{"id":16306,"date":"2022-02-21T09:06:53","date_gmt":"2022-02-21T06:06:53","guid":{"rendered":"https:\/\/mdu.edu.az\/khodzali-soyg-r-m-khkh-srin-ganl-fadzi-si\/"},"modified":"2022-02-21T09:06:53","modified_gmt":"2022-02-21T06:06:53","slug":"khodzali-soyg-r-m-khkh-srin-ganl-fadzi-si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/khodzali-soyg-r-m-khkh-srin-ganl-fadzi-si\/","title":{"rendered":"XOCALI Soyq\u0131r\u0131m\u0131 &#8211; XX \u0259srin qanl\u0131 faci\u0259si"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\"><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000000;\"><b><span style=\"font-size: 14pt; font-family: Arial, sans-serif;\">XOCALI Soyq\u0131r\u0131m\u0131 &#8211; XX \u0259srin qanl\u0131 faci\u0259si<\/span><\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"color: #000000;\"><b><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif;\"><\/span><\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">2022-ci il fevral\u0131n 26-da xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n 30-cu ild&ouml;n&uuml;m&uuml; tamam olur. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">B\u0259dnam &#8220;B&ouml;y&uuml;k Erm\u0259nistan&rdquo; x&uuml;lyas\u0131 il\u0259 al\u0131\u015f\u0131b yanan erm\u0259ni v\u0259h\u015fil\u0259rinin xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 t&ouml;r\u0259tdikl\u0259ri \u0259n qanl\u0131 cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131d\u0131r. Bu faci\u0259 m&uuml;st\u0259qilliyimizin ilk ill\u0259rind\u0259 tariximizin qanla yaz\u0131lm\u0131\u015f s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259ndir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Erm\u0259ni mill\u0259t&ccedil;il\u0259ri v\u0259 terror&ccedil;ular\u0131 1988-1993-c&uuml; ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda ba\u015f al\u0131b ged\u0259n h\u0259rc-m\u0259rclikd\u0259n, hakimiyy\u0259t &ccedil;\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k Rusiya h\u0259rbi q&uuml;vv\u0259l\u0259rinin bilavasit\u0259 yax\u0131ndan k&ouml;m\u0259yi il\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 Erm\u0259nistandak\u0131 tarixi-etnik torpaqlar\u0131ndan<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">tamamil\u0259 qovub &ccedil;\u0131xard\u0131lar, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131 v\u0259 \u0259traf rayonlar\u0131, respublika \u0259razisinin 20%-ni<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif;\">i\u015f\u011fal etdil\u0259r. Bir milyondan &ccedil;ox Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 do\u011fma yurd-yuvas\u0131ndan did\u0259rgin sal\u0131nd\u0131, &ouml;z V\u0259t\u0259nind\u0259 qa&ccedil;q\u0131na v\u0259 m\u0259cburi k&ouml;&ccedil;k&uuml;n\u0259 &ccedil;evrildi. <\/span><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif;\">Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda oyuncaq<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">&#8220;respublika&#8221; yarad\u0131ld\u0131. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f seperat&ccedil;\u0131- terror&ccedil;u qruplar\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri Erm\u0259nistanda hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 ke&ccedil;irdil\u0259r. (R.K&ouml;&ccedil;\u0259ryan, S. Sarkisyan v\u0259 b)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi t\u0259cav&uuml;z&uuml; n\u0259tic\u0259sind\u0259 20 mind\u0259n &ccedil;ox v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f,<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">50 mind\u0259n art\u0131q adam yaralanm\u0131\u015f v\u0259 \u015fik\u0259st olmu\u015f, 890 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si, 150 min ev, 7min<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">inzibati bina, 693 m\u0259kt\u0259b, 855 u\u015faq ba\u011f&ccedil;as\u0131, 695 sa\u011flaml\u0131q m\u0259rk\u0259zi, 927 kitabxana, 44 m\u0259b\u0259d, 9 m\u0259scid, 9 etnoqrafik \u0259h\u0259miyy\u0259tli tarixi yer, 464 tarixi abid\u0259 v\u0259 k&ouml;rp&uuml;, 2300 km su<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">k\u0259m\u0259ri, 2000 km qaz k\u0259m\u0259ri, 15 min km elektrik x\u0259tti, 1200 km irriqasiya sistemi da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, 280 min hektar me\u015f\u0259, 1 milyon hektar \u0259kin sah\u0259si m\u0259hv edilmi\u015fdir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">&Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259 1990-1993-c&uuml; ill\u0259rd\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q&uuml;vv\u0259l\u0259rinin i\u015f\u011fal&ccedil;\u0131l\u0131q siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na 100 milyardlarla AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 ziyan vurulmu\u015fdur.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Xocal\u0131 Soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259rin\u0259 ke&ccedil;m\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l erm\u0259nil\u0259r, onlar\u0131n \u0259z\u0259li torpaqlar\u0131m\u0131zda m\u0259skunla\u015fmas\u0131, xisl\u0259tl\u0259ri, v\u0259h\u015filikl\u0259ri v\u0259 s. haqda b\u0259zi m\u0259qamlara toxunmaq ist\u0259rdim.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">B&ouml;y&uuml;k Erm\u0259nistan x&uuml;lyas\u0131 il\u0259 al\u0131\u015f\u0131b yanan erm\u0259ni tarix&ccedil;il\u0259rinin, yaz\u0131&ccedil;\u0131lar\u0131n\u0131n b\u0259zil\u0259ri &ouml;z v\u0259h\u015filikl\u0259rini, quldurluqlar\u0131n\u0131, \u015f\u0259r-x\u0259talar\u0131n\u0131 b\u0259z\u0259n etiraf etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olublar.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Erm\u0259ni tarix&ccedil;isi B.\u0130\u015fxanyan 1916-c\u0131 ild\u0259 Petroqradda &ccedil;ap etdiyi &ldquo;Qafqaz xalqlar\u0131&#8221;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">kitab\u0131nda yaz\u0131rd\u0131: &#8220;Antik d&ouml;vrd\u0259 erm\u0259nil\u0259rin \u0259sl v\u0259t\u0259ni olan &ldquo;B&ouml;y&uuml;k Erm\u0259nistan&#8221; Ki&ccedil;ik<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Asiyadan, Qafqaz Albaniyas\u0131ndan k\u0259narda yerl\u0259\u015firdi. F\u0259rat &ccedil;ay\u0131n\u0131n yuxar\u0131 hiss\u0259sind\u0259 ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259r art\u0131b &ccedil;oxalandan sonra torpaq i\u015ftahas\u0131na d&uuml;\u015f&uuml;bl\u0259r. Onlar A\u011fbaba, &Ccedil;uxurs\u0259dd, \u015e\u0259rur mahallar\u0131na sonradan g\u0259libl\u0259r. Van g&ouml;l&uuml;nd\u0259n ba\u015flayaraq Urmiya, G&ouml;y&ccedil;\u0259 g&ouml;l&uuml;n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259saf\u0259ni i\u015f\u011fal edibl\u0259r&#8221;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Ba\u015fqa bir erm\u0259ni tarix&ccedil;isi K.Patkanyan is\u0259 &ldquo;Yax\u0131n Asiya tarixind\u0259 Van yaz\u0131&ccedil;\u0131lar\u0131n\u0131n rolu&#8221; kitab\u0131nda bel\u0259 yaz\u0131rd\u0131: &ldquo;Erm\u0259nistan he&ccedil; bir zaman b\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 x&uuml;susi rol oynamam\u0131\u015fd\u0131r. &#8220;B&ouml;y&uuml;k Erm\u0259nistan&#8221; erm\u0259nil\u0259rin yay\u0131l\u0131b s\u0259p\u0259l\u0259ndikl\u0259ri bir regionun co\u011frafi ad\u0131d\u0131r&rdquo;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Dig\u0259r erm\u0259ni t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131s\u0131 M.Nalbadyan qeyd edirdi ki, &ldquo;m\u0259n erm\u0259nil\u0259rin sakin olduqlar\u0131 bir ne&ccedil;\u0259 yeri g\u0259zmi\u015f\u0259m. Daim xalis erm\u0259nic\u0259 olan bir \u015feyi duyma\u011fa &ccedil;al\u0131\u015fm\u0131\u015fam. T\u0259\u0259ss&uuml;f ki, bu arzum indiy\u0259 q\u0259d\u0259r yerin\u0259 yetm\u0259mi\u015fdir.&#8221;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">B&ouml;y&uuml;k rus \u015fairi A.S.Pu\u015fkin is\u0259 uzaqg&ouml;r\u0259nlikl\u0259 erm\u0259nil\u0259r haqq\u0131nda&rdquo; s\u0259n k&ouml;l\u0259, s\u0259n o\u011fru,<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">s\u0259n erm\u0259nis\u0259n&#8221; fikrini s&ouml;yl\u0259mi\u015fdir. H\u0259min fikir bu g&uuml;n d\u0259 tam t\u0259sdiqini tap\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">M\u0259tbuatdan ald\u0131\u011f\u0131m m\u0259lumata \u0259sas\u0259n, h\u0259l\u0259 sovet d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 SSR\u0130-d\u0259 m\u0259\u015fhurla\u015fan v\u0259<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Lenin haqq\u0131nda &ccedil;oxlu kitablar\u0131n m&uuml;\u0259llifi kimi tan\u0131nan, Moskvada ya\u015fayan erm\u0259ni yaz\u0131&ccedil;\u0131s\u0131<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">M.\u015eaqinyan h\u0259r d\u0259f\u0259 \u0130r\u0259vanda olanda da\u015fnaklar\u0131 ba\u015f\u0131na toplayaraq onlara bir t&ouml;vsiyy\u0259sini<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">t\u0259krar-t\u0259krar ver\u0259rdi: &#8220;Siz b\u0259l\u0259kd\u0259ki k&ouml;rp\u0259niz\u0259 m&uuml;tl\u0259q bildirin ki, t&uuml;rk onun d&uuml;\u015fm\u0259nidir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Onlar\u0131n \u0259razisi bizim torpaqlar\u0131m\u0131zd\u0131r&rdquo;. Erm\u0259nil\u0259rin m\u0259\u015fhur \u015fair\u0259si Silva Kaputikyan daha<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">ir\u0259li ged\u0259r\u0259k, he&ccedil; n\u0259d\u0259n &ccedil;\u0259kinm\u0259y\u0259r\u0259k \u0259m\u0259l dostlar\u0131na m&uuml;raci\u0259t edirdi: &#8220;B&ouml;y&uuml;k Erm\u0259nistan<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">yaratmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n t&uuml;rk&uuml; son n\u0259f\u0259r\u0259 kimi q\u0131rmal\u0131san; t&uuml;rk &ouml;ld&uuml;rm\u0259y\u0259n erm\u0259ni bizd\u0259n deyildir&#8221;,<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">&#8220;m\u0259nim q\u0131l\u0131nc\u0131mdan t&uuml;rk qan\u0131 ax\u0131b t&ouml;k&uuml;l\u0259nd\u0259 v\u0259 onu tapdalayanda rahat olaca\u011fam&#8221;, s\u0259n t&uuml;rk &ouml;ld&uuml;rm\u0259kd\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 q&uuml;rur duymal\u0131san, &#8220;t&uuml;rk &ouml;ld&uuml;rmayan erm\u0259ni &ouml;z \u0259li il\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml; &ouml;ld&uuml;rs&uuml;n&#8221; &#8211; s&ouml;yl\u0259y\u0259rdi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Sovet d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 ya\u015fay\u0131b yaratm\u0131\u015f, \u015f\u0259nin\u0259 t\u0259rifl\u0259r ya\u011fd\u0131r\u0131lan &#8220;Xalqlar dostlu\u011funun car&ccedil;\u0131s\u0131&#8221; adland\u0131r\u0131lan H. Tumanyan is\u0259 &ouml;z hekay\u0259l\u0259rinin birind\u0259 yuxusunda t&uuml;rk qad\u0131n\u0131 g&ouml;r\u0259n erm\u0259ninin d\u0259li olmas\u0131n\u0131 t\u0259r\u0259nn&uuml;m edirdi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">&Ouml;t\u0259n \u0259srin 80-ci ill\u0259rind\u0259 yaz\u0131&ccedil;\u0131 Zori Balayan\u0131n &#8220;Ocaq&rdquo; kitab\u0131 erm\u0259nil\u0259ri t&uuml;rkl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 t&uuml;k&uuml;rp\u0259dici m&uuml;harib\u0259y\u0259 &ccedil;a\u011f\u0131rd\u0131 v\u0259 bu m&uuml;naqi\u015f\u0259 d\u0259 m\u0259hz onlar t\u0259r\u0259find\u0259n t&ouml;r\u0259dildi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Erm\u0259nilar azya\u015fl\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131 u\u015faqlar\u0131n\u0131 x&uuml;susi q\u0259ddarl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirirdil\u0259r. 1988-ci<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">ilin noyabr\u0131nda Quqarkda onlar 70-\u0259 yax\u0131n 5 ya\u015f\u0131ndan 12 ya\u015f\u0131na kimi u\u015fa\u011f 20 metr<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">uzunlu\u011funda, 1.5 diametrind\u0259 boruya dolduraraq h\u0259r iki t\u0259r\u0259fini baglayaraq qatl\u0259 yetirdil\u0259r.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">El\u0259 h\u0259min ilin dekabr\u0131nda onlar Spitakda da17 azya\u015fl\u0131 u\u015fa\u011f\u0131 bu &uuml;sulla &ouml;ld&uuml;rd&uuml;l\u0259r.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Xocal\u0131da is\u0259 v\u0259h\u015filiyin misli-b\u0259rab\u0259ri yox idi. 1992-ci il fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke&ccedil;\u0259n<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">gec\u0259 erm\u0259nil\u0259r sovet ordusunun 366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131 alay\u0131n\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Xocal\u0131da XX \u0259srin<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">sonlar\u0131nda insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 \u0259n b&ouml;y&uuml;k cinay\u0259ti t&ouml;r\u0259tdil\u0259r.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">H&uuml;cumdan \u0259vv\u0259l, fevral\u0131n 25-i ax\u015fam \u015f\u0259h\u0259r toplardan v\u0259 a\u011f\u0131r artilleriyadan \u015fidd\u0259tli at\u0259\u015f\u0259 tutdu. Ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 qalan t\u0259qrib\u0259n 2500 n\u0259f\u0259r A\u011fdama &ccedil;atmaq &uuml;midi il\u0259 Xocal\u0131n\u0131 t\u0259rk etdi. Amma onlardan 613-&uuml; q\u0259tliam\u0131n qurban\u0131na &ccedil;evrildi. Bu soyq\u0131r\u0131m\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 63-&uuml; u\u015faq, 106-s\u0131 qad\u0131n, 70-i qoca v\u0259 qar\u0131 olmaqla 613 Xocal\u0131 sakini q\u0259tl\u0259 yetirildi. 8 ail\u0259 tamamil\u0259 m\u0259hv edildi, 25 u\u015faq h\u0259r iki valideynini, 130 u\u015faq is\u0259 valideynl\u0259rind\u0259n birini itirdi. D&uuml;\u015fm\u0259n t\u0259r\u0259find\u0259n yaralanan 487 n\u0259f\u0259rd\u0259n 76-s\u0131 u\u015faq idi. 1275 n\u0259f\u0259r \u0259sir, 150-si itkin d&uuml;\u015fd&uuml;.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">M\u0259lumat &uuml;&ccedil;&uuml;n bildir\u0259k ki, 7000 n\u0259f\u0259r \u0259halisi olan Xocal\u0131 Xank\u0259ndind\u0259n 10 kilometr<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">c\u0259nub-\u015f\u0259rqd\u0259 A\u011fdam-\u015eu\u015fa, \u018fsg\u0259ran-Xank\u0259ndi yolunun &uuml;st&uuml;nd\u0259 yerl\u0259\u015fir. Qaraba\u011fdak\u0131 yegan\u0259 aeroport da Xocal\u0131da idi. Erm\u0259nil\u0259rin Xocal\u0131ya \u0259sas maraqlar\u0131 da \u015f\u0259h\u0259rin strateji m&ouml;vqey\u0259 malik olmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar idi. Xocal\u0131 h\u0259m d\u0259 q\u0259dim insanlar\u0131n m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 yerdir. \u0130\u015f\u011faldan \u0259vv\u0259l \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 toxuculuq fabriki, 2 orta v\u0259 2 natamam m\u0259kt\u0259b var idi. Indi onlardan \u0259s\u0259r-\u0259lam\u0259t yoxdur.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">\u018fn d\u0259h\u015f\u0259tlisi d\u0259 o idi ki, erm\u0259nil\u0259r Xocal\u0131lar\u0131 x&uuml;susi amans\u0131zl\u0131q v\u0259 q\u0259ddarl\u0131qla q\u0259tl\u0259<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">yetirmi\u015fl\u0259r. Xocal\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131na dair istintaq materiallar\u0131 g&ouml;st\u0259rir ki, h&uuml;cumda mayor S.Ohonyn\u0131n (Erm\u0259nistan\u0131n eks-m&uuml;dafi\u0259 naziri) komandal\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda 366-c\u0131 alay\u0131n 2-ci batalyonu, Y.Nabokivinin komandal\u0131\u011f\u0131 il\u0259 3-c&uuml; batalyonu, q\u0259rargah r\u0259isi V.&Ccedil;it&ccedil;yan olan 1-ci batalyonu v\u0259 alayda xidm\u0259t ed\u0259n 50-d\u0259n art\u0131q erm\u0259ni zabit v\u0259 giziri i\u015ftirak etmi\u015fdir. Onlar misilsiz q\u0259ddarl\u0131q n&uuml;mayi\u015f etdirirdil\u0259r. Amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetiril\u0259nl\u0259rd\u0259n 56 n\u0259f\u0259ri diri-diri yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, ba\u015flar\u0131 k\u0259silmi\u015f, g&ouml;zl\u0259ri &ccedil;\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f, ba\u015f v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 \u0259traflar\u0131n\u0131n d\u0259risi soyulmu\u015fdur. Erm\u0259ni ideoloqlar\u0131 bu q\u0259till\u0259rd\u0259n, q\u0259ddarl\u0131qlardan sevincl\u0259 s&ouml;hb\u0259t a&ccedil;\u0131rlar. Onlar\u0131n xa&ccedil; atalar\u0131ndan say\u0131lan Zori Balayan 1996-c\u0131 ild\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 &#8220;Ruhumuzun dir&ccedil;\u0259li\u015fi&#8221; adl\u0131 kitab\u0131nda Xocal\u0131da t&ouml;r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131m\u0131 haqq\u0131nda bel\u0259 yaz\u0131r: &#8220;Biz Xa&ccedil;aturla \u0259l\u0259 ke&ccedil;irdiyimiz ev\u0259 gir\u0259rk\u0259n q\u0259hr\u0259man \u0259sg\u0259rl\u0259rimiz 13 ya\u015fl\u0131 bir t&uuml;rk u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 p\u0259nc\u0259r\u0259y\u0259 mismarlam\u0131\u015fd\u0131lar. T&uuml;rk u\u015fa\u011f\u0131 &ccedil;ox s\u0259s-k&uuml;y salmas\u0131n dey\u0259 Xa&ccedil;atur u\u015fa\u011f\u0131n anas\u0131n\u0131n k\u0259silmi\u015f d&ouml;\u015f&uuml;n&uuml; onun a\u011fz\u0131na qoydu. Daha sonra 13 ya\u015f\u0131ndak\u0131 t&uuml;rk&uuml;n ba\u015f\u0131ndan, sin\u0259sind\u0259n v\u0259 qarn\u0131ndan d\u0259risini soydum. Saata baxd\u0131m, t&uuml;rk u\u015fa\u011f\u0131 7 d\u0259qiq\u0259 sonra qan itir\u0259r\u0259k d&uuml;nyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdi. Ruhum sevincd\u0259n q&uuml;rurland\u0131. Xa&ccedil;atur daha sonra &ouml;lm&uuml;\u015f t&uuml;rk u\u015fa\u011f\u0131n\u0131n c\u0259s\u0259dini hiss\u0259-hiss\u0259 do\u011frad\u0131 v\u0259 bu t&uuml;rkl\u0259 eyni k&ouml;kd\u0259n olan itl\u0259r\u0259 atd\u0131. Ax\u015fam eyni \u015fey daha 3 t&uuml;rk u\u015fa\u011f\u0131na etdik. M\u0259n ixtisasca h\u0259kim\u0259m. Humanist pe\u015f\u0259 sahibi oldu\u011fum &uuml;&ccedil;&uuml;n m\u0259n bel\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259m\u0259liy\u0259m, ancaq m\u0259n erm\u0259niy\u0259m v\u0259 bir erm\u0259ni kimi &ouml;z v\u0259zif\u0259mi yerin\u0259 yetirirdim. Bilirdim ki, h\u0259r bir erm\u0259ni h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rimizl\u0259 f\u0259xr ed\u0259c\u0259k&#8221;.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Daha bir erm\u0259ni, haz\u0131rda Livanda ya\u015fayan David Xerdiyan Xocal\u0131da erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycan t&uuml;rkl\u0259rinin ba\u015f\u0131na g\u0259tirdikl\u0259ri m&uuml;sib\u0259tl\u0259ri &ouml;z&uuml;n&uuml;n &#8220;Xa&ccedil; u\u011frunda&#8221; kitab\u0131nda f\u0259xrl\u0259 xat\u0131rlay\u0131r: &ldquo;S\u0259h\u0259rin soyu\u011funda biz Da\u015fbulaq yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 bataql\u0131qdan ke&ccedil;m\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">&ouml;l&uuml;l\u0259rd\u0259n k&ouml;rp&uuml; d&uuml;z\u0259ltm\u0259li olduq. M\u0259n &ouml;l&uuml;l\u0259rin &uuml;st&uuml; il\u0259 getm\u0259k ist\u0259m\u0259dim. Bunu g&ouml;r\u0259n<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">podpolkovnik S.Ohonyon m\u0259n\u0259 i\u015far\u0259 etdi ki, qorxmay\u0131m. M\u0259n aya\u011f\u0131m\u0131 9-11 ya\u015fl\u0131 q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131n\u0131n meyitinin sin\u0259sin\u0259 bas\u0131b add\u0131mlama\u011fa ba\u015flad\u0131m. M\u0259nim ayaqlar\u0131m v\u0259 \u015falvar\u0131m qan i&ccedil;ind\u0259 idi v\u0259 m\u0259n bel\u0259c\u0259 y&uuml;zl\u0259rl\u0259 meyitin &uuml;st&uuml;nd\u0259n ke&ccedil;dim. Mart\u0131n 2-d\u0259 &ldquo;Qaflan&#8221; erm\u0259ni qrupu (meyiti yand\u0131rmaqla m\u0259\u015f\u011ful olurdu) &ccedil;oxlu sayda al&ccedil;aq monqolun (t&uuml;rkl\u0259rin) c\u0259s\u0259dl\u0259rini toplay\u0131b ayr\u0131-ayr\u0131 hiss\u0259l\u0259rl\u0259 Xocal\u0131n\u0131n 1 km-liyind\u0259 yand\u0131r\u0131rd\u0131. Ax\u0131r\u0131nc\u0131 y&uuml;k ma\u015f\u0131n\u0131nda m\u0259n ba\u015f\u0131ndan v\u0259 qollar\u0131ndan yaralanm\u0131\u015f t\u0259xmin\u0259n 10 ya\u015fl\u0131 bir q\u0131z u\u015fa\u011f\u0131 g&ouml;rd&uuml;m. Diqq\u0259tl\u0259 baxanda g&ouml;rd&uuml;m ki, o yava\u015f-yava\u015f n\u0259f\u0259s al\u0131r. Soyuq, acl\u0131q v\u0259 a\u011f\u0131r yaralanmas\u0131na baxmayaraq o h\u0259l\u0259 d\u0259 sa\u011f idi. &Ouml;l&uuml;ml\u0259 m&uuml;bariz\u0259 aparan bu u\u015fa\u011f\u0131n g&ouml;zl\u0259rini m\u0259n he&ccedil; vaxt yaddan &ccedil;\u0131xartmayaca\u011fam. Sonra Tiqranyan familyal\u0131 bir \u0259sg\u0259r onun qulaqlar\u0131ndan tutub art\u0131q &uuml;z\u0259rin\u0259 mazut t&ouml;k&uuml;lm&uuml;\u015f c\u0259s\u0259dl\u0259rin &uuml;z\u0259rin\u0259 atd\u0131. Daha sonra onlar\u0131 yand\u0131rd\u0131lar. Tonqaldan a\u011flamaq, q\u0131\u015fq\u0131r\u0131q v\u0259 imdad s\u0259sl\u0259ri g\u0259lirdi&#8221;.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">V\u0259h\u015fil\u0259\u015fmi\u015f erm\u0259nil\u0259rin dinc \u0259haliy\u0259 qeyri-insan\u0131 q\u0259ddarl\u0131qla divan tutmas\u0131n\u0131n daha bir s\u0259b\u0259bi vard\u0131r. Bunu Erm\u0259nistan\u0131n eks prezidenti Serj Sarkisyan &ccedil;ox h\u0259yas\u0131z v\u0259 s\u0259rt \u015f\u0259kild\u0259 s&ouml;yl\u0259mi\u015fdir: &#8220;Xocal\u0131 hadis\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131lar el\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;rd&uuml;l\u0259r ki, biziml\u0259 zarafat etm\u0259k olar, onlar el\u0259 bilirdil\u0259r ki, erm\u0259nil\u0259r m&uuml;lki \u0259haliy\u0259 \u0259l qald\u0131ra bilm\u0259zl\u0259r. Biz bu stereotipu q\u0131rma\u011fa nail olduq&#8221;.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Dem\u0259li, bu amans\u0131z q\u0131r\u011f\u0131n bil\u0259r\u0259kd\u0259n, vahim\u0259l\u0259ndirm\u0259 akt\u0131 kimi planla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">\u0130nsanl\u0131\u011fa s\u0131\u011fmayan v\u0259h\u015filiyin bu c&uuml;r etiraf\u0131ni\u0131 ancaq Serj Sarkisyan v\u0259 onun kimil\u0259r bacarard\u0131. &Ccedil;&uuml;nki onlar\u0131n damarlar\u0131nda insan adl\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n yox, h\u0259l\u0259 d\u0259 ad\u0131 d\u0259qiq bilinm\u0259y\u0259n bir qanic\u0259nin, t&uuml;rk d&uuml;\u015fm\u0259ninin qan\u0131 ax\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Xocal\u0131da k&uuml;tl\u0259vi q\u0259tl yerl\u0259rind\u0259 olmu\u015f rusiyal\u0131 jurnalist Y.Romanov Qaraba\u011f haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 &#8220;M\u0259n m&uuml;harib\u0259ni &ccedil;\u0259kir\u0259m&#8221; adl\u0131 kitab\u0131nda yaz\u0131rd\u0131: &#8220;Lent\u0259 &ccedil;\u0259kdiyim 37 saniy\u0259 \u0259ll\u0259rimi yand\u0131r\u0131r. M\u0259n insanlar\u0131n \u0259hat\u0259sind\u0259n &ccedil;\u0131x\u0131b kameran\u0131 qald\u0131r\u0131ram. Video -axtar\u0131c\u0131da i&ccedil;\u0259risind\u0259 yaral\u0131lar olan ma\u015f\u0131n\u0131n \u015f&uuml;t&uuml;d&uuml;y&uuml; yol g&ouml;r&uuml;n&uuml;r. Budur, yaral\u0131lar\u0131 x\u0259r\u0259kl\u0259r\u0259 qoyur, platformadan birba\u015fa vaqonlar\u0131n p\u0259nc\u0259r\u0259l\u0259rind\u0259n \u0259m\u0259liyyat otaqlar\u0131na apar\u0131rlar. Ba\u015f\u0131 sar\u0131ql\u0131 6 ya\u015fl\u0131 q\u0131zc\u0131\u011faz. Sar\u011f\u0131 el\u0259 qoyulmu\u015fdur ki, onun h\u0259r iki g&ouml;z&uuml;n&uuml; &ouml;rt&uuml;rd&uuml;. M\u0259n kameran\u0131 s&ouml;nd&uuml;rm\u0259d\u0259n q\u0131zc\u0131\u011faza t\u0259r\u0259f \u0259yilir\u0259m:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">&#8211; S\u0259n\u0259 n\u0259 olub, \u0259zizim?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">&#8211; G&ouml;zl\u0259rim yan\u0131r&#8230;&#8230; \u018fmi g&ouml;zl\u0259rim yan\u0131r&#8230;&#8230;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">&#8211; G&ouml;zl\u0259rin yan\u0131r!!!<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">H\u0259kim &ccedil;iynim\u0259 \u0259lini qoyur.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">O kordur. Erm\u0259nil\u0259r g&ouml;zl\u0259rini siqaret k&ouml;t&uuml;kl\u0259ri il\u0259 yand\u0131r\u0131blar. Onu bizim yan\u0131m\u0131za<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">g\u0259tir\u0259nd\u0259 g&ouml;zl\u0259rind\u0259n siqaret k&ouml;t&uuml;y&uuml;n&uuml;n qal\u0131qlar\u0131 sallan\u0131rd\u0131&#8230;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">M\u0259ni d\u0259h\u015f\u0259t b&uuml;r&uuml;y&uuml;r. G&ouml;zl\u0259riml\u0259 g&ouml;rd&uuml;kl\u0259rimi, qulaqlar\u0131mla e\u015fitdikl\u0259rimi diliml\u0259 dey\u0259<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">bilmir\u0259m. Bel\u0259 xatir\u0259l\u0259r izsiz &ouml;t&uuml;b ke&ccedil;mir v\u0259 ax\u015fam bu f\u0259sli yazandan sonra ert\u0259si g&uuml;n<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">gicgahlar\u0131mda a\u011f t&uuml;kl\u0259rin &ccedil;oxald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;r&uuml;r\u0259m&rdquo;.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Bu deyil\u0259nl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar bir m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259 xat\u0131rlatmaq ist\u0259rdim. AB\u015e-da &ccedil;\u0131xan &#8220;V novom svete&rdquo; adl\u0131 erm\u0259nip\u0259r\u0259st rusdilli q\u0259zetin 2007-ci il 19-25 oktyabr tarixli n&ouml;mr\u0259sind\u0259 erm\u0259ni lobbi&ccedil;isi Edvard Pariyantsin &ldquo;Erm\u0259nil\u0259rin soyqr\u0131m\u0131 faktd\u0131r&rdquo; s\u0259rl&ouml;vh\u0259li m\u0259qal\u0259si d\u0259rc olunmu\u015fdur. M&uuml;\u0259llif bu &ldquo;fakt\u0131&rdquo; t\u0259sdiq etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n guya 1915-ci ild\u0259 t&uuml;rkl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f u\u015faqlar\u0131n c\u0259s\u0259dl\u0259rinin foto \u015f\u0259klini t\u0259qdim etmi\u015fdir. \u018fslind\u0259 is\u0259 bunlar erm\u0259ni quldurlar\u0131n Xocal\u0131da q\u0259tl\u0259 yetirdikl\u0259ri az\u0259rbaycanl\u0131 u\u015faqlar\u0131n foto \u015f\u0259kill\u0259ridir. H\u0259yas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n, utanmazl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 sinizmin d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 bax\u0131n ki, 1992-ci ild\u0259 erm\u0259ni terrorunun qurban\u0131 olmu\u015f az\u0259rbaycanl\u0131 u\u015faqlar, 1915-ci il hadis\u0259l\u0259rinin &#8220;qurbanlar\u0131&#8221; olmu\u015f erm\u0259nil\u0259r kimi q\u0259l\u0259m\u0259 verilir. Sonradan h\u0259min fitn\u0259kar erm\u0259ninin cavab\u0131 verilmi\u015f, q\u0259zet is\u0259 bu s\u0259hv\u0259 g&ouml;r\u0259 oxuculardan &uuml;zr ist\u0259mi\u015fdir.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">B&uuml;t&uuml;n bunlardan sonra d&uuml;nya ictimaiyy\u0259tinin erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyin\u0259 g&ouml;z yummas\u0131, Q\u0259rbin n\u0259 q\u0259d\u0259r iki&uuml;zl&uuml; v\u0259 iyr\u0259nc siyas\u0259t yeritdiyini, demokratiya v\u0259 insan haqlar\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda milli,<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">dini ayr\u0131-se&ccedil;kilikl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oldu\u011funu bir daha s&uuml;but edir. \u015e&uuml;bh\u0259siz ki, Xocal\u0131da q\u0259tliama m\u0259ruz qalan erm\u0259nil\u0259r v\u0259 ya xristianlar olsayd\u0131lar, onda Q\u0259rb bir n\u0259f\u0259r kimi onlar\u0131n m&uuml;dafi\u0259sin\u0259 qalxar v\u0259 bu cinay\u0259ti t&ouml;r\u0259d\u0259nl\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131 beyn\u0259lxalq m\u0259hk\u0259m\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131na &ccedil;\u0131xarard\u0131.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Xocal\u0131 faci\u0259sinin ba\u015f verm\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n o vaxtki r\u0259hb\u0259rliyinin, y&uuml;ks\u0259k v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259rinin d\u0259 g&uuml;nah\u0131 az olmam\u0131\u015fd\u0131r. &Ccedil;&uuml;nki onlar Konstitusiya qaydalar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131, &ouml;lk\u0259nin \u0259razi b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml;n&uuml;, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h&uuml;quq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259 bilm\u0259mi\u015f, &uuml;st\u0259lik h\u0259tta faci\u0259 ba\u015f ver\u0259nd\u0259n sonra da h\u0259qiq\u0259ti xalqa s&ouml;yl\u0259m\u0259kd\u0259n qorxmu\u015f, q\u0131r\u011f\u0131n\u0131n real miqyas\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 gizl\u0259tmi\u015f, ona h&uuml;quqi-siyasi qiym\u0259t verm\u0259y\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s g&ouml;st\u0259rm\u0259mi\u015fl\u0259r. O vaxtk\u0131 m&uuml;xalif\u0259t (AXC, M&uuml;savat) is\u0259 xalq\u0131n q\u0259z\u0259b dal\u011fas\u0131 &uuml;z\u0259rind\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n sad\u0259c\u0259 bu faci\u0259d\u0259n istifad\u0259 etmi\u015fdi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Xat\u0131rlatmaq laz\u0131md\u0131r ki, m\u0259hz &uuml;mummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 1993-c&uuml; ilin iyununda xalq\u0131n t\u0259kidli t\u0259l\u0259bi il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131ndan sonra bir &ccedil;ox faci\u0259l\u0259rimiz kimi, Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131na da siyasi-h&uuml;quqi qiym\u0259tin verilm\u0259si m&uuml;mk&uuml;n olmu\u015fdur. &Uuml;mummilli liderin t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s&uuml; il\u0259 Milli M\u0259clis 1994-c&uuml; il fevral\u0131n 24-d\u0259 &ldquo;Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 g&uuml;n&uuml; haqq\u0131nda&rdquo; q\u0259rar q\u0259bul etmi\u015f, s\u0259n\u0259dd\u0259 hadis\u0259nin ba\u015f verm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259ri, g&uuml;nahkarlar\u0131 t\u0259fsilat\u0131 il\u0259 a&ccedil;\u0131qlanm\u0131\u015fd\u0131r. Ulu &Ouml;nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 1997-ci il fevral\u0131n 25-d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 s\u0259r\u0259ncama \u0259sas\u0259n h\u0259r il respublikam\u0131z\u0131n \u0259razisind\u0259 fevral\u0131n 26-s\u0131 saat 17<sup>00<\/sup> &ndash;da 1 d\u0259qiq\u0259lik s&uuml;kut h\u0259yata ke&ccedil;irilir. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif;\">Xocal\u0131 faci\u0259sinin d&uuml;nyada soyq\u0131r\u0131m\u0131 kimi tan\u0131d\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda ard\u0131c\u0131l v\u0259 sistemli t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke&ccedil;irilir. 2008-ci il fevral\u0131n 6-da Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s&uuml; il\u0259 Bak\u0131n\u0131n X\u0259tai prospektind\u0259 <\/span><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif;\">&ldquo;Ana f\u0259ryad\u0131&rdquo;abid\u0259si ucald\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. <\/span><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif;\">&Ouml;lk\u0259 ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131n\u0131n 18 yanvar 2022-ci il tarixli &ldquo;Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n otuzuncu ild&ouml;n&uuml;m&uuml; haqq\u0131nda&rdquo; imzalad\u0131\u011f\u0131 s\u0259r\u0259ncam bu bax\u0131mdan olduqca b&ouml;y&uuml;k \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Faci\u0259nin h\u0259r ild&ouml;n&uuml;m&uuml;nd\u0259 d&uuml;nyan\u0131n bir &ccedil;ox &ouml;lk\u0259l\u0259rind\u0259 Xocal\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n \u0259ziz xatir\u0259si an\u0131l\u0131r, mitinql\u0259r, piketl\u0259r ke&ccedil;irilir, filml\u0259r, materiallar n&uuml;mayi\u015f etdirilir. Bu i\u015fd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun m&uuml;st\u0259sna rolu vard\u0131r. Bu bax\u0131mdan fondun Prezidenti, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n birinci vitse Prezidenti, &ouml;lk\u0259mizin birinci xan\u0131m\u0131, UNESKO v\u0259 \u0130ESEKO-nun xo\u015fm\u0259raml\u0131 s\u0259firi Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s&uuml; il\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259n layih\u0259l\u0259ri x&uuml;susi xat\u0131rlatmaq laz\u0131md\u0131r. El\u0259c\u0259 d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun vitse-prezidenti, \u0130slam Konfrans\u0131T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u0130KT) G\u0259ncl\u0259r Fondunun \u0259laq\u0259l\u0259ndiricisi Leyla xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s&uuml; il\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f &ldquo;Xocal\u0131ya \u0259dal\u0259t<\/span><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif;\">&rdquo;kampaniyas\u0131 ild\u0259n-il\u0259 geni\u015fl\u0259nm\u0259kd\u0259dir. <\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Apar\u0131lan bu s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259tin n\u0259tic\u0259sidir ki, indiy\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r Kanada, Meksika, Kolumbiya, Peru, Pakistan, Ruminya, &Ccedil;exiya, \u0130ordaniya, Honduras v\u0259 dig\u0259r iyirmid\u0259n &ccedil;ox &ouml;lk\u0259nin parlamentl\u0259ri, habel\u0259 AB\u015e-\u0131n 20 d\u0259n art\u0131q \u015ftat\u0131n\u0131n qanunverici orqan\u0131 v\u0259 \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 tan\u0131m\u0131\u015fd\u0131r. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">2018-ci ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun T\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s&uuml; il\u0259 \u0130stanbul \u015f\u0259h\u0259rinin Ba\u011f&ccedil;alar rayonunda B&ouml;y&uuml;k Dostluq Park\u0131 a&ccedil;\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 burada Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 abid\u0259si ucald\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">D&uuml;nya Xocal\u0131 faci\u0259si haqq\u0131nda h\u0259qiq\u0259ti bilm\u0259li v\u0259 onu unutmamal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Bu b\u0259\u015f\u0259ri cinay\u0259t c\u0259zas\u0131z qalmamal\u0131d\u0131r. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Az\u0259rbaycan xalq\u0131 inan\u0131rd\u0131 ki, erm\u0259ni fa\u015fistl\u0259rinin t&ouml;r\u0259tdikl\u0259ri bu v\u0259h\u015filik\u0259r cavabs\u0131z qalmayacaq, cinay\u0259tkarlar zaman\u0131nda laiqli c\u0259zalar\u0131n\u0131 alacaq v\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131ndak\u0131 torpaqlar\u0131m\u0131z d&uuml;\u015fm\u0259n tapda\u011f\u0131ndan azad edil\u0259c\u0259kdir. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">44 g&uuml;nl&uuml;k v\u0259t\u0259n m&uuml;harib\u0259sind\u0259 q\u0259hr\u0259man ordumuzun m&uuml;z\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda \u0259ld\u0259 etdiyi m&ouml;ht\u0259\u015f\u0259m Z\u0259f\u0259r deyil\u0259nl\u0259ri tam s&uuml;buta yetirdi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">\u015e&uuml;bh\u0259 yoxdur ki, yax\u0131n zamanlarda q\u0259dim v\u0259 \u0259z\u0259li yurd yerimiz olan Xocal\u0131da da istiqlal bayra\u011f\u0131m\u0131z dal\u011falanacaqd\u0131r!<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\">Allah Xocal\u0131da v\u0259 v\u0259t\u0259nimizin azadl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda \u015f\u0259hid olmu\u015f b&uuml;t&uuml;n \u015f\u0259hidl\u0259rimiz\u0259 r\u0259hm\u0259t el\u0259sin, ruhlar\u0131 \u015fad olsun!<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: #000000;\"><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"color: #000000;\"><b><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif;\"><\/span><\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"color: #000000;\"><b><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif;\">Mirz\u0259 Cavadov<\/span><\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"color: #000000;\"><b><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif;\">Ming\u0259&ccedil;evir D&ouml;vl\u0259t Universitetinin <\/span><\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; text-indent: 1cm;\"><span style=\"color: #000000;\"><b><span style=\"font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif;\">Humanitar f\u0259nl\u0259r kafedras\u0131n\u0131n m&uuml;\u0259llimi<\/span><\/b><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XOCALI Soyq\u0131r\u0131m\u0131 &#8211; XX \u0259srin qanl\u0131 faci\u0259si 2022-ci il fevral\u0131n 26-da xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n 30-cu ild&ouml;n&uuml;m&uuml; tamam olur. B\u0259dnam &#8220;B&ouml;y&uuml;k Erm\u0259nistan&rdquo; x&uuml;lyas\u0131 il\u0259 al\u0131\u015f\u0131b yanan erm\u0259ni v\u0259h\u015fil\u0259rinin xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 t&ouml;r\u0259tdikl\u0259ri \u0259n qanl\u0131 cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131d\u0131r. Bu faci\u0259 m&uuml;st\u0259qilliyimizin ilk ill\u0259rind\u0259 tariximizin qanla yaz\u0131lm\u0131\u015f s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259ndir. Erm\u0259ni mill\u0259t&ccedil;il\u0259ri v\u0259 terror&ccedil;ular\u0131 1988-1993-c&uuml; ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda ba\u015f al\u0131b ged\u0259n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"","ocean_second_sidebar":"","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"","ocean_custom_header_template":"","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"","ocean_menu_typo_font_family":"","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-16306","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-khaebaerlaer-az","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16306","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16306"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16306\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16306"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16306"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}