{"id":91542,"date":"2026-04-02T13:44:00","date_gmt":"2026-04-02T10:44:00","guid":{"rendered":"https:\/\/mdu.edu.az\/?p=91542"},"modified":"2026-04-05T13:50:32","modified_gmt":"2026-04-05T10:50:32","slug":"iqlim-d%c9%99yism%c9%99l%c9%99ri-v%c9%99-dayaniqli-g%c9%99l%c9%99c%c9%99y%c9%99-dogru-adli-t%c9%99dbir-ugurla-h%c9%99yata-kecirilmisdir-02-04-26","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/iqlim-d%c9%99yism%c9%99l%c9%99ri-v%c9%99-dayaniqli-g%c9%99l%c9%99c%c9%99y%c9%99-dogru-adli-t%c9%99dbir-ugurla-h%c9%99yata-kecirilmisdir-02-04-26\/","title":{"rendered":"Ming\u0259\u00e7evir D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 \u201cClimate Week: \u0130qlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 do\u011fru\u201d adl\u0131 t\u0259dbir u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir"},"content":{"rendered":"<p>Ming\u0259\u00e7evir D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 \u201cClimate Week: \u0130qlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 do\u011fru\u201d adl\u0131 t\u0259dbir u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. T\u0259dbir \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 universitetin m\u00fcvafiq korpusunda Ekologiya v\u0259 Ekologiya M\u00fch\u0259ndisliyi ixtisaslar\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259hsil alan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f layih\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif maketl\u0259r, plakatlar v\u0259 dig\u0259r vizual materiallar s\u0259rgi format\u0131nda n\u00fcmayi\u015f etdirilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259rgi i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rinin ekoloji v\u0259 sosial t\u0259sirl\u0259ri, dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf prinsipl\u0259ri, resurslardan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 v\u0259 \u0259traf m\u00fchitin qorunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 haz\u0131rlad\u0131qlar\u0131 elmi-praktiki yana\u015fmalar\u0131 t\u0259qdim etmi\u015fl\u0259r. N\u00fcmayi\u015f olunan i\u015fl\u0259r yaln\u0131z m\u00f6vzunun aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259ks etdirm\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259yib, h\u0259m d\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin analitik d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259, t\u0259dqiqat v\u0259 t\u0259qdimat bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259dbir iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 maarifl\u0259ndirm\u0259nin art\u0131r\u0131lmas\u0131, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin elmi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259k istiqam\u0259tind\u0259 innovativ ideyalar\u0131n t\u0259\u015fviqi bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tli olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259rgid\u0259 t\u0259qdim olunan layih\u0259l\u0259r m\u00fcasir ekoloji probleml\u0259rin h\u0259llin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f innovativ yana\u015fmalar\u0131, elmi-praktiki \u0259sasland\u0131rmalar\u0131 v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf prinsipl\u0259rini \u0259ks etdirmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Layih\u0259l\u0259rin x\u00fclas\u0259si:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u201cYa\u015f\u0131l h\u0259yat\u201d<\/strong> qrupu s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259n atmosfer\u0259 burax\u0131lan tullant\u0131 qazlar\u0131n\u0131n miqdar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 z\u0259r\u0259rli t\u0259sirinin azald\u0131lmas\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f layih\u0259 t\u0259qdim edib. Layih\u0259d\u0259 qaz analizatorlar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi, filtrasiya qur\u011fular\u0131 vasit\u0259sil\u0259 qazlar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 s\u0259naye ekoloji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6n planda olmu\u015fdur.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u201cNatura Builder\u201d<\/strong> komandas\u0131 \u201cya\u015f\u0131l bina\u201d konsepsiyas\u0131n\u0131 t\u0259qdim edib. Layih\u0259d\u0259 enerji s\u0259m\u0259r\u0259li v\u0259 ekoloji c\u0259h\u0259td\u0259n dayan\u0131ql\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f m\u00fchitinin yarad\u0131lmas\u0131, g\u00fcn\u0259\u015f panell\u0259ri, \u015faquli ya\u015f\u0131lla\u015fd\u0131rma, ya\u011f\u0131\u015f sular\u0131n\u0131n toplanmas\u0131 v\u0259 t\u0259bii i\u015f\u0131qdan maksimum istifad\u0259 kimi elementl\u0259r \u0259hat\u0259 olunub.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u201cEkolider\u201d<\/strong> komandas\u0131 innovativ enerji istehsal\u0131 v\u0259 su resurslar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f layih\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcb. Pyezoelektrik panell\u0259r v\u0259 sensorlu avtomatik klapan sisteml\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 enerji s\u0259m\u0259r\u0259liliyi v\u0259 su itkisinin minimuma endirilm\u0259si h\u0259d\u0259fl\u0259nib.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u201cEkoloqlar\u201d<\/strong> komandas\u0131 \u201cBioAquaponics Mini-Modul\u201d layih\u0259si il\u0259 akvaponika sistemini t\u0259qdim edib. Sistem bal\u0131q v\u0259 bitki istehsal\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259r\u0259k su s\u0259rfiyyat\u0131n\u0131 azald\u0131r v\u0259 t\u0259dris v\u0259 ekoloji istehsal bax\u0131m\u0131ndan faydal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u201cT\u0259bii n\u0259bz\u201d<\/strong> komandas\u0131 \u201cEkoRitm\u201d layih\u0259sini t\u0259qdim ed\u0259r\u0259k g\u00fcn\u0259\u015f enerjisi il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n elektrikli n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin t\u0259tbiqini, x\u00fcsusil\u0259 avtobuslarda karbon emissiyalar\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131n\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yib.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u201cDivergent\u201d<\/strong> komandas\u0131 \u015f\u0259h\u0259r m\u00fchitind\u0259 insanlar\u0131n t\u0259bi\u0259td\u0259n uzaqla\u015fmas\u0131 probleminin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn qapal\u0131, \u015f\u00fc\u015f\u0259 konstruksiyal\u0131 mini-ekosistem yaratma\u011f\u0131 t\u0259klif edib. Bu m\u0259kanda su h\u00f6vz\u0259l\u0259ri, tropik bitkil\u0259r v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif canl\u0131 komponentl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 h\u0259m istirah\u0259t, h\u0259m d\u0259 elmi m\u00fc\u015fahid\u0259 imkanlar\u0131 t\u0259min edilir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u201cEcotecture\u201d<\/strong> komandas\u0131 \u201cEko asfalt\u201d sistemi il\u0259 \u015f\u0259h\u0259r m\u00fchitind\u0259 istilik enerjisinin s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259sin\u0259 fokuslan\u0131b. Layih\u0259 asfalt \u00f6rt\u00fcy\u00fcnd\u0259 toplanan g\u00fcn\u0259\u015f radiasiyas\u0131n\u0131 enerjiy\u0259 \u00e7evirm\u0259yi h\u0259d\u0259fl\u0259yir v\u0259 \u201cistilik ada effekti\u201dnin azald\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t edir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u201cAerox\u201d<\/strong> komandas\u0131 karbon monoksid (CO) qaz\u0131n\u0131n erk\u0259n a\u015fkarlanmas\u0131 v\u0259 insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f a\u011f\u0131ll\u0131 qoruyucu sistem t\u0259qdim edib. Sistem siqnal verm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 havaland\u0131rma v\u0259 filtrasiya sisteml\u0259rini aktivl\u0259\u015fdirir v\u0259 m\u0259sul \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q g\u00f6nd\u0259rir.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u201cEcoBeton\u201d<\/strong> layih\u0259si \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u0259rpa ed\u0259n beton texnologiyas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 tikilil\u0259rd\u0259 yaranan \u00e7atlar\u0131n avtomatik b\u0259rpas\u0131n\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yir, bu da resurslardan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259y\u0259 v\u0259 texniki xidm\u0259t x\u0259rcl\u0259rinin azald\u0131lmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u201cSmart Village\u201d<\/strong> komandas\u0131 \u201cA\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u201d layih\u0259sini t\u0259qdim ed\u0259r\u0259k k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f sah\u0259l\u0259rind\u0259 dronlarla monitorinq, sensor \u0259sasl\u0131 suvarma, g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 biogaz enerji istehsal\u0131, r\u0259q\u0259msal h\u0259ll\u0259r v\u0259 tele-tibb kimi m\u00fcasir texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutub.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u201cBlueGuard\u201d<\/strong> layih\u0259si su h\u00f6vz\u0259l\u0259rinin qorunmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f ekoloji c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259miz v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 n\u0259qliyyat vasit\u0259sini t\u0259qdim edib. Layih\u0259 alternativ enerji, tullant\u0131lar\u0131n t\u0259mizl\u0259nm\u0259si v\u0259 su ekosisteml\u0259rinin m\u00fchafiz\u0259sini \u0259hat\u0259 edir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\u00dcmumilikd\u0259, t\u0259qdim olunan layih\u0259l\u0259r t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin ekoloji probleml\u0259r\u0259 yarad\u0131c\u0131 v\u0259 elmi yana\u015fmalar\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015f, dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 uy\u011fun praktik h\u0259ll\u0259rin i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ming\u0259\u00e7evir D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 \u201cClimate Week: \u0130qlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 do\u011fru\u201d adl\u0131 t\u0259dbir u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. T\u0259dbir \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 universitetin m\u00fcvafiq korpusunda Ekologiya v\u0259 Ekologiya M\u00fch\u0259ndisliyi ixtisaslar\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259hsil alan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f layih\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif maketl\u0259r, plakatlar v\u0259 dig\u0259r vizual materiallar s\u0259rgi format\u0131nda n\u00fcmayi\u015f etdirilmi\u015fdir. S\u0259rgi i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rinin ekoloji v\u0259 sosial t\u0259sirl\u0259ri, dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":41,"featured_media":91554,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"gallery","meta":{"_eb_attr":"","ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"","ocean_second_sidebar":"","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"","ocean_custom_header_template":"","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"","ocean_menu_typo_font_family":"","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[91544,91545,91546,91547,91548,91549,91550,91551,91552,91553,91554,91555,91556,91557,91558],"footnotes":""},"categories":[87],"tags":[],"class_list":["post-91542","post","type-post","status-publish","format-gallery","has-post-thumbnail","hentry","category-fizika-xbrlr","post_format-post-format-gallery","entry","has-media"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91542","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/41"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=91542"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91542\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91559,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91542\/revisions\/91559"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/91554"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91542"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=91542"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=91542"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}