{"id":89846,"date":"2026-03-12T17:01:43","date_gmt":"2026-03-12T14:01:43","guid":{"rendered":"https:\/\/mdu.edu.az\/?p=89846"},"modified":"2026-03-16T17:03:06","modified_gmt":"2026-03-16T14:03:06","slug":"muasir-s%c9%99h%c9%99rsalma-qarabagda-quruculuq-v%c9%99-regional-yenil%c9%99nm%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/muasir-s%c9%99h%c9%99rsalma-qarabagda-quruculuq-v%c9%99-regional-yenil%c9%99nm%c9%99\/","title":{"rendered":"M\u00fcasir \u015f\u0259h\u0259rsalma: Qaraba\u011fda quruculuq v\u0259 regional yenil\u0259nm\u0259"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri son ill\u0259rd\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015fir. Bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r yaln\u0131z Bak\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, regional \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r d\u0259 m\u00fcasir \u015f\u0259h\u0259rsalma prinsipl\u0259rin\u0259 uy\u011fun inki\u015faf edir. M\u00fcasir \u015f\u0259h\u0259rsalma art\u0131q yaln\u0131z yeni binalar\u0131n tikilm\u0259si deyil, h\u0259m d\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin funksionall\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmaq, ya\u015fay\u0131\u015f keyfiyy\u0259tini y\u00fcks\u0259ltm\u0259k, sosial v\u0259 m\u0259d\u0259ni imkanlar\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 ekoloji davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 t\u0259min etm\u0259k dem\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Regional \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin inki\u015faf\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi v\u0259 sosial strateji planlar\u0131n\u0131n \u0259sas hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edir. Ming\u0259\u00e7evir, G\u0259nc\u0259, \u015e\u0259ki, Sumqay\u0131t v\u0259 Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259si bu n\u00fcmun\u0259l\u0259rin \u0259n diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259ridir. Ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 regionun inki\u015faf modelini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p>Son onillikl\u0259rd\u0259 Ming\u0259\u00e7evir \u015f\u0259h\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n enerji v\u0259 s\u0259naye m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib. Buradak\u0131 Ming\u0259\u00e7evir Su Elektrik Stansiyas\u0131 regionun iqtisadi inki\u015faf\u0131nda strateji rol oynay\u0131r. \u015e\u0259h\u0259rd\u0259 h\u0259m s\u0259naye zonalar\u0131 modernl\u0259\u015fdirilir, h\u0259m d\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f sah\u0259l\u0259ri yenil\u0259nir. K\u00f6hn\u0259 binalar abadla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, yeni massivl\u0259r tikilir, parklar, bulvarlar v\u0259 idman obyektl\u0259ri \u015f\u0259h\u0259rin sosial h\u0259yat\u0131n\u0131 z\u0259nginl\u0259\u015fdirir. Yollar modernl\u0259\u015fdirilir v\u0259 ictimai n\u0259qliyyat sistemi t\u0259kmill\u0259\u015fdirilir. Ming\u0259\u00e7evirin ekologiyas\u0131 da diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir. \u00c7ay sahili boyunca bulvarlar sal\u0131n\u0131r, yeni ya\u015f\u0131ll\u0131q zonalar\u0131 yarad\u0131l\u0131r v\u0259 tullant\u0131lar\u0131n idar\u0259 olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcasir sisteml\u0259r t\u0259tbiq edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n ikinci b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259ri olaraq regional m\u0259rk\u0259z funksiyas\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r. Burada k\u00f6hn\u0259 \u015f\u0259h\u0259r hiss\u0259si b\u0259rpa edilir, yeni ya\u015fay\u0131\u015f v\u0259 biznes m\u0259rk\u0259zl\u0259ri a\u00e7\u0131l\u0131r, parklar v\u0259 ictimai m\u0259kanlar yenil\u0259nir. G\u0259nc\u0259 h\u0259m turizm, h\u0259m d\u0259 m\u0259d\u0259ni t\u0259dbirl\u0259r bax\u0131m\u0131ndan inki\u015faf etdirilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u0259ki \u015f\u0259h\u0259ri is\u0259 tarixi-m\u0259d\u0259ni irsin qorunmas\u0131 v\u0259 turizmin inki\u015faf\u0131 il\u0259 se\u00e7ilir. \u015e\u0259ki qalas\u0131 v\u0259 tarixi evl\u0259ri b\u0259rpa edilir, yeni otel v\u0259 restoran kompleksl\u0259ri yarad\u0131l\u0131r. Bu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 h\u0259m m\u0259d\u0259ni irs, h\u0259m d\u0259 turizm iqtisadi inki\u015faf\u0131n t\u0259m\u0259lini t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sumqay\u0131t s\u0259naye v\u0259 urbanist infrastrukturun modernl\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 tan\u0131n\u0131r. Burada s\u0259naye zonalar\u0131 yenil\u0259nir, sosial sah\u0259l\u0259r modernl\u0259\u015fdirilir, yollar v\u0259 ictimai n\u0259qliyyat sistemi t\u0259kmill\u0259\u015fdirilir. Ya\u015f\u0131ll\u0131q zonalar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin ekologiyas\u0131n\u0131 qoruyur v\u0259 urbanizasiya prosesini balansl\u0131 edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin b\u00fct\u00fcn bu regional \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259si Qaraba\u011fdak\u0131 quruculuq i\u015fl\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha m\u00fclayimdir. Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259si, x\u00fcsusil\u0259 2020-ci ild\u0259n sonra azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259, geni\u015fmiqyasl\u0131 b\u0259rpa v\u0259 urbanist layih\u0259l\u0259rinin t\u0259tbiqi il\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. Burada g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rin h\u0259cmi v\u0259 \u0259hat\u0259si dig\u0259r regional \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin inki\u015faf layih\u0259l\u0259rind\u0259n xeyli b\u00f6y\u00fckd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fsas v\u0259 k\u0259nd yollar\u0131 yenid\u0259n \u00e7\u0259kilir, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r v\u0259 yol ke\u00e7idl\u0259ri b\u0259rpa olunur. Bak\u0131\u2013\u015eu\u015fa v\u0259 Qubadl\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 strateji yollar in\u015fa edilir, bu is\u0259 b\u00f6lg\u0259nin logistika v\u0259 turizm bax\u0131m\u0131ndan \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Yeni ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131 tikilir, k\u00f6hn\u0259 binalar t\u0259mir olunur. M\u0259kt\u0259bl\u0259r, u\u015faq ba\u011f\u00e7alar\u0131, x\u0259st\u0259xanalar v\u0259 idman obyektl\u0259ri yenil\u0259nir. Bu, b\u00f6lg\u0259y\u0259 qay\u0131dan v\u0259 ya k\u00f6\u00e7 ed\u0259n sakinl\u0259rin h\u0259yat \u015f\u0259raitini \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Su v\u0259 elektrik x\u0259tl\u0259ri modernl\u0259\u015fdirilir, enerji t\u0259minat\u0131 dayan\u0131ql\u0131 sisteml\u0259 t\u0259min edilir. Alternativ enerji layih\u0259l\u0259ri, ki\u00e7ik hidroenerji v\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f panell\u0259ri b\u00f6lg\u0259nin enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 d\u0259st\u0259k verir. Kanalizasiya v\u0259 tullant\u0131lar\u0131n idar\u0259 olunmas\u0131 sisteml\u0259ri m\u00fcasir standartlara uy\u011fun qurulur, ekoloji davaml\u0131l\u0131q t\u0259min edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Qaraba\u011fda tarixi-m\u0259d\u0259ni irs\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t ayr\u0131l\u0131r. \u015eu\u015fa, A\u011fdam v\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 abid\u0259l\u0259r b\u0259rpa olunur. Qaraba\u011fda xal\u00e7a\u00e7\u0131l\u0131q, musiqi v\u0259 teatr \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri qorunur v\u0259 inki\u015faf etdirilir. Turizm \u00fc\u00e7\u00fcn otell\u0259r, restoranlar v\u0259 s\u0259rgi m\u0259rk\u0259zl\u0259ri yarad\u0131l\u0131r. Bu, b\u00f6lg\u0259nin iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni potensial\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Parklar, bulvarlar v\u0259 ya\u015f\u0131ll\u0131q zonalar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 h\u0259m sosial, h\u0259m d\u0259 ekoloji bax\u0131mdan regionu modernl\u0259\u015fdirir. Qaraba\u011fda \u015f\u0259h\u0259rsalma yaln\u0131z fiziki b\u0259rpa il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Burada texnoloji yenilikl\u0259r t\u0259tbiq olunur. \u201cA\u011f\u0131ll\u0131 \u015f\u0259h\u0259r\u201d yana\u015fmalar\u0131 il\u0259 enerji s\u0259m\u0259r\u0259liliyi, ictimai n\u0259qliyyat\u0131n optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sisteml\u0259ri t\u0259min edilir. \u015e\u0259h\u0259rsalma m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 apar\u0131l\u0131r: ilkin b\u0259rpa, sosial infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131, s\u0259naye v\u0259 turizm layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131, ekoloji v\u0259 ya\u015f\u0131ll\u0131q zonalar\u0131n\u0131n qurulmas\u0131, m\u0259d\u0259ni irsin qorunmas\u0131 v\u0259 ictimai m\u0259rk\u0259zl\u0259rin modernl\u0259\u015fdirilm\u0259si. Qaraba\u011fda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n quruculuq layih\u0259l\u0259ri b\u00f6lg\u0259d\u0259 iqtisadi f\u0259all\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131na xidm\u0259t edir. Yeni i\u015f yerl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131, turizm v\u0259 xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 ki\u00e7ik biznes imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si sosial-iqtisadi canlanma yarad\u0131r. M\u0259kt\u0259bl\u0259rin, x\u0259st\u0259xanalar\u0131n v\u0259 idman kompleksl\u0259rinin tikilm\u0259si \u0259halinin rifah\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r v\u0259 b\u00f6lg\u0259y\u0259 geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc t\u0259\u015fviq edir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcasir \u015f\u0259h\u0259rsalman\u0131n \u0259sas prinsipl\u0259ri Ming\u0259\u00e7evir, G\u0259nc\u0259, \u015e\u0259ki, Sumqay\u0131t v\u0259 Qaraba\u011f n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259 ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr: funksionall\u0131q v\u0259 estetik g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f, ya\u015fay\u0131\u015f keyfiyy\u0259ti, texnologiya inteqrasiyas\u0131, ekoloji davaml\u0131l\u0131q v\u0259 tarixi-m\u0259d\u0259ni irsin qorunmas\u0131 bir-birini tamamlay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n regional \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015fir, modernl\u0259\u015fir v\u0259 beyn\u0259lxalq standartlara yax\u0131nla\u015f\u0131r. Qaraba\u011fda quruculuq i\u015fl\u0259ri h\u0259m sosial-iqtisadi canlanma, h\u0259m d\u0259 tarixi-m\u0259d\u0259ni irsin qorunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u0259n diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n modeldir. Dig\u0259r inki\u015faf etmi\u015f regional \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r \u2013 Ming\u0259\u00e7evir, G\u0259nc\u0259, \u015e\u0259ki v\u0259 Sumqay\u0131t \u2013 m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 qabaqc\u0131l urbanist t\u0259cr\u00fcb\u0259 t\u0259qdim edir. Qaraba\u011fda b\u0259rpa v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rsalma layih\u0259l\u0259ri g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 b\u00f6lg\u0259nin davaml\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k v\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 n\u00fcmun\u0259 rolunu oynayacaq.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>X\u0259dic\u0259 \u018fL\u0130YEVA&nbsp;<\/strong><br><strong>Ming\u0259\u00e7evir D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Xarici dill\u0259r kafedras\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llimi&nbsp;<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri son ill\u0259rd\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015fir. Bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r yaln\u0131z Bak\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, regional \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r d\u0259 m\u00fcasir \u015f\u0259h\u0259rsalma prinsipl\u0259rin\u0259 uy\u011fun inki\u015faf edir. M\u00fcasir \u015f\u0259h\u0259rsalma art\u0131q yaln\u0131z yeni binalar\u0131n tikilm\u0259si deyil, h\u0259m d\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin funksionall\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmaq, ya\u015fay\u0131\u015f keyfiyy\u0259tini y\u00fcks\u0259ltm\u0259k, sosial v\u0259 m\u0259d\u0259ni imkanlar\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 ekoloji davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 t\u0259min etm\u0259k dem\u0259kdir. Regional \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin inki\u015faf\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi v\u0259 sosial [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":41,"featured_media":89847,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"gallery","meta":{"_eb_attr":"","ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"","ocean_second_sidebar":"","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"","ocean_custom_header_template":"","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"","ocean_menu_typo_font_family":"","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[89847],"footnotes":""},"categories":[167,94],"tags":[],"class_list":["post-89846","post","type-post","status-publish","format-gallery","has-post-thumbnail","hentry","category-shrsalma-v-memarliq-ili","category-xarici-diller","post_format-post-format-gallery","entry","has-media"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89846","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/41"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=89846"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89846\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":89848,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89846\/revisions\/89848"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/89847"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89846"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=89846"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89846"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}