{"id":89206,"date":"2026-01-31T20:51:00","date_gmt":"2026-01-31T17:51:00","guid":{"rendered":"https:\/\/mdu.edu.az\/?p=89206"},"modified":"2026-03-11T21:03:18","modified_gmt":"2026-03-11T18:03:18","slug":"iqlim_31-01-26","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/iqlim_31-01-26\/","title":{"rendered":"Ming\u0259\u00e7evir D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 \u201c\u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyinin sosial-iqtisadi t\u0259sirl\u0259ri v\u0259 turizm sektoruna t\u0259siri\u201d m\u00f6vzusunda t\u0259lim ke\u00e7irilib"},"content":{"rendered":"<p>Ming\u0259\u00e7evir D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 \u201c\u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyinin sosial-iqtisadi t\u0259sirl\u0259ri v\u0259 turizm sektoruna t\u0259siri\u201d m\u00f6vzusunda t\u0259lim t\u0259\u015fkil olunub. T\u0259limd\u0259 universitetin professor-m\u00fc\u0259llim hey\u0259ti, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r v\u0259 turizm ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259hsil alan g\u0259ncl\u0259r i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rinin sosial, iqtisadi v\u0259 turizm sah\u0259sin\u0259 t\u0259sirl\u0259ri bar\u0259d\u0259 geni\u015f m\u0259lumat \u0259ld\u0259 edibl\u0259r. T\u0259limd\u0259 \u0130qtisadiyyat kafedras\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259lliml\u0259ri R\u0259\u015fad H\u00fcseynzad\u0259 v\u0259 K\u0259nan Abbasov m\u00f6vzu istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259qdimat ed\u0259r\u0259k \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015f v\u0259 m\u00f6vzu \u0259traf\u0131nda dinl\u0259yici auditoriyayla aktiv m\u00fczakir\u0259 m\u00fchiti yaratm\u0131\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259lim zaman\u0131 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi anlay\u0131\u015f\u0131, qlobal istil\u0259\u015fm\u0259 prosesi v\u0259 temperatur art\u0131m\u0131n\u0131n iqlim sistemind\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r izah olunub. Bildirilib ki, son y\u00fczillikd\u0259 Yer s\u0259thinin orta temperaturunun artmas\u0131 buzlaqlar\u0131n \u0259rim\u0259sin\u0259, d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sinin y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259, quraql\u0131qlar\u0131n v\u0259 da\u015fq\u0131nlar\u0131n intensivl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olub. Qeyd edilib ki, aliml\u0259rin r\u0259yin\u0259 \u0259sas\u0259n, son 150 ild\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan s\u00fcr\u0259tli istil\u0259\u015fm\u0259nin \u0259sas s\u0259b\u0259bi antropogen \u2013 y\u0259ni insan f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 amill\u0259rdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7\u0131x\u0131\u015flarda s\u0259naye v\u0259 enerji istehsal\u0131, fosil yanacaqlar\u0131n istifad\u0259si, n\u0259qliyyat v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 turizm sektorunun karbon izi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 toxunulub. Aviasiya v\u0259 kruiz turizminin y\u00fcks\u0259k emissiya yaratd\u0131\u011f\u0131, k\u00fctl\u0259vi turizmin is\u0259 enerji v\u0259 su s\u0259rfiyyat\u0131n\u0131 art\u0131raraq \u0259traf m\u00fchit\u0259 \u0259lav\u0259 y\u00fck formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Eyni zamanda vulkan p\u00fcsk\u00fcrm\u0259l\u0259ri v\u0259 G\u00fcn\u0259\u015f aktivliyi kimi t\u0259bii amill\u0259rin d\u0259 iqlim\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdiyi, lakin m\u00f6vcud qlobal istil\u0259\u015fm\u0259d\u0259 \u0259sas pay\u0131n insan f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 m\u0259xsus oldu\u011fu vur\u011fulan\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259lim \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin sosial t\u0259sirl\u0259ri \u2013 miqrasiya prosesl\u0259rinin artmas\u0131, iqlim qa\u00e7q\u0131nlar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131, sa\u011flaml\u0131q riskl\u0259rinin y\u00fcks\u0259lm\u0259si v\u0259 sosial b\u0259rab\u0259rsizliyin d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fczakir\u0259 olunub. H\u0259m\u00e7inin iqtisadi t\u0259sirl\u0259r s\u0131ras\u0131nda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n azalmas\u0131, \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin z\u0259ifl\u0259m\u0259si, infrastrukturun z\u0259r\u0259r g\u00f6rm\u0259si v\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 \u0259lav\u0259 maliyy\u0259 y\u00fck\u00fcn\u00fcn yaranmas\u0131 x\u00fcsusi qeyd edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Turizm sektoruna t\u0259sir kontekstind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif turizm n\u00f6vl\u0259rinin iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin\u0259 h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131 izah olunub. D\u0259niz v\u0259 \u00e7im\u0259rlik turizmind\u0259 sahil eroziyas\u0131 v\u0259 d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sinin qalxmas\u0131, q\u0131\u015f turizmind\u0259 qar \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn azalmas\u0131 v\u0259 m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn q\u0131salmas\u0131, ekoturizm v\u0259 da\u011f turizmind\u0259 is\u0259 me\u015f\u0259 yan\u011f\u0131nlar\u0131 v\u0259 biom\u00fcxt\u0259lifliyin azalmas\u0131 kimi riskl\u0259rin m\u00f6vcud oldu\u011fu bildirilib.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259limd\u0259 dayan\u0131ql\u0131 turizm anlay\u0131\u015f\u0131 v\u0259 onun \u0259sas prinsipl\u0259ri \u2013 ekoloji m\u0259suliyy\u0259t, sosial \u0259dal\u0259t v\u0259 iqtisadi davaml\u0131l\u0131q bar\u0259d\u0259 \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat verilib. \u201cYa\u015f\u0131l otell\u0259r\u201d, ekoloji sertifikatlar, enerji s\u0259m\u0259r\u0259liliyi, suya q\u0259na\u0259t sisteml\u0259ri v\u0259 tullant\u0131lar\u0131n azald\u0131lmas\u0131 kimi t\u0259dbirl\u0259rin turizm sektorunda t\u0259tbiqinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti vur\u011fulan\u0131b. M\u00f6vs\u00fcm \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sinin turizm g\u0259lirl\u0259rinin ilboyu davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynad\u0131\u011f\u0131 qeyd edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Eyni zamanda turizm b\u0259l\u0259d\u00e7isinin rolu v\u0259 m\u0259suliyy\u0259ti x\u00fcsusi olaraq diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Bildirilib ki, b\u0259l\u0259d\u00e7i yaln\u0131z m\u0259lumat ver\u0259n \u015f\u0259xs deyil, h\u0259m d\u0259 turistl\u0259r aras\u0131nda ekoloji m\u0259d\u0259niyy\u0259t formala\u015fd\u0131ran v\u0259 riskl\u0259rin idar\u0259 olunmas\u0131nda aktiv rol oynayan \u0259sas fiqurdur.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259lim interaktiv m\u00fczakir\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 davam edib, i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n suallar\u0131 cavabland\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 qeyd olunub ki, iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin\u0259 uy\u011funla\u015fma v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 turizm modelin\u0259 ke\u00e7id g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n turizm sektorunun r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli v\u0259 ekoloji m\u0259suliyy\u0259tli inki\u015faf\u0131na m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ming\u0259\u00e7evir D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 \u201c\u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyinin sosial-iqtisadi t\u0259sirl\u0259ri v\u0259 turizm sektoruna t\u0259siri\u201d m\u00f6vzusunda t\u0259lim t\u0259\u015fkil olunub. T\u0259limd\u0259 universitetin professor-m\u00fc\u0259llim hey\u0259ti, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r v\u0259 turizm ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259hsil alan g\u0259ncl\u0259r i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rinin sosial, iqtisadi v\u0259 turizm sah\u0259sin\u0259 t\u0259sirl\u0259ri bar\u0259d\u0259 geni\u015f m\u0259lumat \u0259ld\u0259 edibl\u0259r. T\u0259limd\u0259 \u0130qtisadiyyat kafedras\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259lliml\u0259ri R\u0259\u015fad H\u00fcseynzad\u0259 v\u0259 K\u0259nan Abbasov m\u00f6vzu istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259qdimat ed\u0259r\u0259k [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":41,"featured_media":89207,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"gallery","meta":{"_eb_attr":"","ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"","ocean_second_sidebar":"","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"","ocean_custom_header_template":"","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"","ocean_menu_typo_font_family":"","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[89207,89208,89209,89210],"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-89206","post","type-post","status-publish","format-gallery","has-post-thumbnail","hentry","category-mdu_xeberleri","post_format-post-format-gallery","entry","has-media"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89206","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/41"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=89206"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89206\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":89211,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89206\/revisions\/89211"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/89207"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89206"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=89206"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89206"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}