{"id":96316,"date":"2025-11-16T15:43:00","date_gmt":"2025-11-16T12:43:00","guid":{"rendered":"https:\/\/mdu.edu.az\/?p=96316"},"modified":"2026-05-23T15:45:13","modified_gmt":"2026-05-23T12:45:13","slug":"ming%c9%99cevir-dovl%c9%99t-universitetind%c9%99-iqlim%c9%99-davamli-k%c9%99nd-t%c9%99s%c9%99rrufati-muasir-cagirislar-v%c9%99-uygunlasma-mexanizml%c9%99ri-movzusunda-t%c9%99lim-kec","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/ming%c9%99cevir-dovl%c9%99t-universitetind%c9%99-iqlim%c9%99-davamli-k%c9%99nd-t%c9%99s%c9%99rrufati-muasir-cagirislar-v%c9%99-uygunlasma-mexanizml%c9%99ri-movzusunda-t%c9%99lim-kec\/","title":{"rendered":"Ming\u0259\u00e7evir D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 \u201c\u0130qlim\u0259 davaml\u0131 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131: m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar v\u0259 uy\u011funla\u015fma mexanizml\u0259ri\u201d m\u00f6vzusunda t\u0259lim ke\u00e7irilib"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Ming\u0259\u00e7evir D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi \u015f\u0259raitind\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf perspektivl\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f \u201c\u0130qlim\u0259 davaml\u0131 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131: m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar v\u0259 uy\u011funla\u015fma mexanizml\u0259ri\u201d adl\u0131 t\u0259lim t\u0259\u015fkil olunub. T\u0259limd\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r v\u0259 g\u0259nc t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar i\u015ftirak edibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u0259dbir \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sektorunda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan iqlim riskl\u0259ri, su resurslar\u0131n\u0131n idar\u0259 olunmas\u0131, torpaq m\u00fcnbitliyinin qorunmas\u0131 v\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n d\u0259yi\u015f\u0259n iqlim \u015f\u0259raitin\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 kimi \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hlil olunub. T\u0259lim zaman\u0131 \u0130qtisadiyyat kafedras\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llimi K\u0259nan Abbasov temperatur art\u0131m\u0131, ya\u011f\u0131nt\u0131 rejimind\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r, quraql\u0131qlar\u0131n intensivl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 ekstremal hava hadis\u0259l\u0259rinin k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 istehsal\u0131na t\u0259siri bar\u0259d\u0259 elmi \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u0259lumatlar t\u0259qdim edib. Eyni zamanda beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r\u0259 \u0259saslanan m\u00fcqayis\u0259li t\u0259hlill\u0259r apar\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vur\u011fulan\u0131b ki, m\u00f6vcud m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131n\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri resurslardan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 v\u0259 adaptiv idar\u0259etm\u0259 modell\u0259rin\u0259 ke\u00e7iddir. X\u00fcsusil\u0259 damc\u0131 suvarma texnologiyalar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi, su itkisini minimuma endir\u0259n sisteml\u0259rin qurulmas\u0131, meteoroloji erk\u0259n x\u0259b\u0259rdarl\u0131q mexanizml\u0259rinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 fermerl\u0259rin r\u0259q\u0259msal informasiya platformalar\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkanlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0259sas amill\u0259r kimi qeyd olunub.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fczakir\u0259l\u0259r zaman\u0131 bildirilib ki, iqlim\u0259 davaml\u0131 toxum sortlar\u0131n\u0131n se\u00e7ilm\u0259si, duza v\u0259 quraql\u0131\u011fa davaml\u0131 \u0259kin materiallar\u0131ndan istifad\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 torpaq analizl\u0259rin\u0259 \u0259saslanan g\u00fcbr\u0259l\u0259m\u0259 \u00fcsullar\u0131 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131na ciddi t\u00f6hf\u0259 verir. H\u0259m\u00e7inin vur\u011fulan\u0131b ki, aqrar sektorda r\u0259q\u0259msalla\u015fma yaln\u0131z istehsal\u0131n effektiv idar\u0259 olunmas\u0131na deyil, h\u0259m d\u0259 riskl\u0259rin erk\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 imkan yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130\u015ftirak\u00e7\u0131lara Az\u0259rbaycanda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n iqlim \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tl\u0259ri, subsidiya mexanizml\u0259ri v\u0259 innovativ yana\u015fmalar bar\u0259d\u0259 d\u0259 m\u0259lumat verilib. Qeyd olunub ki, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131n t\u0259min edilm\u0259si \u00f6lk\u0259nin \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, regional inki\u015faf\u0131 v\u0259 ekoloji balans\u0131 bax\u0131m\u0131ndan strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u0259dbirin sonunda i\u015ftirak\u00e7\u0131lar m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 suallar \u00fcnvanlay\u0131b, m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131b v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 iqlim\u0259 uy\u011funla\u015fan aqrar idar\u0259etm\u0259 \u00fczr\u0259 praktik t\u0259liml\u0259rin davam etdirilm\u0259sinin vacibliyini vur\u011fulay\u0131blar.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ming\u0259\u00e7evir D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi \u015f\u0259raitind\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf perspektivl\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f \u201c\u0130qlim\u0259 davaml\u0131 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131: m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar v\u0259 uy\u011funla\u015fma mexanizml\u0259ri\u201d adl\u0131 t\u0259lim t\u0259\u015fkil olunub. T\u0259limd\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r v\u0259 g\u0259nc t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar i\u015ftirak edibl\u0259r. T\u0259dbir \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sektorunda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan iqlim riskl\u0259ri, su resurslar\u0131n\u0131n idar\u0259 olunmas\u0131, torpaq m\u00fcnbitliyinin qorunmas\u0131 v\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n d\u0259yi\u015f\u0259n iqlim \u015f\u0259raitin\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":41,"featured_media":96317,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"","ocean_second_sidebar":"","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"","ocean_custom_header_template":"","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"","ocean_menu_typo_font_family":"","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-96316","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mdu_xeberleri","entry","has-media"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96316","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/41"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=96316"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96316\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":96318,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96316\/revisions\/96318"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/96317"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=96316"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=96316"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=96316"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}