{"id":53559,"date":"2023-12-08T10:27:38","date_gmt":"2023-12-08T07:27:38","guid":{"rendered":"https:\/\/mdu.edu.az\/?p=53559"},"modified":"2023-12-11T10:28:01","modified_gmt":"2023-12-11T07:28:01","slug":"prezident-ilham-%c9%99liyevin-cari-ilin-6-dekabr-tarixind%c9%99-qarabag-30-ild%c9%99n-sonra-ev%c9%99-donus-nailiyy%c9%99tl%c9%99r-v%c9%99-c%c9%99tinlikl%c9%99r-forumunda-cixisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/prezident-ilham-%c9%99liyevin-cari-ilin-6-dekabr-tarixind%c9%99-qarabag-30-ild%c9%99n-sonra-ev%c9%99-donus-nailiyy%c9%99tl%c9%99r-v%c9%99-c%c9%99tinlikl%c9%99r-forumunda-cixisi\/","title":{"rendered":"Prezident \u0130lham \u018fliyevin cari ilin 6 dekabr tarixind\u0259 \u201cQaraba\u011f: 30 ild\u0259n sonra ev\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f. Nailiyy\u0259tl\u0259r v\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u201d forumunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Regionda v\u0259ziyy\u0259t d\u0259yi\u015fir v\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 Az\u0259rbaycand\u0131r. Az\u0259rbaycan t\u0259qrib\u0259n 30 il \u0259rzind\u0259 Erm\u0259nistan il\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259ni dinc yolla h\u0259ll etm\u0259k ist\u0259yirdi. Lakin, t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, bu m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131. Bunun bir \u00e7ox s\u0259b\u0259bi var idi. Qaraba\u011fda Erm\u0259nistana m\u0259xsus 15 min\u0259 yax\u0131n h\u0259rbi\u00e7i var idi. \u0130ki il yar\u0131m bundan \u0259vv\u0259l suverenliyimizi b\u0259rpa ed\u0259rk\u0259n \u015fahidi olduq ki, Qaraba\u011fda Erm\u0259nistana m\u0259xsus b\u00f6y\u00fck sayda h\u0259rb\u00e7il\u0259r var idi v\u0259 onlar orada beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa m\u0259h\u0259l qoymadan yerl\u0259\u015fdirilmi\u015fdil\u0259r. Qaraba\u011fda ya\u015fayan insanlar\u0131n iki se\u00e7imi var. Biri Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 olmaqd\u0131r v\u0259 biz bunun \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fcquqi v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259si yarad\u0131r\u0131q. Yaxud ya\u015fay\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fqa yer taps\u0131nlar. Ancaq Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcraci\u0259tl\u0259ri v\u0259 b\u0259yanatlar\u0131 laz\u0131mi \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259di. Erm\u0259ni separat\u00e7\u0131lar\u0131 haz\u0131rda Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259dliyy\u0259sinin h\u00f6km\u00fcn\u00fc g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r. Ancaq zaman\u0131nda t\u0259klifl\u0259rimizi r\u0259d ed\u0259n Erm\u0259ni separat\u00e7\u0131lar\u0131 bizi h\u0259d\u0259l\u0259yirdil\u0259r ki, buraya tank \u00fcz\u0259rind\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kl\u0259r. Qaraba\u011fda d\u0131rnaqaras\u0131 hakimiyy\u0259ti inhisara g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f adamlar s\u00fclh il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan b\u00fct\u00fcn t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri bo\u011furdular. \u0130ki hadis\u0259 ba\u015f verdi ki, bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn sonuncu, q\u0131rm\u0131z\u0131 x\u0259ttin ke\u00e7ilm\u0259si dem\u0259k idi. Birincisi, Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f nazirinin d\u0131rnaqaras\u0131 da\u011fl\u0131q qaraba\u011f respublikas\u0131n\u0131n d\u0131rnaqaras\u0131 m\u00fcst\u0259qilliyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259briki idi ki, bu, Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f nazirinin dedikl\u0259ri v\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 il\u0259 tam ziddiyy\u0259t t\u0259\u015fkil edirdi. \u00c7\u00fcnki ke\u00e7\u0259n ilin oktyabr\u0131nda Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri Qaraba\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si kimi tan\u0131m\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 h\u0259min ruhda olan \u00e7oxsayl\u0131 b\u0259yanatlardan sonra separat\u00e7\u0131lara t\u0259brik g\u00f6nd\u0259rm\u0259k tamamil\u0259 q\u0259buledilm\u0259z v\u0259 ziddiyy\u0259tli idi. \u0130kinci v\u0259 sonuncu q\u0131rm\u0131z\u0131 x\u0259tt is\u0259 h\u0259min hadis\u0259d\u0259n bir h\u0259ft\u0259 sonra d\u0131rnaqaras\u0131 da\u011fl\u0131q qaraba\u011f respublikas\u0131n\u0131n d\u0131rnaqaras\u0131 prezidentinin se\u00e7kil\u0259ri idi ki, bu da \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra \u0259ld\u0259 olunmu\u015f \u015fifahi raz\u0131l\u0131qlar\u0131n tamamil\u0259 pozulmas\u0131 oldu. Bir g\u00fcnd\u0259n d\u0259 az s\u00fcr\u0259n antiterror \u0259m\u0259liyyat\u0131 biz\u0259 imkan verdi ki, suverenliyimizi b\u0259rpa ed\u0259k. \u018fm\u0259liyyat el\u0259 t\u0259rzd\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r ki, m\u00fclki infrastruktura z\u0259r\u0259r d\u0259ym\u0259yib v\u0259 dinc \u0259hali aras\u0131nda itkil\u0259r olmay\u0131b. \u018fm\u0259liyyat ba\u015flayan anda b\u0259yan etdik ki, Erm\u0259nistan ordusu silahlar\u0131 yer\u0259 qoyan kimi biz dayanaca\u011f\u0131q v\u0259 onlara oralar\u0131 t\u0259rk etm\u0259y\u0259 icaz\u0259 ver\u0259c\u0259yik. \u018fm\u0259liyyat 24 saatdan az s\u00fcrd\u00fc v\u0259 onlar t\u0259slim olduqlar\u0131n\u0131 b\u0259yan ed\u0259nd\u0259n sonra b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r dayand\u0131r\u0131ld\u0131. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, t\u0259r\u0259fda\u015f hesab etdiyimiz b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n anla\u015f\u0131lmazl\u0131q g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Beyn\u0259lxalq h\u00fcququn normalar\u0131 h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fctl\u0259qdir v\u0259 selektiv yana\u015fmaya yol verm\u0259k olmaz. Az\u0259rbaycan etdiyini BMT Nizamnam\u0259sinin \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 51-ci madd\u0259sin\u0259 uy\u011fun olaraq edib. Bu, beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa \u0259sas\u0259n olunub v\u0259 ist\u0259nil\u0259n \u00f6lk\u0259 kimi Az\u0259rbaycan\u0131n da suveren h\u00fcququ var ki, \u0259razisin\u0259 tam n\u0259zar\u0259t etsin. Az\u0259rbaycan \u0259lind\u0259n g\u0259l\u0259ni edirik ki, ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n yax\u015f\u0131 \u015f\u0259rait yarad\u0131ls\u0131n. Onlar buna layiqdirl\u0259r, \u00e7\u00fcnki onlar 30 il \u0259rzind\u0259 \u00e7\u0259tin \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fay\u0131blar. Burada s\u00f6hb\u0259t t\u0259kc\u0259 fiziki durumdan getmir. S\u00f6hb\u0259t 30 il \u0259razind\u0259 do\u011fma evl\u0259rind\u0259n m\u0259hrum edilmi\u015f insanlar\u0131n psixoloji v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n gedir. Onlar geri qay\u0131tmaq vaxt\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yirdil\u0259r v\u0259 bu g\u00fcn biz \u0259razil\u0259ri azad etdiyimiz \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259limizd\u0259n g\u0259l\u0259n h\u0259r \u015feyi edirik ki, prosesi s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259k. Azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin in\u015fas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan yeni yana\u015fma n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259c\u0259k. Bu t\u0259cr\u00fcb\u0259 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 olacaqd\u0131r, o \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r ki, m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 biziml\u0259 eyni v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 \u015f\u0259rait v\u0259 i\u015f yerl\u0259ri yaratmaqd\u0131r. \u0130\u015f yerl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 da vacib sah\u0259l\u0259rd\u0259ndir v\u0259 biz qay\u0131d\u0131\u015f prosesini planla\u015fd\u0131rark\u0259n diqq\u0259timizi buna y\u00f6n\u0259ldirik. Qaraba\u011fda ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259ri \u00f6z v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z hesab edirik. Onlar separat\u00e7\u0131lar\u0131n liderl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n manipulyasiya edilirl\u0259r. Biz onlara h\u0259min \u0259razid\u0259 qalmaq v\u0259 ya\u015fama\u011fa davam etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rtl\u0259rimizi t\u0259klif etdik. Bu, tamamil\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa uy\u011fun idi. Onlar\u0131n ed\u0259c\u0259kl\u0259ri yegan\u0259 i\u015f Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k idi. Onlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131. Reinteqrasiya istehza il\u0259 qar\u015f\u0131land\u0131, h\u0259m Erm\u0259nistan hakimiyy\u0259ti, h\u0259m d\u0259 separat\u00e7\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n. H\u0259min separat\u00e7\u0131lar ki, bu g\u00fcn t\u0259cridxanada verdikt g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r. Reinteqrasiyaya dair elektron portal yaratd\u0131q ki, orada Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 almaq ist\u0259y\u0259n h\u0259r k\u0259s qeydiyyatdan ke\u00e7\u0259 bil\u0259r. Onlara t\u0259klif etdiyimiz b\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlarla ba\u011fl\u0131 \u0259lav\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r d\u0259 apar\u0131lacaqd\u0131. Onlara t\u0259klif etdikl\u0259rimizin ham\u0131s\u0131 tamamil\u0259 q\u0259buledil\u0259n idi v\u0259 \u0259n yax\u015f\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 \u0259saslan\u0131rd\u0131 \u2013 milli azl\u0131qlarla ba\u011fl\u0131 Avropa Konvensiyas\u0131, dil il\u0259 ba\u011fl\u0131 Avropa Konvensiyas\u0131, ana dilind\u0259 t\u0259hsil, dini h\u00fcquqlar, m\u0259d\u0259ni h\u00fcquqlar, b\u0259l\u0259diyy\u0259 h\u00fcquqlar\u0131. Onlara b\u0259l\u0259diyy\u0259 se\u00e7kil\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rini se\u00e7m\u0259k t\u0259klif edildi. Rusiya-Q\u0259rb geosiyasi qar\u015f\u0131durmas\u0131n\u0131n n\u0259 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259c\u0259yi bilinmir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n regionumuzda, Qafqazda v\u0259ziyy\u0259ti, M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin s\u0259rh\u0259dl\u0259ri boyu, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 \u018ffqan\u0131standak\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti n\u0259z\u0259r\u0259 ald\u0131qda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u00f6vzusu ba\u015fl\u0131ca prioritet olmal\u0131d\u0131r. Zaman g\u00f6st\u0259rdi ki, Az\u0259rbaycan d\u00fczg\u00fcn siyas\u0259t apar\u0131b. Ordumuzu qurduq, dig\u0259r \u00e7oxsayl\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik infrastrukturu yaratd\u0131q v\u0259 h\u0259rb\u00e7il\u0259rimiz \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxlu t\u0259liml\u0259r t\u0259\u015fkil etdik. Bu olmasayd\u0131, biz h\u0259l\u0259 d\u0259 erm\u0259nil\u0259rl\u0259 bilinmir n\u0259d\u0259n dan\u0131\u015fma\u011fa davam ed\u0259c\u0259kdik. N\u0259h\u0259ng enerji ehtiyatlar\u0131m\u0131z var ki, bu g\u00fcn milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Bu, \u0259slind\u0259, m\u00f6vcudlu\u011fun, m\u00fcst\u0259qil ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n m\u0259nb\u0259yidir. Bizim co\u011frafiyam\u0131z Avropadan \u015e\u0259rqi Asiyaya q\u0259d\u0259r uzanan \u0259razini \u0259hat\u0259 edir. Bizim istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259yimiz m\u00fc\u0259yy\u0259n infrastruktur var v\u0259 biz ondan istifad\u0259 edirik.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 birg\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyimizin hans\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259min edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 konsensus olmal\u0131d\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmal\u0131d\u0131r. T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin v\u0259 sabitliyinin t\u0259min edilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan bunlara nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yol x\u0259rit\u0259si haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. \u018frazil\u0259ri azad etm\u0259k Prezident \u0130lham \u018fliyevin siyasi h\u0259yat\u0131m\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259dini t\u0259\u015fkil edir v\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 nail olunub. \u00d6lk\u0259miz s\u00fcbut etdi ki, m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259rbi yolla h\u0259lli var. S\u00f6z\u00fcged\u0259n fakt Qafqazda lokal v\u0259ziyy\u0259td\u0259n daha geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259li olan bir m\u0259s\u0259l\u0259dir. M\u00fcnaqi\u015f\u0259 \u00fc\u00e7 il \u0259vv\u0259l, biz i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259sini azad ed\u0259nd\u0259 h\u0259ll olunmu\u015fdu. Suverenliyimizin b\u0259rpas\u0131 is\u0259, sad\u0259c\u0259, zaman m\u0259s\u0259l\u0259si idi. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n bel\u0259 tan\u0131nmayan qondarma \u201cda\u011fl\u0131q qaraba\u011f respublikas\u0131\u201dn\u0131n qondarma m\u00fcst\u0259qil kvazi-d\u00f6vl\u0259t kimi m\u00f6vcud olmaq \u015fans\u0131 he\u00e7 zaman olmay\u0131b. \u0130ki \u015fans var idi &#8211; ya Az\u0259rbaycan\u0131n qalan hiss\u0259si il\u0259 inteqrasiya etm\u0259k, ya da tarix\u0259 qovu\u015fmaq. Otuz ildir i\u015f\u011fala, da\u011f\u0131nt\u0131lara, etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259y\u0259, soyq\u0131r\u0131m\u0131na m\u0259ruz qalan v\u0259 \u0259razisinin tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131ndan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n bir \u00f6lk\u0259 torpaqlar\u0131n\u0131 beyn\u0259lxalq vasit\u0259\u00e7il\u0259r olmadan m\u0259hz \u00f6z\u00fc azad etdikd\u0259n d\u0259rhal sonra \u00f6z\u00fc s\u00fclh t\u0259klif edib. Az\u0259rbaycan \u201cMadrid prinsipl\u0259ri\u201d adlanan v\u0259 nizamlanma \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas hesab edil\u0259n \u0259ks\u0259r m\u00fcdd\u0259alar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irib. Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi bildirdik ki, s\u00fclh sazi\u015fi imzalamal\u0131y\u0131q v\u0259 delimitasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 komissiyalar\u0131m\u0131z olmal\u0131d\u0131r. Erm\u0259nistan deyil, Br\u00fcssel deyil, Va\u015finqton, Paris v\u0259 ya Moskva deyil, bunu dey\u0259n ed\u0259n Az\u0259rbaycan olub. S\u00fclh prosesi gecikdir\u0259n t\u0259r\u0259f Az\u0259rbaycan deyil, Erm\u0259nistand\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n s\u00fclh t\u0259r\u0259fdar\u0131 oldu\u011funu n\u00fcmayi\u015f etdirir. Az\u0259rbaycan s\u00fclh sazi\u015finin prinsipl\u0259rini i\u015fl\u0259yib Erm\u0259nistana g\u00f6nd\u0259rdi. Sonra yen\u0259 s\u00fckut oldu v\u0259 biz bunu ictimail\u0259\u015fdirdik, m\u0259\u015fhur be\u015f prinsipi a\u00e7\u0131qlad\u0131q. Erm\u0259nistan\u0131n b\u0259zi Avropa paytaxtlar\u0131nda \u00e7ox pis m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7il\u0259ri var. Erm\u0259nistanda he\u00e7 bir revan\u015fizm c\u0259hdl\u0259rinin olmayaca\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259, t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f z\u0259man\u0259t laz\u0131md\u0131r. 2019-cu ild\u0259 \u201cQaraba\u011f Erm\u0259nistand\u0131r v\u0259 n\u00f6qt\u0259\u201d dey\u0259n Pa\u015finyan indi \u201cQaraba\u011f Az\u0259rbaycand\u0131r\u201d deyir. Erm\u0259nistan iqtidar\u0131 il\u0259 m\u00fcxalif\u0259tin f\u0259rqi yaln\u0131z ondan ibar\u0259tdir ki, Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259ti ayd\u0131n ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr ki, \u0259g\u0259r onlar bizim \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xma\u011fa davam ets\u0259l\u0259r, arxas\u0131nda kimin durmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, biz onlar\u0131 yenid\u0259n \u0259z\u0259c\u0259yik, onlar\u0131n arxas\u0131nda kimin dayanmas\u0131ndan v\u0259 ya o m\u0259\u015fhur, g\u00f6z\u0259l Avropa paytaxt\u0131nda kimin onlara n\u0259 dem\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq. Bizim t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z enerji sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qdan daha da geni\u015fdir. Baxmayaraq ki, bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q biz\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc Avropada strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n g\u00fccl\u00fc komanda kimi t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 imkan verdi. T\u00fcrkiy\u0259nin uzun ill\u0259r A\u0130 namiz\u0259d olmas\u0131na baxmayaraq, onu Avropadan uzaq tutmaq q\u0259tiyy\u0259n q\u0259buledilm\u0259z v\u0259 \u0259dal\u0259tsiz yana\u015fma idi. Onun Qaraba\u011f\u0131 t\u0259rk etmi\u015f 150 min erm\u0259ni il\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u00e7\u0131qlamas\u0131 yaland\u0131r. H\u0259tta erm\u0259nil\u0259rin \u00f6zl\u0259ri Qaraba\u011f\u0131 t\u0259rk ed\u0259nl\u0259rin 150 min yox, 100 min oldu\u011funu deyirdil\u0259r. \u018fg\u0259r c\u0259nab Borrel bir ay \u0259rzind\u0259 bel\u0259 davam ets\u0259, 200 min olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259y\u0259c\u0259k. Bu, onun g\u00f6rd\u00fcy\u00fc yuxulardan as\u0131l\u0131 olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n Avropada artan rolunu v\u0259 enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259minat\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tini g\u00f6st\u0259r\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin ritorik sual\u0131: \u201cAvropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n enerji siyas\u0259tin\u0259 cavabdeh olanlardan soru\u015fulmal\u0131d\u0131r ki, Rusiyadan t\u0259dar\u00fck\u00fcn k\u0259silm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 ke\u00e7\u0259n il Avropa \u0130ttifaq\u0131 Az\u0259rbaycandan Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u00e7ox qazla k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259sini nec\u0259 xahi\u015f edib v\u0259 biz buna nec\u0259 cavab verdik?\u201d T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Avropada liderl\u0259r aras\u0131nda c\u0259nab Borrel, xan\u0131m Metsola kimi populist insanlar var. Onlar\u0131n y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259t v\u0259 Az\u0259rbaycana olan m\u00fcnasib\u0259ti q\u0259bulolunmazd\u0131r. \u00dcmumilikd\u0259 Avropa Komissiyas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7ox g\u00f6z\u0259l m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri var. Biz buna b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t veririk, onlar strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Bu, t\u0259kc\u0259 enerji v\u0259 neft-qaz sah\u0259sini \u0259hat\u0259 etmir. Tezlikl\u0259 hidrogen sah\u0259sind\u0259 d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ed\u0259c\u0259yik. \u00d6zb\u0259kistan biz\u0259 qarda\u015fcas\u0131na yard\u0131m v\u0259 d\u0259st\u0259k t\u0259klif ed\u0259n ilk \u00f6lk\u0259dir. F\u00fczulid\u0259 \u00f6zb\u0259k xalq\u0131n\u0131n dahi o\u011flu Mirz\u0259 Uluqb\u0259yin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan m\u0259kt\u0259bin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 oldu bu, yenid\u0259nqurma i\u015fin\u0259, h\u0259m d\u0259 qarda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 oldu. \u00d6zb\u0259kistanla n\u0259qliyyat, enerji, investisiyalar, avtomobil s\u0259nayesi sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7ox geni\u015f \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q g\u00fcnd\u0259liyi haz\u0131rlan\u0131b. Bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin f\u0259xr ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck potensiala malik t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131qd\u0131r. Bak\u0131dan G\u00fcrc\u00fcstan s\u0259rh\u0259din\u0259 q\u0259d\u0259r olan d\u0259mir yolunun yenid\u0259n qurulmas\u0131n\u0131 art\u0131q tam ba\u015fa \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015f\u0131q. \u0130ndi qatar\u0131n s\u00fcr\u0259ti saatda 120 kilometrdir v\u0259 bu da bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 (50-60 km\/s) daha s\u00fcr\u0259tlidir. Bir-iki aya Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolunun G\u00fcrc\u00fcstan seqmentinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si d\u0259 ba\u015fa \u00e7atacaq. Bu da 100 milyon AB\u015e dollar\u0131ndan \u00e7ox olan, 100 faiz Az\u0259rbaycan investisiyas\u0131d\u0131r. Bu seqmentd\u0259 maksimum bir ne\u00e7\u0259 ay \u0259rzind\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malar bir milyon tondan 5 milyon tona q\u0259d\u0259r geni\u015fl\u0259n\u0259c\u0259k. Orta D\u0259hlizin daha bir qolu olacaqd\u0131r &#8211; biri G\u00fcrc\u00fcstandan ke\u00e7\u0259r\u0259k Qarsa v\u0259 Aral\u0131q d\u0259nizi limanlar\u0131na, dig\u0259ri is\u0259 Z\u0259ngilan, \u0130ran, Nax\u00e7\u0131van v\u0259 yenid\u0259n T\u00fcrkiy\u0259 \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259c\u0259k. Bel\u0259likl\u0259, bu, yeni y\u00fckl\u0259rin q\u0259bulu \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlard\u0131r. H\u0259m d\u0259 bu yol i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259n, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Z\u0259ngilandan ke\u00e7\u0259c\u0259k. Qaraba\u011f\u0131n yenid\u0259n qurulmas\u0131nda \u0259sas mane\u0259 zaman v\u0259 minalard\u0131r. Bizim r\u0259qibimiz zamand\u0131r, \u00e7\u00fcnki biz bu i\u015fl\u0259ri \u0259n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k niyy\u0259tind\u0259yik. Bundan \u0259lav\u0259, Qaraba\u011f\u0131n yenid\u0259n qurulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259 v\u0259saiti toplam\u0131\u015f\u0131q v\u0259 bu, investisiya proqram\u0131m\u0131z\u0131n \u0259sas hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131 v\u0259 Avropa Komissiyas\u0131 il\u0259 m\u00fcsb\u0259t kontaktlar var. Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n Prezidenti v\u0259 Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri, h\u0259r ikisi Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259r etmi\u015fdil\u0259r v\u0259 biz aram\u0131zdak\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259 dair geni\u015f m\u00fczakir\u0259l\u0259r aparm\u0131\u015f\u0131q. Bu, yaln\u0131z energetika sektoruna aid deyil. Avropa \u0130ttifaq\u0131 bizim \u0259sas ticar\u0259t t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131m\u0131zd\u0131r. Bizim xarici ticar\u0259timizin t\u0259qrib\u0259n 50 faizi Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. Az\u0259rbaycan v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n doqquz \u00fczv\u00fc aras\u0131nda strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011fa dair b\u0259yanatlar imzalan\u0131b v\u0259 ya q\u0259bul edilib ki, bu da Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7d\u0259biri dem\u0259kdir. Bu, onu n\u00fcmayi\u015f etdirir ki, milli s\u0259viyy\u0259d\u0259 v\u0259 t\u0259sisatlar s\u0259viyy\u0259sind\u0259 bizim \u0259laq\u0259l\u0259rimiz \u00e7ox yax\u015f\u0131d\u0131r. Strateji t\u0259r\u0259fda\u015f olmaq \u00e7ox \u015fey dem\u0259kdir, bu, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck m\u0259suliyy\u0259tdir. Biz \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n b\u0259yanat layih\u0259sini raz\u0131la\u015fd\u0131rmal\u0131y\u0131q. Bu, Az\u0259rbaycan, Erm\u0259nistan v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 aras\u0131nda raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f yax\u015f\u0131 haz\u0131rlanmal\u0131 v\u0259 n\u0259tic\u0259y\u00f6n\u00fcml\u00fc olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki n\u0259tic\u0259y\u00f6n\u00fcml\u00fc olmasa, h\u0259m xalqlar\u0131m\u0131za, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq al\u0259m\u0259 yanl\u0131\u015f mesaj vermi\u015f olar\u0131q. Bu, bizim m\u00f6vqeyimizdir v\u0259 Br\u00fcsseld\u0259 anlay\u0131\u015fla q\u0259bul olunur. Avropa Parlamentind\u0259 bir qrup m\u0259suliyy\u0259tsiz insan var ki, onlar \u00f6zl\u0259rini manyak kimi apar\u0131rlar. Anti-Az\u0259rbaycan orkestrinin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131lar\u0131 dig\u0259r insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rirl\u0259r, onlar\u0131n beyinl\u0259rini \u201cyuma\u011fa\u201d \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Onlar\u0131n anti-Az\u0259rbaycan hissl\u0259ri v\u0259 b\u0259yanatlar\u0131 insan\u0131n normal psixoloji durumundan k\u0259nard\u0131r. Onlar Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 olan 10-dan art\u0131q q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul edibl\u0259r ki, onlar\u0131n da bizim \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir \u0259h\u0259miyy\u0259ti yoxdur. Biz bunu t\u0259\u0259ss\u00fcf hissi il\u0259 qar\u015f\u0131lay\u0131r\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131 h\u0259r zaman Prezident \u0130lham \u018fliyevi d\u0259st\u0259kl\u0259yib. \u018frazi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc b\u0259rpa etm\u0259kd\u0259 g\u00fcnahland\u0131ranlar 10 milyonluq Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u0259leyhin\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rlar. Q\u0259r\u0259zli dan\u0131\u015fanlar Qafqazdak\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti yanl\u0131\u015f \u015f\u0259rh edir, da\u011f\u0131nt\u0131lara v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131na g\u00f6zl\u0259rini yumurlar. Ke\u00e7\u0259n il oktyabr\u0131n 6-da ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri r\u0259smi sur\u0259td\u0259 Qaraba\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259razisi olaraq tan\u0131d\u0131. Odur ki, Praqa g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn n\u0259tic\u0259si m\u00fcsb\u0259t kimi q\u0259bul edil\u0259 bil\u0259r. Praqa g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n c\u0259mi bir h\u0259ft\u0259 sonra Fransa Prezidenti televiziyaya verdiyi m\u00fcsahib\u0259l\u0259rind\u0259n birind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fcnvan\u0131na v\u0259 bizim g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz i\u015fl\u0259r bar\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259mmal\u0131 v\u0259 q\u0259buledilm\u0259z s\u00f6zl\u0259rd\u0259n, ifad\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etdi. Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259\u015fkil olunan vasit\u0259\u00e7ilik prosesi var. Bundan \u0259lav\u0259, \u201cMoskva istiqam\u0259ti\u201d adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259ri aras\u0131nda m\u00fczakir\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur. AB\u015e Konqresind\u0259 m\u0259\u015fhur dinl\u0259m\u0259l\u0259r ba\u015f tutana q\u0259d\u0259r \u201cVa\u015finqton istiqam\u0259ti\u201d adlanan proses var idi ki, xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259ri Va\u015finqtonda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Ancaq, Va\u015finqton istiqam\u0259ti art\u0131q aktual deyil. Az\u0259rbaycanla Erm\u0259nistan aras\u0131nda he\u00e7 bir vasit\u0259\u00e7ilik olmadan ikit\u0259r\u0259fli format ola bil\u0259r. Vasit\u0259\u00e7ilik h\u0259r iki t\u0259r\u0259fin izah ed\u0259 bilm\u0259diyi b\u0259zi ideyalar\u0131n vasit\u0259\u00e7i t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan faydal\u0131 ola bil\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, vasit\u0259\u00e7ilik prosesi ba\u015fa \u00e7atsa, bu, ikit\u0259r\u0259fli formatda olacaq. \u018fg\u0259r r\u0259smi \u0130r\u0259van sazi\u015f layih\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259ri milli azl\u0131q kimi qeyd etm\u0259k ist\u0259yirl\u0259rs\u0259, onda bu, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 olmal\u0131d\u0131r v\u0259 Erm\u0259nistandan g\u00fccl\u0259 deportasiya olunmu\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Erm\u0259nistana qay\u0131tmaq v\u0259 orada ya\u015famaq h\u00fcquqlar\u0131 da \u0259ks olunmal\u0131d\u0131r. Onlar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Qaraba\u011fdak\u0131 erm\u0259nil\u0259rin h\u00fcquq v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi kimi eyni qaydada qorunmal\u0131d\u0131r. Biz ya h\u0259r iki milli azl\u0131\u011f\u0131 s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sind\u0259 qeyd edirik, yaxud h\u0259min m\u0259s\u0259l\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 qeyd olunmur. \u018fg\u0259r Erm\u0259nistan hesab edir ki, biz\u0259 s\u00fclh onlardan \u00e7ox laz\u0131md\u0131r, onlar yan\u0131l\u0131rlar. Biz s\u00fclh\u00fc onlar ist\u0259diyi q\u0259d\u0259r ist\u0259yirik. \u018fg\u0259r onlara bu laz\u0131md\u0131rsa, onda biz\u0259 d\u0259 laz\u0131md\u0131r. \u018fg\u0259r onlara laz\u0131m deyils\u0259, onda biz\u0259 d\u0259 laz\u0131m deyil. \u018fg\u0259r r\u0259smi \u0130r\u0259van Az\u0259rbaycan\u0131n Qaraba\u011f da daxil olmaqla \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131mayacaqsa, onda biz d\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131mayaca\u011f\u0131q. Erm\u0259nistan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc sual alt\u0131na \u00e7\u0259km\u0259kd\u0259 bizim daha \u00e7ox tarixi, siyasi v\u0259 qanuni h\u00fcquqlar\u0131m\u0131z var. XX \u0259srin \u0259vv\u0259lind\u0259 C\u0259nubi Qafqaz x\u0259rit\u0259l\u0259ri nec\u0259 oldu\u011funu ham\u0131 bilir. Onlar m\u00f6vcuddur. Bol\u015fevikl\u0259r 1920-ci ilin noyabr\u0131nda Z\u0259ng\u0259zuru Az\u0259rbaycandan g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k Erm\u0259nistana veribl\u0259r v\u0259 bu, Az\u0259rbaycan\u0131n sovetl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259n alt\u0131 aydan az m\u00fcdd\u0259td\u0259 ba\u015f verib. H\u0259min \u0259razi hiss\u0259si bizd\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Biz ist\u0259yirik ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Az\u0259rbaycana potensial risk yaranmas\u0131n. Buna g\u00f6r\u0259, biz Erm\u0259nistan\u0131n silahlanmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sini h\u0259r zaman qald\u0131r\u0131r\u0131q v\u0259 hesab edirik ki, bu, \u0259ks n\u0259tic\u0259 ver\u0259 bil\u0259r v\u0259 t\u0259xribata s\u00fcr\u00fckl\u0259y\u0259 bil\u0259r. Fransan\u0131n Erm\u0259nistana he\u00e7 k\u0259sin almaq ist\u0259m\u0259diyi zirehli ma\u015f\u0131nlar\u0131n t\u0259chiz olunmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik. Onlar biz\u0259 h\u0259r hans\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259 ehtiva etmir. Lakin \u0259g\u0259r g\u00f6rs\u0259k ki, z\u0259r\u0259rli ola bil\u0259c\u0259k h\u0259r hans\u0131 ciddi qur\u011fu olarsa, biz cavab verm\u0259li olaca\u011f\u0131q. Z\u0259ngilanda v\u0259 dig\u0259r yerl\u0259rd\u0259 tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f yerl\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq, onlar\u0131n m\u0259nzill\u0259ri, evl\u0259ri toxunmaz olaraq qal\u0131r. Erm\u0259ni tarixi irsi tam qorunur. H\u0259rbi polisimiz \u00e7ox m\u00fch\u00fcm yerl\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n insanlar\u0131n m\u00fclkiyy\u0259tini qoruyur. Erm\u0259nistan k\u0259ndl\u0259rimiz haqq\u0131nda m\u0259lumat\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn elektron reinteqrasiya portal\u0131n\u0131 yaratmal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131qlar\u0131 k\u0259ndl\u0259rin \u0259ks\u0259r hiss\u0259si ya da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b, ya bo\u015f qal\u0131b. Erm\u0259nistanda \u00e7\u0259tin demoqrafik v\u0259ziyy\u0259td\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259r\u0259k, onlar ist\u0259diyi kimi Az\u0259rbaycan k\u0259ndl\u0259rind\u0259 m\u0259skunla\u015fman\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259 bilmirl\u0259r. B\u0259zil\u0259rind\u0259 onlar ya\u015fay\u0131r v\u0259 lakin onlar\u0131n \u0259ks\u0259r hiss\u0259si bo\u015fdur. Y\u0259ni, \u0259n az\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lara h\u0259min yerl\u0259r\u0259 getm\u0259k, g\u00f6rm\u0259k v\u0259 ziyar\u0259t etm\u0259k imkan\u0131n\u0131 yaratmal\u0131d\u0131rlar. B\u0259yanat\u0131n\u0131n doqquzuncu madd\u0259sind\u0259 ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 qeyd olunur ki, Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259rb rayonlar\u0131 v\u0259 Nax\u00e7\u0131van aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 t\u0259min edilm\u0259lidir v\u0259 h\u0259tta yaz\u0131l\u0131r ki, orada n\u0259zar\u0259t v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi kim t\u0259min ed\u0259c\u0259k. Bunu c\u0259nab Pa\u015finyan\u0131n \u00f6z\u00fc imzalay\u0131b. \u0130ndi is\u0259 o, n\u0259 bu mar\u015frutu, n\u0259 d\u0259 ki, Rusiyan\u0131n bu i\u015fd\u0259 i\u015ftirak\u0131n\u0131 ist\u0259yir. Az\u0259rbaycan \u00f6z beyn\u0259lxalq \u00f6hd\u0259likl\u0259rin\u0259 h\u0259r zaman h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131b, lakin Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n biz eyni yana\u015fman\u0131 g\u00f6rm\u00fcr\u00fck. Sovet vaxt\u0131nda m\u00f6vcud olmu\u015f 42 kilometrlik d\u0259mir yolu n\u0259inki tikinti \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131r deyil, onun he\u00e7 texniki \u0259sasland\u0131rma i\u015fl\u0259ri ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmay\u0131b. B\u0259lk\u0259, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 ba\u015flamay\u0131b. Bu, o dem\u0259kdir ki, onlara bu yol laz\u0131m deyil. Biz\u0259 Nax\u00e7\u0131vanla, onun vasit\u0259sil\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259miz laz\u0131md\u0131r. Ke\u00e7idin tikilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u0130ran t\u0259r\u0259fi il\u0259 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259ldik. Art\u0131q h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin h\u00f6kum\u0259t r\u0259smil\u0259ri avtomobil k\u00f6rp\u00fcs\u00fcn\u00fcn tikintisi il\u0259 \u0259laq\u0259dar Z\u0259ngilan rayonunun A\u011fb\u0259nd k\u0259ndind\u0259 t\u0259m\u0259lqoyma m\u0259rasimind\u0259 i\u015ftirak edibl\u0259r. Sonradan d\u0259mir yolu k\u00f6rp\u00fcs\u00fc d\u0259 sal\u0131nacaq. Erm\u0259nistan \u00f6z\u00fcn\u00fc Az\u0259rbaycanla b\u00fct\u00fcn dig\u0259r kommunikasiyalar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan m\u0259hrum edir, \u00e7\u00fcnki haz\u0131rda onlar\u0131n Rusiya il\u0259 d\u0259mir yolu ba\u011flant\u0131s\u0131 yoxdur. G\u00fcrc\u00fcstan yolu is\u0259 separat\u00e7\u0131 Abxaziya regionuna g\u00f6r\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Onlar\u0131n Az\u0259rbaycan vasit\u0259sil\u0259 d\u0259 yolu yoxdur. T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 d\u0259mir yolu v\u0259 s\u0259rh\u0259di d\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas \u0259razisind\u0259n Nax\u00e7\u0131vana asan \u00e7\u0131x\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycandan Az\u0259rbaycana yoxlamalar, m\u00fcdaxil\u0259 olmal\u0131 deyil v\u0259 bu, bizim legitim h\u00fcququmuzdur. Azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 biz, h\u0259m\u00e7inin yeni idar\u0259\u00e7ilik modelini s\u0131naqdan ke\u00e7iririk. Prezidentin x\u00fcsusi n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259r institutu yarad\u0131l\u0131b. Bu vaxta q\u0259d\u0259r d\u00f6rd n\u00fcmay\u0259nd\u0259 var. Onlar\u0131n say\u0131 daha \u00e7ox olacaq. Bu, tamamil\u0259 yeni idar\u0259\u00e7ilik \u00fcsuludur v\u0259 h\u0259min m\u00fcsb\u0259t t\u0259cr\u00fcb\u0259, ola bilsin, \u00f6lk\u0259nin qalan hiss\u0259sind\u0259 d\u0259 t\u0259tbiq edilsin. Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zuru ya\u015f\u0131l enerji zonas\u0131 kimi elan etdikd\u0259n sonra n\u00f6vb\u0259ti add\u0131m Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131nda at\u0131ld\u0131. Haz\u0131rda Nax\u00e7\u0131vanda 1500 b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259yinin tikintisi plan\u0131n\u0131 t\u0259rtib etmi\u015fik. Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi d\u00f6vl\u0259t inki\u015faf proqram\u0131n\u0131 q\u0259bul etmi\u015fik. H\u0259min proqram bir n\u00f6v \u201cB\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f\u201d adlanan Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur proqram\u0131na b\u0259nz\u0259yir. Bu g\u00fcn neft v\u0259 qaz k\u0259m\u0259rl\u0259ri, d\u0259mir yollar\u0131 daxil olmaqla, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6y\u00fck s\u0259rv\u0259tl\u0259ri var, elektrik x\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259kil\u0259c\u0259k, ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259ri inki\u015faf edir, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlikl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r h\u0259ll olunur. Son 30 illik m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131 h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin inteqrasiya s\u0259viyy\u0259sini, h\u0259r iki \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00fcmumi qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 v\u0259 faydal\u0131 layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini v\u0259 h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, birlikd\u0259 Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn nec\u0259 daha vacib olmas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Onlar bizim indi bir-birimizi t\u0259r\u0259fda\u015f kimi q\u0259bul etdiyimizi n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259lidirl\u0259r. Paralel olaraq bar\u0131\u015f\u0131q prosesi getm\u0259lidir. Ziyal\u0131lar, ictimai r\u0259y\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259c\u0259k insanlar aras\u0131nda t\u0259maslar daha \u00e7ox olmal\u0131d\u0131r v\u0259 daha az nifr\u0259t n\u00fcmayi\u015f etdirilm\u0259lidir. Erm\u0259nistan Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131na mane olur. Bu d\u0259hlizin t\u0259\u015fviq olunmas\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan v\u0259 bir \u00e7ox ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u0259 f\u0259al sur\u0259td\u0259 i\u015ftirak edirdi. Amma r\u0259smi \u0130r\u0259van buna mane olurdular. B\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259tin milli ideya \u0259traf\u0131nda c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259si ba\u015f verm\u0259s\u0259ydi, Q\u0259l\u0259b\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olmazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan COP29-a ev sahibliyi etm\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131r. Tezlikl\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n COP29 konfrans\u0131na ev sahibliyi ed\u0259c\u0259k \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi m\u00fcsabiq\u0259d\u0259 i\u015ftirak \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259riz\u0259 verm\u0259si bar\u0259d\u0259 yax\u015f\u0131 x\u0259b\u0259rimiz ola bil\u0259r. Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n s\u00fcqutu il\u0259 Az\u0259rbaycanda neft-qaz infrastrukturu tamamil\u0259 da\u011f\u0131ld\u0131, neft hasilat\u0131nda k\u0259skin azalma oldu, Bak\u0131\u0259traf\u0131 \u0259razil\u0259rd\u0259 sanki ekoloji f\u0259lak\u0259t ba\u015f vermi\u015fdi. \u0130ndi is\u0259 Olimpiya Stadionuna, Su \u0130dman\u0131 Saray\u0131na baxanda onlar\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi \u0259razil\u0259rd\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin \u0259vv\u0259l nec\u0259 oldu\u011funu t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. O \u0259razil\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131 neft g\u00f6ll\u0259ri basm\u0131\u015fd\u0131. Onlar\u0131 t\u0259mizl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxlu v\u0259sait x\u0259rcl\u0259m\u0259li olduq v\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdiririk ki, biz yaln\u0131z istehsal etmirik, h\u0259m d\u0259 \u0259razini t\u0259mizl\u0259yirik. Eyni zamanda, bizim \u0259traf m\u00fchit\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli yana\u015fmam\u0131za d\u0259lal\u0259t ed\u0259n amill\u0259r aras\u0131nda 2,6 trilyon kubmetr h\u0259cmind\u0259 t\u0259bii qaz yataqlar\u0131n\u0131n olmas\u0131n\u0131, m\u00f6vcud boru k\u0259m\u0259rl\u0259ri \u015f\u0259b\u0259k\u0259si v\u0259 neft yataqlar\u0131 say\u0259sind\u0259 enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyimizi tam t\u0259min etdiyimiz\u0259 baxmayaraq, b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoyma\u011f\u0131m\u0131z da qeyd oluna bil\u0259r. \u018fg\u0259r biz elektrik enerjisi istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259bii qaz istehlak\u0131n\u0131 yaln\u0131z b\u0259rpaolunan enerji resurslar\u0131 hesab\u0131na 50 faiz azaltsaq, daha 2,5-3 milyard kubmetr qaz\u0131 bu saat ehtiyac\u0131 olan Avropaya g\u00f6nd\u0259r\u0259 bil\u0259rik. \u0130\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 qeyri-qanuni f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u00fcquqi prosedurlar \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan d\u0259rhal sonra ba\u015flan\u0131l\u0131b. X\u00fcsusil\u0259 m\u0259d\u0259n\u00e7ilik, q\u0131z\u0131l v\u0259 dig\u0259r qiym\u0259tli metallar\u0131n hasilat\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 laz\u0131mi proseduralar g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. T\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rimizi qanunsuz \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259nims\u0259y\u0259nl\u0259rin m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn art\u0131q \u00fc\u00e7 il\u0259 yax\u0131nd\u0131r ki, m\u00fcxt\u0259lif h\u00fcquq \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 f\u0259al i\u015f apar\u0131r\u0131q. Haz\u0131rda i\u015f\u011faldan yeni azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u00fczr\u0259 i\u015f gedir. M\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n ibar\u0259t x\u00fcsusi qrupumuz k\u0259ndb\u0259k\u0259nd, sah\u0259b\u0259sah\u0259 g\u0259z\u0259r\u0259k \u0259razil\u0259rin monitorinqini davam etdirir, ekoloji ziyan\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirir. X\u00fcsusil\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r, La\u00e7\u0131n v\u0259 Z\u0259ngilan me\u015f\u0259l\u0259rin\u0259 daha \u00e7ox ziyan d\u0259yib. 60 min hektardan \u00e7ox \u0259razid\u0259 a\u011faclar k\u0259silib. Bunu h\u0259min \u0259razil\u0259rin \u0259vv\u0259lki v\u0259 sonrak\u0131 v\u0259ziyy\u0259tini \u0259ks etdir\u0259n peyk \u015f\u0259kill\u0259ri, habel\u0259 fiziki monitorinqimiz\u0259 \u0259saslanan t\u0259hlil d\u0259 g\u00f6st\u0259rir. T\u0259bii ki, transs\u0259rh\u0259d \u00e7aylar\u0131n, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Z\u0259ngilan \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n Ox\u00e7u\u00e7ay\u0131n b\u0259z\u0259n sar\u0131 r\u0259ng\u0259 boyanmas\u0131 b\u00f6y\u00fck narahatl\u0131q do\u011furur. Bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 ekoloji f\u0259lak\u0259tdir. Haz\u0131rda \u0259sas qay\u011f\u0131m\u0131z 2020-ci ild\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 d\u0259y\u0259n ekoloji z\u0259r\u0259rin d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sidir. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Qazax\u0131stana v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistana tranzit xidm\u0259ti g\u00f6st\u0259rir. X\u0259z\u0259rin \u015f\u0259rq hiss\u0259sind\u0259n g\u0259l\u0259n tranzit y\u00fckl\u0259rin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si bu iki \u00f6lk\u0259d\u0259n, h\u0259m\u00e7inin M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131n dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n, qism\u0259n d\u0259 \u00c7ind\u0259n g\u0259lir. Haz\u0131rda g\u0259miqay\u0131rma zavodumuzun geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si potensial\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u00fczr\u0259 i\u015f apar\u0131l\u0131r. \u018fld\u0259 olunan \u00e7ox nikbin m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bu zavodda art\u0131q b\u00fct\u00fcn n\u00f6v g\u0259mil\u0259r istehsal etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Haz\u0131rda burada ild\u0259 12 min ton tutumlu 6 tanker istehsal etm\u0259k olar. T\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 i\u015fl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu g\u00f6st\u0259ricini 10-15 tanker\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn olacaq. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n d\u0259 ke\u00e7\u0259n v\u0259 bizim \u0259razimizd\u0259 tam haz\u0131r olan \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizi \u00fcz\u0259rind\u0259 f\u0259al i\u015fl\u0259yirik. Haz\u0131rda biz\u0259 yaln\u0131z \u015eimal-C\u0259nub x\u0259ttinin \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck qabiliyy\u0259tini art\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r. Bu mar\u015frut da K\u00f6rf\u0259zd\u0259n Az\u0259rbaycana, buradan da G\u00fcrc\u00fcstana q\u0259d\u0259r uzanan C\u0259nub-Q\u0259rb mar\u015frutu kimi Orta D\u0259hlizin bir hiss\u0259si ola bil\u0259r. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc S\u0259naye \u0130nqilab\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131m\u0131za s\u00fcr\u0259tli m\u00fcdaxil\u0259si il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunacaq \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 m\u0259\u015f\u011fulluqla ba\u011fl\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131n idar\u0259 edilm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 f\u0259al i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n peykl\u0259r v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k layih\u0259l\u0259r say\u0259sind\u0259 kosmik s\u0259nayenin inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 art\u0131q m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259cr\u00fcb\u0259si var. Bizim texnoloji transformasiyaya haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n amill\u0259rd\u0259n biri d\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, Davos D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumu Az\u0259rbaycan\u0131 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc S\u0259naye \u0130nqilab\u0131 \u00fczr\u0259 m\u0259rk\u0259zinin yerl\u0259\u015fdiyi \u00f6lk\u0259 kimi se\u00e7mi\u015fdir. Bu m\u0259rk\u0259zin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l olmu\u015fdur. Bu m\u0259rk\u0259zin Qafqaz\u0131 v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131 \u0259hat\u0259 etm\u0259si bizi f\u0259r\u0259hl\u0259ndirir. Az\u0259rbaycanda m\u00fcsb\u0259t demoqrafik v\u0259ziyy\u0259t m\u00f6vcuddur. Bu amil m\u0259\u015f\u011fulluq m\u0259s\u0259l\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259cbur edir. M\u00fcst\u0259qillik d\u00f6n\u0259mind\u0259 \u0259halimiz yeddi milyondan on milyona v\u0259 h\u0259tta bundan da \u00e7ox artd\u0131. Bel\u0259likl\u0259, m\u0259\u015f\u011fulluq bizim \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadi v\u0259 sosial inki\u015faf\u0131n \u00e7ox m\u00fch\u00fcm amilidir. M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ya\u015f\u0131l enerjini istehsal etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxlu investisiya layih\u0259l\u0259ri m\u00f6vcuddur. Neft v\u0259 qaz layih\u0259l\u0259ri tamamlananda, indi n\u0259h\u0259ng ya\u015f\u0131l hidrogen v\u0259 ya\u015f\u0131l enerji layih\u0259l\u0259rin\u0259 start verdikd\u0259, Avropaya n\u0259qletm\u0259 v\u0259 ixrac imkanlar\u0131, h\u0259m\u00e7inin M\u0259rk\u0259zi Asiya il\u0259 potensial ba\u011flant\u0131 imkan\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u00d6lk\u0259mizin daxili v\u0259ziyy\u0259ti xarici amill\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131 deyil. Buna baxmayaraq, s\u0259rh\u0259dl\u0259rimizin xaricind\u0259 olan v\u0259ziyy\u0259t h\u0259mi\u015f\u0259 ciddi narahatl\u0131q do\u011furan bir m\u0259s\u0259l\u0259dir. D\u00f6vl\u0259ti s\u0131f\u0131rdan qurmaq asan deyildi, x\u00fcsusil\u0259 maliyy\u0259 resurslar\u0131n\u0131n m\u0259hdud oldu\u011fu v\u0259 siyasi sabitlikl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oldu\u011funuz bir v\u0259ziyy\u0259td\u0259. Son ill\u0259rd\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri bir-birin\u0259 daha \u00e7ox inteqrasiya etdi. Az\u0259rbaycan\u0131n M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 \u00e7ox yax\u015f\u0131 v\u0259 dost m\u00fcnasib\u0259ti var. Bizim qar\u015f\u0131m\u0131zda bir mane\u0259 var, o da X\u0259z\u0259r d\u0259nizidir. Lakin m\u00fcasir texnologiya, qurdu\u011fumuz donanma il\u0259 bu mane\u0259 olmayacaq. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259drliyi sona \u00e7at\u0131r. Bu d\u00f6rd il Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n institusional inki\u015faf\u0131 bax\u0131m\u0131ndan bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vacib olmu\u015fdur. 119 \u00fczv \u00f6lk\u0259 il\u0259 t\u0259maslar v\u0259 Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rinin t\u0259\u015fkili bax\u0131m\u0131ndan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 b\u00f6y\u00fck t\u0259r\u0259qqi, h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259 \u0259ld\u0259 etmi\u015fdir. Biz h\u0259l\u0259 d\u0259 insanlar\u0131, h\u0259yatlar\u0131 itiririk v\u0259 dem\u0259k olar ki, h\u0259r h\u0259ft\u0259 bizd\u0259 x\u0259sar\u0259t alanlar olur. Art\u0131q dem\u0259k olar ki, 350 n\u0259f\u0259r minan\u0131n qurban\u0131 olub, onlardan 65-i h\u0259yat\u0131n\u0131 itirib. Faci\u0259 is\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, Erm\u0259nistan\u0131n biz\u0259 x\u0259rit\u0259l\u0259ri verm\u0259sini dem\u0259sin\u0259 baxmayaraq, \u0259slind\u0259, bu x\u0259rit\u0259l\u0259r faydas\u0131zd\u0131r. O \u0259razil\u0259rd\u0259ki onlar\u0131n biz\u0259 verdikl\u0259ri x\u0259rit\u0259l\u0259r onlar\u0131n q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259qiq idi, bizd\u0259 \u00e7oxlu insan mina partlay\u0131\u015f\u0131ndan z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kir. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonrak\u0131 v\u0259 antiterror \u0259m\u0259liyyat\u0131ndan \u0259vv\u0259lki d\u00f6n\u0259md\u0259 onlar separat\u00e7\u0131lar v\u0259 Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri aras\u0131nda t\u0259mas x\u0259tti hesab etdikl\u0259ri \u0259razid\u0259 yen\u0259 d\u0259 y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 mina basd\u0131rm\u0131\u015flar. Balkan \u00f6lk\u0259l\u0259rinin t\u0259cr\u00fcb\u0259si onu g\u00f6st\u0259rir ki, h\u0259tta 30 il sonra onlar mina problemini ya\u015fay\u0131rlar. Sabiq m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259ri h\u0259mi\u015f\u0259 do\u011fma yurdlar\u0131na geri g\u00f6nd\u0259rdikd\u0259 onlara verdiyimiz \u0259sas mesaj ondan ibar\u0259tdir ki, ehtiyatl\u0131 olun v\u0259 giri\u015fi m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lan \u0259razil\u0259r\u0259 getm\u0259yin. Giri\u015fi m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lan b\u00fct\u00fcn \u0259razil\u0259rin s\u0259rh\u0259dl\u0259ri var, orada ni\u015fanlar var. Buna g\u00f6r\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259sisatlar bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259r\u0259rs\u0259, biz \u00e7ox \u015fad olard\u0131q. \u00c7\u00fcnki bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259n t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kmir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>May\u0131l \u0130smay\u0131lov<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>MDU-nun dosenti<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Regionda v\u0259ziyy\u0259t d\u0259yi\u015fir v\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 Az\u0259rbaycand\u0131r. Az\u0259rbaycan t\u0259qrib\u0259n 30 il \u0259rzind\u0259 Erm\u0259nistan il\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259ni dinc yolla h\u0259ll etm\u0259k ist\u0259yirdi. Lakin, t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, bu m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131. Bunun bir \u00e7ox s\u0259b\u0259bi var idi. Qaraba\u011fda Erm\u0259nistana m\u0259xsus 15 min\u0259 yax\u0131n h\u0259rbi\u00e7i var idi. \u0130ki il yar\u0131m bundan \u0259vv\u0259l suverenliyimizi b\u0259rpa ed\u0259rk\u0259n \u015fahidi olduq ki, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":53560,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-53559","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mdu_xeberleri","entry","has-media"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53559","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=53559"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53559\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53561,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53559\/revisions\/53561"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/53560"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=53559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=53559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=53559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}