan k\u0259narda yerl\u0259\u015firdi. F\u0259rat \u00e7ay\u0131n\u0131n yuxar\u0131 hiss\u0259sind\u0259 ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259r art\u0131b \u00e7oxalandan sonra torpaq i\u015ftahas\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcbl\u0259r. Onlar A\u011fbaba, \u00c7uxurs\u0259dd, \u015e\u0259rur mahallar\u0131na sonradan g\u0259libl\u0259r. Van g\u00f6l\u00fcnd\u0259n ba\u015flayaraq Urmiya, G\u00f6y\u00e7\u0259 g\u00f6l\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259saf\u0259ni i\u015f\u011fal edibl\u0259r&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fqa bir erm\u0259ni tarix\u00e7isi K.Patkanyan is\u0259 \u201cYax\u0131n Asiya tarixind\u0259 Van yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n rolu&#8221; kitab\u0131nda bel\u0259 yaz\u0131rd\u0131: \u201cErm\u0259nistan he\u00e7 bir zaman b\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 x\u00fcsusi rol oynamam\u0131\u015fd\u0131r. &#8220;B\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan&#8221; erm\u0259nil\u0259rin yay\u0131l\u0131b s\u0259p\u0259l\u0259ndikl\u0259ri bir regionun co\u011frafi ad\u0131d\u0131r\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Dig\u0259r erm\u0259ni t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 M.Nalbadyan qeyd edirdi ki, \u201cm\u0259n erm\u0259nil\u0259rin sakin olduqlar\u0131 bir ne\u00e7\u0259 yeri g\u0259zmi\u015f\u0259m. Daim xalis erm\u0259nic\u0259 olan bir \u015feyi duyma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fam. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bu arzum indiy\u0259 q\u0259d\u0259r yerin\u0259 yetm\u0259mi\u015fdir.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck rus \u015fairi A.S.Pu\u015fkin is\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 erm\u0259nil\u0259r haqq\u0131nda\u201d s\u0259n k\u00f6l\u0259, s\u0259n o\u011fru,<\/p>\n\n\n\n<p>s\u0259n erm\u0259nis\u0259n&#8221; fikrini s\u00f6yl\u0259mi\u015fdir. H\u0259min fikir bu g\u00fcn d\u0259 tam t\u0259sdiqini tap\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259tbuatdan ald\u0131\u011f\u0131m m\u0259lumata \u0259sas\u0259n, h\u0259l\u0259 sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 SSR\u0130-d\u0259 m\u0259\u015fhurla\u015fan v\u0259 Lenin haqq\u0131nda \u00e7oxlu kitablar\u0131n m\u00fc\u0259llifi kimi tan\u0131nan, Moskvada ya\u015fayan erm\u0259ni yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 M.\u015eaqinyan h\u0259r d\u0259f\u0259 \u0130r\u0259vanda olanda da\u015fnaklar\u0131 ba\u015f\u0131na toplayaraq onlara bir t\u00f6vsiyy\u0259sini t\u0259krar-t\u0259krar ver\u0259rdi: &#8220;Siz b\u0259l\u0259kd\u0259ki k\u00f6rp\u0259niz\u0259 m\u00fctl\u0259q bildirin ki, t\u00fcrk onun d\u00fc\u015fm\u0259nidir. Onlar\u0131n \u0259razisi bizim torpaqlar\u0131m\u0131zd\u0131r\u201d. Erm\u0259nil\u0259rin m\u0259\u015fhur \u015fair\u0259si Silva Kaputikyan daha ir\u0259li ged\u0259r\u0259k, he\u00e7 n\u0259d\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259y\u0259r\u0259k \u0259m\u0259l dostlar\u0131na m\u00fcraci\u0259t edirdi: &#8220;B\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00fcrk\u00fc son n\u0259f\u0259r\u0259 kimi q\u0131rmal\u0131san; t\u00fcrk \u00f6ld\u00fcrm\u0259y\u0259n erm\u0259ni bizd\u0259n deyildir&#8221;, &#8220;m\u0259nim q\u0131l\u0131nc\u0131mdan t\u00fcrk qan\u0131 ax\u0131b t\u00f6k\u00fcl\u0259nd\u0259 v\u0259 onu tapdalayanda rahat olaca\u011fam&#8221;, s\u0259n t\u00fcrk \u00f6ld\u00fcrm\u0259kd\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 q\u00fcrur duymal\u0131san, &#8220;t\u00fcrk \u00f6ld\u00fcrmayan erm\u0259ni \u00f6z \u0259li il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6ld\u00fcrs\u00fcn&#8221; &#8211; s\u00f6yl\u0259y\u0259rdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ya\u015fay\u0131b yaratm\u0131\u015f, \u015f\u0259nin\u0259 t\u0259rifl\u0259r ya\u011fd\u0131r\u0131lan &#8220;Xalqlar dostlu\u011funun car\u00e7\u0131s\u0131&#8221; adland\u0131r\u0131lan H. Tumanyan is\u0259 \u00f6z hekay\u0259l\u0259rinin birind\u0259 yuxusunda t\u00fcrk qad\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259n erm\u0259ninin d\u0259li olmas\u0131n\u0131 t\u0259r\u0259nn\u00fcm edirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6t\u0259n \u0259srin 80-ci ill\u0259rind\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131 Zori Balayan\u0131n &#8220;Ocaq\u201d kitab\u0131 erm\u0259nil\u0259ri t\u00fcrkl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00fck\u00fcrp\u0259dici m\u00fcharib\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131 v\u0259 bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u0259 m\u0259hz onlar t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259nilar azya\u015fl\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131 u\u015faqlar\u0131n\u0131 x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirirdil\u0259r. 1988-ci ilin noyabr\u0131nda Quqarkda onlar 70-\u0259 yax\u0131n 5 ya\u015f\u0131ndan 12 ya\u015f\u0131na kimi u\u015fa\u011f 20 metr uzunlu\u011funda, 1.5 diametrind\u0259 boruya dolduraraq h\u0259r iki t\u0259r\u0259fini baglayaraq qatl\u0259 yetirdil\u0259r. El\u0259 h\u0259min ilin dekabr\u0131nda onlar Spitakda da17 azya\u015fl\u0131 u\u015fa\u011f\u0131 bu \u00fcsulla \u00f6ld\u00fcrd\u00fcl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Xocal\u0131da is\u0259 v\u0259h\u015filiyin misli-b\u0259rab\u0259ri yox idi. 1992-ci il fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 erm\u0259nil\u0259r sovet ordusunun 366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131 alay\u0131n\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Xocal\u0131da XX \u0259srin sonlar\u0131nda insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck cinay\u0259ti t\u00f6r\u0259tdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00fccumdan \u0259vv\u0259l, fevral\u0131n 25-i ax\u015fam \u015f\u0259h\u0259r toplardan v\u0259 a\u011f\u0131r artilleriyadan \u015fidd\u0259tli at\u0259\u015f\u0259 tutdu. Ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 qalan t\u0259qrib\u0259n 2500 n\u0259f\u0259r A\u011fdama \u00e7atmaq \u00fcmidi il\u0259 Xocal\u0131n\u0131 t\u0259rk etdi. Amma onlardan 613-\u00fc q\u0259tliam\u0131n qurban\u0131na \u00e7evrildi. Bu soyq\u0131r\u0131m\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 63-\u00fc u\u015faq, 106-s\u0131 qad\u0131n, 70-i qoca v\u0259 qar\u0131 olmaqla 613 Xocal\u0131 sakini q\u0259tl\u0259 yetirildi. 8 ail\u0259 tamamil\u0259 m\u0259hv edildi, 25 u\u015faq h\u0259r iki valideynini, 130 u\u015faq is\u0259 valideynl\u0259rind\u0259n birini itirdi. D\u00fc\u015fm\u0259n t\u0259r\u0259find\u0259n yaralanan 487 n\u0259f\u0259rd\u0259n 76-s\u0131 u\u015faq idi. 1275 n\u0259f\u0259r \u0259sir, 150-si itkin d\u00fc\u015fd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildir\u0259k ki, 7000 n\u0259f\u0259r \u0259halisi olan Xocal\u0131 Xank\u0259ndind\u0259n 10 kilometr c\u0259nub-\u015f\u0259rqd\u0259 A\u011fdam-\u015eu\u015fa, \u018fsg\u0259ran-Xank\u0259ndi yolunun \u00fcst\u00fcnd\u0259 yerl\u0259\u015fir. Qaraba\u011fdak\u0131 yegan\u0259 aeroport da Xocal\u0131da idi. Erm\u0259nil\u0259rin Xocal\u0131ya \u0259sas maraqlar\u0131 da \u015f\u0259h\u0259rin strateji m\u00f6vqey\u0259 malik olmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar idi. Xocal\u0131 h\u0259m d\u0259 q\u0259dim insanlar\u0131n m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 yerdir. \u0130\u015f\u011faldan \u0259vv\u0259l \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 toxuculuq fabriki, 2 orta v\u0259 2 natamam m\u0259kt\u0259b var idi. Indi onlardan \u0259s\u0259r-\u0259lam\u0259t yoxdur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fn d\u0259h\u015f\u0259tlisi d\u0259 o idi ki, erm\u0259nil\u0259r Xocal\u0131lar\u0131 x\u00fcsusi amans\u0131zl\u0131q v\u0259 q\u0259ddarl\u0131qla q\u0259tl\u0259<\/p>\n\n\n\n<p>yetirmi\u015fl\u0259r. Xocal\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131na dair istintaq materiallar\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, h\u00fccumda mayor S.Ohonyn\u0131n (Erm\u0259nistan\u0131n eks-m\u00fcdafi\u0259 naziri) komandal\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda 366-c\u0131 alay\u0131n 2-ci batalyonu, Y.Nabokivinin komandal\u0131\u011f\u0131 il\u0259 3-c\u00fc batalyonu, q\u0259rargah r\u0259isi V.\u00c7it\u00e7yan olan 1-ci batalyonu v\u0259 alayda xidm\u0259t ed\u0259n 50-d\u0259n art\u0131q erm\u0259ni zabit v\u0259 giziri i\u015ftirak etmi\u015fdir. Onlar misilsiz q\u0259ddarl\u0131q n\u00fcmayi\u015f etdirirdil\u0259r. Amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetiril\u0259nl\u0259rd\u0259n 56 n\u0259f\u0259ri diri-diri yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, ba\u015flar\u0131 k\u0259silmi\u015f, g\u00f6zl\u0259ri \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f, ba\u015f v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 \u0259traflar\u0131n\u0131n d\u0259risi soyulmu\u015fdur. Erm\u0259ni ideoloqlar\u0131 bu q\u0259till\u0259rd\u0259n, q\u0259ddarl\u0131qlardan sevincl\u0259 s\u00f6hb\u0259t a\u00e7\u0131rlar. Onlar\u0131n xa\u00e7 atalar\u0131ndan say\u0131lan Zori Balayan 1996-c\u0131 ild\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 &#8220;Ruhumuzun dir\u00e7\u0259li\u015fi&#8221; adl\u0131 kitab\u0131nda Xocal\u0131da t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131m\u0131 haqq\u0131nda bel\u0259 yaz\u0131r: &#8220;Biz Xa\u00e7aturla \u0259l\u0259 ke\u00e7irdiyimiz ev\u0259 gir\u0259rk\u0259n q\u0259hr\u0259man \u0259sg\u0259rl\u0259rimiz 13 ya\u015fl\u0131 bir t\u00fcrk u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 p\u0259nc\u0259r\u0259y\u0259 mismarlam\u0131\u015fd\u0131lar. T\u00fcrk u\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ox s\u0259s-k\u00fcy salmas\u0131n dey\u0259 Xa\u00e7atur u\u015fa\u011f\u0131n anas\u0131n\u0131n k\u0259silmi\u015f d\u00f6\u015f\u00fcn\u00fc onun a\u011fz\u0131na qoydu.&nbsp; Daha sonra 13 ya\u015f\u0131ndak\u0131 t\u00fcrk\u00fcn ba\u015f\u0131ndan, sin\u0259sind\u0259n v\u0259 qarn\u0131ndan d\u0259risini soydum. Saata baxd\u0131m, t\u00fcrk u\u015fa\u011f\u0131 7 d\u0259qiq\u0259 sonra qan itir\u0259r\u0259k d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdi. Ruhum sevincd\u0259n q\u00fcrurland\u0131. Xa\u00e7atur daha sonra \u00f6lm\u00fc\u015f t\u00fcrk u\u015fa\u011f\u0131n\u0131n c\u0259s\u0259dini hiss\u0259-hiss\u0259 do\u011frad\u0131 v\u0259 bu t\u00fcrkl\u0259 eyni k\u00f6kd\u0259n olan itl\u0259r\u0259 atd\u0131. Ax\u015fam eyni \u015fey daha 3 t\u00fcrk u\u015fa\u011f\u0131na etdik. M\u0259n ixtisasca h\u0259kim\u0259m. Humanist pe\u015f\u0259 sahibi oldu\u011fum \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259n bel\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259m\u0259liy\u0259m, ancaq m\u0259n erm\u0259niy\u0259m v\u0259 bir erm\u0259ni kimi \u00f6z v\u0259zif\u0259mi yerin\u0259 yetirirdim. Bilirdim ki, h\u0259r bir erm\u0259ni h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rimizl\u0259 f\u0259xr ed\u0259c\u0259k&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha bir erm\u0259ni, haz\u0131rda Livanda ya\u015fayan David Xerdiyan Xocal\u0131da erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin ba\u015f\u0131na g\u0259tirdikl\u0259ri m\u00fcsib\u0259tl\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fcn &#8220;Xa\u00e7 u\u011frunda&#8221; kitab\u0131nda f\u0259xrl\u0259 xat\u0131rlay\u0131r: \u201cS\u0259h\u0259rin soyu\u011funda biz Da\u015fbulaq yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 bataql\u0131qdan ke\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn<\/p>\n\n\n\n<p>\u00f6l\u00fcl\u0259rd\u0259n k\u00f6rp\u00fc d\u00fcz\u0259ltm\u0259li olduq. M\u0259n \u00f6l\u00fcl\u0259rin \u00fcst\u00fc il\u0259 getm\u0259k ist\u0259m\u0259dim. Bunu g\u00f6r\u0259n podpolkovnik S.Ohonyon m\u0259n\u0259 i\u015far\u0259 etdi ki, qorxmay\u0131m. M\u0259n aya\u011f\u0131m\u0131 9-11 ya\u015fl\u0131 q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131n\u0131n meyitinin sin\u0259sin\u0259 bas\u0131b add\u0131mlama\u011fa ba\u015flad\u0131m. M\u0259nim ayaqlar\u0131m v\u0259 \u015falvar\u0131m qan i\u00e7ind\u0259 idi v\u0259 m\u0259n bel\u0259c\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 meyitin \u00fcst\u00fcnd\u0259n ke\u00e7dim. Mart\u0131n 2-d\u0259 \u201cQaflan&#8221; erm\u0259ni qrupu (meyiti yand\u0131rmaqla m\u0259\u015f\u011ful olurdu) \u00e7oxlu sayda al\u00e7aq monqolun (t\u00fcrkl\u0259rin) c\u0259s\u0259dl\u0259rini toplay\u0131b ayr\u0131-ayr\u0131 hiss\u0259l\u0259rl\u0259 Xocal\u0131n\u0131n 1 km-liyind\u0259 yand\u0131r\u0131rd\u0131. Ax\u0131r\u0131nc\u0131 y\u00fck ma\u015f\u0131n\u0131nda m\u0259n ba\u015f\u0131ndan v\u0259 qollar\u0131ndan yaralanm\u0131\u015f t\u0259xmin\u0259n 10 ya\u015fl\u0131 bir q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Diqq\u0259tl\u0259 baxanda g\u00f6rd\u00fcm ki, o yava\u015f-yava\u015f n\u0259f\u0259s al\u0131r. Soyuq, acl\u0131q v\u0259 a\u011f\u0131r yaralanmas\u0131na baxmayaraq o h\u0259l\u0259 d\u0259 sa\u011f idi. \u00d6l\u00fcml\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparan bu u\u015fa\u011f\u0131n g\u00f6zl\u0259rini m\u0259n he\u00e7 vaxt yaddan \u00e7\u0131xartmayaca\u011fam. Sonra Tiqranyan familyal\u0131 bir \u0259sg\u0259r onun qulaqlar\u0131ndan tutub art\u0131q \u00fcz\u0259rin\u0259 mazut t\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f c\u0259s\u0259dl\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 atd\u0131. Daha sonra onlar\u0131 yand\u0131rd\u0131lar. Tonqaldan a\u011flamaq, q\u0131\u015fq\u0131r\u0131q v\u0259 imdad s\u0259sl\u0259ri g\u0259lirdi&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u0259h\u015fil\u0259\u015fmi\u015f erm\u0259nil\u0259rin dinc \u0259haliy\u0259 qeyri-insan\u0131 q\u0259ddarl\u0131qla divan tutmas\u0131n\u0131n daha bir s\u0259b\u0259bi vard\u0131r. Bunu Erm\u0259nistan\u0131n eks prezidenti Serj Sarkisyan \u00e7ox h\u0259yas\u0131z v\u0259 s\u0259rt \u015f\u0259kild\u0259 s\u00f6yl\u0259mi\u015fdir: &#8220;Xocal\u0131 hadis\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131lar el\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcl\u0259r ki, biziml\u0259 zarafat etm\u0259k olar, onlar el\u0259 bilirdil\u0259r ki, erm\u0259nil\u0259r m\u00fclki \u0259haliy\u0259 \u0259l qald\u0131ra bilm\u0259zl\u0259r. Biz bu stereotipu q\u0131rma\u011fa nail olduq&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Dem\u0259li, bu amans\u0131z q\u0131r\u011f\u0131n bil\u0259r\u0259kd\u0259n, vahim\u0259l\u0259ndirm\u0259 akt\u0131 kimi planla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130nsanl\u0131\u011fa s\u0131\u011fmayan v\u0259h\u015filiyin bu c\u00fcr etiraf\u0131ni\u0131 ancaq Serj Sarkisyan v\u0259 onun kimil\u0259r bacarard\u0131. \u00c7\u00fcnki onlar\u0131n damarlar\u0131nda insan adl\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n yox, h\u0259l\u0259 d\u0259 ad\u0131 d\u0259qiq bilinm\u0259y\u0259n bir qanic\u0259nin, t\u00fcrk d\u00fc\u015fm\u0259ninin qan\u0131 ax\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Xocal\u0131da k\u00fctl\u0259vi q\u0259tl yerl\u0259rind\u0259 olmu\u015f rusiyal\u0131 jurnalist Y.Romanov Qaraba\u011f haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 &#8220;M\u0259n m\u00fcharib\u0259ni \u00e7\u0259kir\u0259m&#8221; adl\u0131 kitab\u0131nda yaz\u0131rd\u0131: &#8220;Lent\u0259 \u00e7\u0259kdiyim 37 saniy\u0259 \u0259ll\u0259rimi yand\u0131r\u0131r. M\u0259n insanlar\u0131n \u0259hat\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131b kameran\u0131 qald\u0131r\u0131ram. Video -axtar\u0131c\u0131da i\u00e7\u0259risind\u0259 yaral\u0131lar olan ma\u015f\u0131n\u0131n \u015f\u00fct\u00fcd\u00fcy\u00fc yol g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Budur, yaral\u0131lar\u0131 x\u0259r\u0259kl\u0259r\u0259 qoyur, platformadan birba\u015fa vaqonlar\u0131n p\u0259nc\u0259r\u0259l\u0259rind\u0259n \u0259m\u0259liyyat otaqlar\u0131na apar\u0131rlar. Ba\u015f\u0131 sar\u0131ql\u0131 6 ya\u015fl\u0131 q\u0131zc\u0131\u011faz. Sar\u011f\u0131 el\u0259 qoyulmu\u015fdur ki, onun h\u0259r iki g\u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6rt\u00fcrd\u00fc. M\u0259n kameran\u0131 s\u00f6nd\u00fcrm\u0259d\u0259n q\u0131zc\u0131\u011faza t\u0259r\u0259f \u0259yilir\u0259m:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; S\u0259n\u0259 n\u0259 olub, \u0259zizim?<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; G\u00f6zl\u0259rim yan\u0131r&#8230;&#8230; \u018fmi g\u00f6zl\u0259rim yan\u0131r&#8230;&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; G\u00f6zl\u0259rin yan\u0131r!!!<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259kim \u00e7iynim\u0259 \u0259lini qoyur.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>O kordur. Erm\u0259nil\u0259r g\u00f6zl\u0259rini siqaret k\u00f6t\u00fckl\u0259ri il\u0259 yand\u0131r\u0131blar. Onu bizim yan\u0131m\u0131za g\u0259tir\u0259nd\u0259 g\u00f6zl\u0259rind\u0259n siqaret k\u00f6t\u00fcy\u00fcn\u00fcn qal\u0131qlar\u0131 sallan\u0131rd\u0131&#8230;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>M\u0259ni d\u0259h\u015f\u0259t b\u00fcr\u00fcy\u00fcr. G\u00f6zl\u0259riml\u0259 g\u00f6rd\u00fckl\u0259rimi, qulaqlar\u0131mla e\u015fitdikl\u0259rimi diliml\u0259 dey\u0259 bilmir\u0259m. Bel\u0259 xatir\u0259l\u0259r izsiz \u00f6t\u00fcb ke\u00e7mir v\u0259 ax\u015fam bu f\u0259sli yazandan sonra ert\u0259si g\u00fcn gicgahlar\u0131mda a\u011f t\u00fckl\u0259rin \u00e7oxald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u0259m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu deyil\u0259nl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar bir m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259 xat\u0131rlatmaq ist\u0259rdim. AB\u015e-da \u00e7\u0131xan &#8220;V novom svete\u201d adl\u0131 erm\u0259nip\u0259r\u0259st rusdilli q\u0259zetin 2007-ci il 19-25 oktyabr tarixli n\u00f6mr\u0259sind\u0259 erm\u0259ni lobbi\u00e7isi Edvard Pariyantsin \u201cErm\u0259nil\u0259rin soyqr\u0131m\u0131 faktd\u0131r\u201d s\u0259rl\u00f6vh\u0259li m\u0259qal\u0259si d\u0259rc olunmu\u015fdur. M\u00fc\u0259llif bu \u201cfakt\u0131\u201d t\u0259sdiq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn guya 1915-ci ild\u0259 t\u00fcrkl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f u\u015faqlar\u0131n c\u0259s\u0259dl\u0259rinin foto \u015f\u0259klini t\u0259qdim etmi\u015fdir. \u018fslind\u0259 is\u0259 bunlar erm\u0259ni quldurlar\u0131n Xocal\u0131da q\u0259tl\u0259 yetirdikl\u0259ri az\u0259rbaycanl\u0131 u\u015faqlar\u0131n foto \u015f\u0259kill\u0259ridir. H\u0259yas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n, utanmazl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 sinizmin d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 bax\u0131n ki, 1992-ci ild\u0259 erm\u0259ni terrorunun qurban\u0131 olmu\u015f az\u0259rbaycanl\u0131 u\u015faqlar, 1915-ci il hadis\u0259l\u0259rinin &#8220;qurbanlar\u0131&#8221; olmu\u015f erm\u0259nil\u0259r kimi q\u0259l\u0259m\u0259 verilir. Sonradan h\u0259min fitn\u0259kar erm\u0259ninin cavab\u0131 verilmi\u015f, q\u0259zet is\u0259 bu s\u0259hv\u0259 g\u00f6r\u0259 oxuculardan \u00fczr ist\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyin\u0259 g\u00f6z yummas\u0131, Q\u0259rbin n\u0259 q\u0259d\u0259r iki\u00fczl\u00fc v\u0259 iyr\u0259nc siyas\u0259t yeritdiyini, demokratiya v\u0259 insan haqlar\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda milli,<\/p>\n\n\n\n<p>dini ayr\u0131-se\u00e7kilikl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oldu\u011funu bir daha s\u00fcbut edir. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, Xocal\u0131da q\u0259tliama m\u0259ruz qalan erm\u0259nil\u0259r v\u0259 ya xristianlar olsayd\u0131lar, onda Q\u0259rb bir n\u0259f\u0259r kimi onlar\u0131n m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 qalxar v\u0259 bu cinay\u0259ti t\u00f6r\u0259d\u0259nl\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131 beyn\u0259lxalq m\u0259hk\u0259m\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131xarard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Xocal\u0131 faci\u0259sinin ba\u015f verm\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n o vaxtki r\u0259hb\u0259rliyinin, y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259rinin d\u0259 g\u00fcnah\u0131 az olmam\u0131\u015fd\u0131r. \u00c7\u00fcnki onlar Konstitusiya qaydalar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131, \u00f6lk\u0259nin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259 bilm\u0259mi\u015f, \u00fcst\u0259lik h\u0259tta faci\u0259 ba\u015f ver\u0259nd\u0259n sonra da h\u0259qiq\u0259ti xalqa s\u00f6yl\u0259m\u0259kd\u0259n qorxmu\u015f, q\u0131r\u011f\u0131n\u0131n real miqyas\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 gizl\u0259tmi\u015f, ona h\u00fcquqi-siyasi qiym\u0259t verm\u0259y\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs g\u00f6st\u0259rm\u0259mi\u015fl\u0259r. O vaxtk\u0131 m\u00fcxalif\u0259t (AXC, M\u00fcsavat) is\u0259 xalq\u0131n q\u0259z\u0259b dal\u011fas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259c\u0259 bu faci\u0259d\u0259n istifad\u0259 etmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Xat\u0131rlatmaq laz\u0131md\u0131r ki, m\u0259hz \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 1993-c\u00fc ilin iyununda xalq\u0131n t\u0259kidli t\u0259l\u0259bi il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131ndan sonra bir \u00e7ox faci\u0259l\u0259rimiz kimi, Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131na da siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259tin verilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur. \u00dcmummilli liderin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Milli M\u0259clis 1994-c\u00fc il fevral\u0131n 24-d\u0259 \u201cXocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 g\u00fcn\u00fc haqq\u0131nda\u201d q\u0259rar q\u0259bul etmi\u015f, s\u0259n\u0259dd\u0259 hadis\u0259nin ba\u015f verm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259ri, g\u00fcnahkarlar\u0131 t\u0259fsilat\u0131 il\u0259 a\u00e7\u0131qlanm\u0131\u015fd\u0131r. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 1997-ci il fevral\u0131n 25-d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 s\u0259r\u0259ncama \u0259sas\u0259n h\u0259r il respublikam\u0131z\u0131n \u0259razisind\u0259 fevral\u0131n 26-s\u0131 saat 17<sup>00<\/sup> \u2013da 1 d\u0259qiq\u0259lik s\u00fckut h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Xocal\u0131 faci\u0259sinin d\u00fcnyada soyq\u0131r\u0131m\u0131 kimi tan\u0131d\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda ard\u0131c\u0131l v\u0259 sistemli t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir. 2008-ci il fevral\u0131n 6-da Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Bak\u0131n\u0131n X\u0259tai prospektind\u0259 \u201cAna f\u0259ryad\u0131\u201dabid\u0259si ucald\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n 18 yanvar 2022-ci il tarixli \u201cXocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n otuzuncu ild\u00f6n\u00fcm\u00fc haqq\u0131nda\u201d imzalad\u0131\u011f\u0131 s\u0259r\u0259ncam bu bax\u0131mdan olduqca b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Faci\u0259nin h\u0259r ild\u00f6n\u00fcm\u00fcnd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 Xocal\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n \u0259ziz xatir\u0259si an\u0131l\u0131r, mitinql\u0259r, piketl\u0259r ke\u00e7irilir, filml\u0259r, materiallar n\u00fcmayi\u015f etdirilir. Bu i\u015fd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun m\u00fcst\u0259sna rolu vard\u0131r. Bu bax\u0131mdan fondun Prezidenti, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n birinci vitse Prezidenti, \u00f6lk\u0259mizin birinci xan\u0131m\u0131, UNESKO v\u0259 \u0130ESEKO-nun xo\u015fm\u0259raml\u0131 s\u0259firi Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n layih\u0259l\u0259ri x\u00fcsusi xat\u0131rlatmaq laz\u0131md\u0131r. El\u0259c\u0259 d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun vitse-prezidenti, \u0130slam Konfrans\u0131T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u0130KT) G\u0259ncl\u0259r Fondunun \u0259laq\u0259l\u0259ndiricisi Leyla xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f \u201cXocal\u0131ya \u0259dal\u0259t\u201dkampaniyas\u0131 ild\u0259n-il\u0259 geni\u015fl\u0259nm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Apar\u0131lan bu s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259tin n\u0259tic\u0259sidir ki, indiy\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r Kanada, Meksika, Kolumbiya, Peru, Pakistan, Ruminya, \u00c7exiya, \u0130ordaniya, Honduras v\u0259 dig\u0259r iyirmid\u0259n \u00e7ox \u00f6lk\u0259nin parlamentl\u0259ri, habel\u0259 AB\u015e-\u0131n 20&nbsp; d\u0259n art\u0131q \u015ftat\u0131n\u0131n qanunverici orqan\u0131 v\u0259 \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 tan\u0131m\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>2018-ci ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u0130stanbul \u015f\u0259h\u0259rinin Ba\u011f\u00e7alar rayonunda B\u00f6y\u00fck Dostluq Park\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 burada Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 abid\u0259si ucald\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnya Xocal\u0131 faci\u0259si haqq\u0131nda h\u0259qiq\u0259ti bilm\u0259li v\u0259 onu unutmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu b\u0259\u015f\u0259ri cinay\u0259t c\u0259zas\u0131z qalmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131 inan\u0131rd\u0131 ki, erm\u0259ni fa\u015fistl\u0259rinin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri bu v\u0259h\u015filik\u0259r cavabs\u0131z qalmayacaq, cinay\u0259tkarlar zaman\u0131nda laiqli c\u0259zalar\u0131n\u0131 alacaq v\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131ndak\u0131 torpaqlar\u0131m\u0131z d\u00fc\u015fm\u0259n tapda\u011f\u0131ndan azad edil\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p>44 g\u00fcnl\u00fck v\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 q\u0259hr\u0259man ordumuzun m\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda \u0259ld\u0259 etdiyi m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m Z\u0259f\u0259r deyil\u0259nl\u0259ri tam s\u00fcbuta yetirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u00fcbh\u0259 yoxdur ki, yax\u0131n zamanlarda q\u0259dim v\u0259 \u0259z\u0259li yurd yerimiz olan Xocal\u0131da da istiqlal bayra\u011f\u0131m\u0131z dal\u011falanacaqd\u0131r!<\/p>\n\n\n\n<p>Allah Xocal\u0131da v\u0259 v\u0259t\u0259nimizin azadl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda \u015f\u0259hid olmu\u015f b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259hidl\u0259rimiz\u0259 r\u0259hm\u0259t el\u0259sin, ruhlar\u0131 \u015fad olsun!<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mirz\u0259 Cavadov<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ming\u0259\u00e7evir D\u00f6vl\u0259t Universitetinin<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Humanitar f\u0259nl\u0259r kafedras\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llimi<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2022-ci il fevral\u0131n 26-da xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n 31-cu ild\u00f6n\u00fcm\u00fc tamam olur. B\u0259dnam &#8220;B\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d x\u00fclyas\u0131 il\u0259 al\u0131\u015f\u0131b yanan erm\u0259ni v\u0259h\u015fil\u0259rinin xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri \u0259n qanl\u0131 cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131d\u0131r. Bu faci\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyimizin ilk ill\u0259rind\u0259 tariximizin qanla yaz\u0131lm\u0131\u015f s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259ndir. Erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri v\u0259 terror\u00e7ular\u0131 1988-1993-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda ba\u015f al\u0131b ged\u0259n h\u0259rc-m\u0259rclikd\u0259n, hakimiyy\u0259t \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k Rusiya h\u0259rbi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":43595,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"","ocean_second_sidebar":"","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"","ocean_custom_header_template":"","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"","ocean_menu_typo_font_family":"","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-43594","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mdu_xeberleri","entry","has-media"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43594","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43594"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43594\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43597,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43594\/revisions\/43597"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/43595"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43594"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43594"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43594"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}