{"id":91114,"date":"2025-09-02T23:35:00","date_gmt":"2025-09-02T20:35:00","guid":{"rendered":"https:\/\/mdu.edu.az\/?p=91114"},"modified":"2026-04-02T23:39:05","modified_gmt":"2026-04-02T20:39:05","slug":"ming%c9%99cevir-g%c9%99ncl%c9%99r-evind%c9%99-qida-tullantilarinin-azaldilmasi-v%c9%99-idar%c9%99-edilm%c9%99si-t%c9%99limi-kecirilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/ming%c9%99cevir-g%c9%99ncl%c9%99r-evind%c9%99-qida-tullantilarinin-azaldilmasi-v%c9%99-idar%c9%99-edilm%c9%99si-t%c9%99limi-kecirilib\/","title":{"rendered":"Ming\u0259\u00e7evir G\u0259ncl\u0259r Evind\u0259 \u201cQida Tullant\u0131lar\u0131n\u0131n Azald\u0131lmas\u0131 v\u0259 \u0130dar\u0259 Edilm\u0259si\u201d T\u0259limi Ke\u00e7irilib"},"content":{"rendered":"<p>Ming\u0259\u00e7evir D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Fizika v\u0259 Ekologiya kafedras\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llimi Nat\u0259van V\u0259liyeva Ming\u0259\u00e7evir G\u0259ncl\u0259r Evind\u0259 \u201cQida tullant\u0131lar\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 v\u0259 idar\u0259 edilm\u0259si\u201d m\u00f6vzusunda t\u0259lim ke\u00e7irmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259lim zaman\u0131 qida tullant\u0131lar\u0131n\u0131n yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259ri geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 izah edilmi\u015f, x\u00fcsusil\u0259 istehsal, da\u015f\u0131nma, saxlanma v\u0259 istehlak m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 ba\u015f ver\u0259n itkil\u0259r\u0259 diqq\u0259t yetirilmi\u015fdir. \u0130\u015ftirak\u00e7\u0131lara qida tullant\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259traf m\u00fchit\u0259 m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n torpaq v\u0259 su ehtiyatlar\u0131n\u0131n \u00e7irkl\u0259nm\u0259si, istixana qazlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 v\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin\u0259 t\u0259siri bar\u0259d\u0259 \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat verilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, qida israf\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 yollar\u0131 m\u00fczakir\u0259 edilmi\u015f, d\u00fczg\u00fcn al\u0131\u015f-veri\u015f v\u0259rdi\u015fl\u0259rinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n saxlanma \u015f\u0259raitin\u0259 \u0259m\u0259l olunmas\u0131, son istifad\u0259 tarixl\u0259rin\u0259 diqq\u0259t yetirilm\u0259si v\u0259 g\u00fcnd\u0259lik qida rasionunun planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n vacibliyi vur\u011fulanm\u0131\u015fd\u0131r. T\u0259limd\u0259 art\u0131q qidalar\u0131n t\u0259krar istifad\u0259si, onlar\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00fcsullarla d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 kompostla\u015fd\u0131rma kimi m\u00fcasir yana\u015fmalar haqq\u0131nda da m\u0259lumat t\u0259qdim edilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Eyni zamanda, qida tullant\u0131lar\u0131n\u0131n d\u00fczg\u00fcn idar\u0259 olunmas\u0131n\u0131n c\u0259miyy\u0259t v\u0259 iqtisadiyyat \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259ti qeyd edilmi\u015f, resurslardan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259, ail\u0259 b\u00fcdc\u0259sin\u0259 q\u0259na\u0259t v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf prinsipl\u0259rin\u0259 t\u00f6hf\u0259 bax\u0131m\u0131ndan bu m\u0259s\u0259l\u0259nin aktuall\u0131\u011f\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0259kilmi\u015fdir. \u0130\u015ftirak\u00e7\u0131larla interaktiv m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131lm\u0131\u015f, real h\u0259yat n\u00fcmun\u0259l\u0259ri \u0259sas\u0131nda fikir m\u00fcbadil\u0259si h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259limd\u0259 h\u0259m\u00e7inin qida tullant\u0131lar\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 t\u0259dbirl\u0259rinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sinin vacibliyi, h\u0259m f\u0259rdi, h\u0259m d\u0259 ictimai m\u0259suliyy\u0259tin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u0259mi vur\u011fulanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259, qida tullant\u0131lar\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 h\u0259r bir f\u0259rdin g\u00fcnd\u0259lik davran\u0131\u015f v\u0259 v\u0259rdi\u015fl\u0259rind\u0259n birba\u015fa as\u0131l\u0131d\u0131r. D\u00fczg\u00fcn idar\u0259etm\u0259 \u00fcsullar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi, \u015f\u00fcurlu istehlak v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli yana\u015fma say\u0259sind\u0259 h\u0259m \u0259traf m\u00fchitin qorunmas\u0131na, h\u0259m d\u0259 t\u0259bii resurslardan daha s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259y\u0259 nail olmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ming\u0259\u00e7evir D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Fizika v\u0259 Ekologiya kafedras\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llimi Nat\u0259van V\u0259liyeva Ming\u0259\u00e7evir G\u0259ncl\u0259r Evind\u0259 \u201cQida tullant\u0131lar\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 v\u0259 idar\u0259 edilm\u0259si\u201d m\u00f6vzusunda t\u0259lim ke\u00e7irmi\u015fdir. T\u0259lim zaman\u0131 qida tullant\u0131lar\u0131n\u0131n yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259ri geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 izah edilmi\u015f, x\u00fcsusil\u0259 istehsal, da\u015f\u0131nma, saxlanma v\u0259 istehlak m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 ba\u015f ver\u0259n itkil\u0259r\u0259 diqq\u0259t yetirilmi\u015fdir. \u0130\u015ftirak\u00e7\u0131lara qida tullant\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259traf m\u00fchit\u0259 m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n torpaq v\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":41,"featured_media":91115,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"gallery","meta":{"_eb_attr":"","ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"","ocean_second_sidebar":"","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"","ocean_custom_header_template":"","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"","ocean_menu_typo_font_family":"","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[91115,91116,91117],"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-91114","post","type-post","status-publish","format-gallery","has-post-thumbnail","hentry","category-mdu_xeberleri","post_format-post-format-gallery","entry","has-media"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91114","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/41"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=91114"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91114\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91118,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91114\/revisions\/91118"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/91115"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91114"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=91114"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=91114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}