{"id":17350,"date":"2022-03-19T12:58:56","date_gmt":"2022-03-19T09:58:56","guid":{"rendered":"https:\/\/mdu.edu.az\/?p=17350"},"modified":"2022-05-06T13:36:23","modified_gmt":"2022-05-06T10:36:23","slug":"novruz-bayrami-%c9%99d%c9%99biyyatda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/novruz-bayrami-%c9%99d%c9%99biyyatda\/","title":{"rendered":"Novruz Bayram\u0131 \u0259d\u0259biyyatda"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"17350\" class=\"elementor elementor-17350\" data-elementor-settings=\"{&quot;element_pack_global_tooltip_width&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;element_pack_global_tooltip_width_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;element_pack_global_tooltip_width_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;element_pack_global_tooltip_padding&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;top&quot;:&quot;&quot;,&quot;right&quot;:&quot;&quot;,&quot;bottom&quot;:&quot;&quot;,&quot;left&quot;:&quot;&quot;,&quot;isLinked&quot;:true},&quot;element_pack_global_tooltip_padding_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;top&quot;:&quot;&quot;,&quot;right&quot;:&quot;&quot;,&quot;bottom&quot;:&quot;&quot;,&quot;left&quot;:&quot;&quot;,&quot;isLinked&quot;:true},&quot;element_pack_global_tooltip_padding_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;top&quot;:&quot;&quot;,&quot;right&quot;:&quot;&quot;,&quot;bottom&quot;:&quot;&quot;,&quot;left&quot;:&quot;&quot;,&quot;isLinked&quot;:true},&quot;element_pack_global_tooltip_border_radius&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;top&quot;:&quot;&quot;,&quot;right&quot;:&quot;&quot;,&quot;bottom&quot;:&quot;&quot;,&quot;left&quot;:&quot;&quot;,&quot;isLinked&quot;:true},&quot;element_pack_global_tooltip_border_radius_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;top&quot;:&quot;&quot;,&quot;right&quot;:&quot;&quot;,&quot;bottom&quot;:&quot;&quot;,&quot;left&quot;:&quot;&quot;,&quot;isLinked&quot;:true},&quot;element_pack_global_tooltip_border_radius_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;top&quot;:&quot;&quot;,&quot;right&quot;:&quot;&quot;,&quot;bottom&quot;:&quot;&quot;,&quot;left&quot;:&quot;&quot;,&quot;isLinked&quot;:true}}\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section data-particle_enable=\"false\" data-particle-mobile-disabled=\"false\" class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-33b5b88b elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"33b5b88b\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-8222b16\" data-id=\"8222b16\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-38e01962 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"38e01962\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cB\u00f6y\u00fck m\u0259n\u0259vi g\u00fcc\u0259 malik olan Novruz bayram\u0131 ulu \u0259cdadlar\u0131m\u0131z\u0131n biz\u0259 verdiyi \u0259n g\u00f6z\u0259l yadigar olub, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n milli ruhunu v\u0259 yadda\u015f\u0131n\u0131, onun daxili al\u0259mini b\u00fct\u00fcn z\u0259nginliyi il\u0259 ya\u015fad\u0131r. T\u0259bi\u0259tin oyan\u0131\u015f\u0131n\u0131n, varl\u0131\u011f\u0131n yenid\u0259n canlanmas\u0131n\u0131n m\u00fcjd\u0259sini ver\u0259n Novruz bayram\u0131, \u0259n q\u0259dim zamanlardan b\u0259ri h\u0259yat v\u0259 m\u0259i\u015f\u0259timiz\u0259 daxil olmu\u015f, insanlara ayd\u0131n v\u0259 i\u015f\u0131ql\u0131 sabaha, xo\u015fb\u0259xt g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 inam duy\u011fusu b\u0259x\u015f etmi\u015fdir&#8230; Novruz bizim \u00fcmummilli bayram\u0131m\u0131zd\u0131r. M\u0259n hesab edir\u0259m ki, indi m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn bu bayramdan \u0259ziz bayram ola bilm\u0259z.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<em>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<strong>Heyd\u0259r \u018fliyev<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Xalq\u0131m\u0131z\u0131n minillik tarixini, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n Novruz bayram\u0131 maraql\u0131 m\u00f6vzulardan biri kimi r\u0259ssamlar\u0131n, kinorejissorlar\u0131n, b\u0259st\u0259karlar\u0131n, yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n v\u0259 \u015fairl\u0259rin d\u0259 diqq\u0259tini \u00e7\u0259kir. \u018fd\u0259biyyat\u015f\u00fcnas Fuad Qas\u0131mzad\u0259 \u201cNovruz &#8211; bahar bayram\u0131\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda Xaqani \u015eirvaninin \u015feirl\u0259ri, Nizami G\u0259nc\u0259vinin \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259rnam\u0259\u201d, \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d, \u201cXosrov v\u0259 \u015eirin\u201d poemalar\u0131, Qazi B\u00fcrhan\u0259ddinin q\u0259z\u0259ll\u0259ri, Ki\u015fv\u0259rinin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczulinin, Molla V\u0259li Vidadinin, Molla P\u0259nah Vaqifin \u0259s\u0259rl\u0259ri, Mikay\u0131l M\u00fc\u015ffiqin \u201cBayram ax\u015fam\u0131\u201d \u015feiri, H\u00fcseyn Cavidin v\u0259 ba\u015fqa g\u00f6rk\u0259mli \u015fair v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n n\u00fcmun\u0259 g\u0259tir\u0259r\u0259k Novruz bayram\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 klassik v\u0259 son d\u00f6vr \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131zda \u0259ks olundu\u011funu g\u00f6st\u0259rirdi. XI \u0259sr Az\u0259rbaycan \u015fairi Q\u0259tran T\u0259brizinin \u201cDivan\u201d\u0131nda, orta \u0259sr \u015fairl\u0259rimizd\u0259n Sururinin, \u015eahinin, H\u0259qirinin d\u0259 \u00f6z yarad\u0131c\u0131l\u0131qlar\u0131nda Novruz bayram\u0131n\u0131 v\u0259sf etdikl\u0259rind\u0259n s\u00f6z a\u00e7\u0131r, h\u0259m\u00e7inin Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundzad\u0259nin \u201cHekay\u0259ti-Molla \u0130brahimx\u0259lil kimyag\u0259r\u201d, \u201cHekay\u0259ti-m\u00fcsy\u00f6 Jordan h\u0259kimi-n\u0259bat\u0259t v\u0259 d\u0259rvi\u015f M\u0259st\u0259li \u015fah &#8211; caduguni-m\u0259\u015fhur\u201d, \u201cS\u0259rg\u00fcz\u0259\u015fti-v\u0259ziri-xani L\u0259nk\u0259ran\u201d \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 Novruz bayram\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259qamlar\u0131 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Novruz bayram\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri h\u0259m \u015fifahi xalq yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, h\u0259m d\u0259 yaz\u0131l\u0131, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 klassik \u0259d\u0259\u00adbiyyat\u0131m\u0131zda a\u00e7\u0131q-a\u015fkar \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259dir. M\u0259lum oldu\u011fu kimi, Novruz bayram\u0131 v\u0259 \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 ax\u015fam\u00adlar\u0131nda s\u00fcfr\u0259l\u0259r\u0259 c\u00fcrb\u0259c\u00fcr milli yem\u0259kl\u0259r v\u0259 \u015firniyyatlar (plov, bal\u0131q, \u015f\u0259k\u0259r\u00e7\u00f6r\u0259yi, duzluqo\u011fal, paxlava, \u015f\u0259k\u0259rbura v\u0259 s.) xalq\u0131n deyimi il\u0259 des\u0259k \u201cyeddi c\u00fcr nem\u0259tl\u0259r d\u00fcz\u00fcl\u00fcr\u201d. Bayram\u0131n d\u0259runi mahiyy\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n c\u0259h\u0259tl\u0259rd\u0259n tamamlayan s\u00fcfr\u0259 m\u0259d\u0259niy\u00ady\u0259ti kimi ad\u0259tl\u0259r d\u0259 bayat\u0131larda t\u0259lqin olunur:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u0259n a\u015fiq\u0259m \u00fcz\u00fcl\u0259r,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qara g\u00f6zl\u0259r s\u00fcz\u00fcl\u0259r,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Novruzun s\u00fcfr\u0259sin\u0259<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yeddi nem\u0259t d\u00fcz\u00fcl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">At\u0131 \u00e7apd\u0131m cilovla,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bal\u0131q tutdum tilovla,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A\u00e7d\u0131m Novruz s\u00fcfr\u0259sin,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bayram ke\u00e7di plovla.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Novruz m\u0259rasimini s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndir\u0259n \u0259n vacib ritual-mifo\u00adloji motivl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdir\u0259n falabaxma, qulaqpusma (qap\u0131\u00adpusma, qulaqfal\u0131) kimi ad\u0259tl\u0259ri d\u0259 bayat\u0131 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan k\u0259\u00adnar\u00adda qalmam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u0259n a\u015fiq\u0259m hal\u0131 var,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u0259ymi\u015fi var, kal\u0131 var.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Novruzda g\u0259nc q\u0131zlar\u0131n<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ax\u015fam qulaq fal\u0131 var.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cBilqam\u0131\u015f\u201d- \u015eumerl\u0259rin tarixi-\u0259d\u0259bi abid\u0259sidir. Dastandan m\u0259lum olur ki, d\u00fcnya tarixinin \u0259n \u00f6n\u0259mli \u00f6rn\u0259kl\u0259rini yaradan, b\u0259\u015f\u0259r sivilizasiyas\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131nda \u0259v\u0259zsiz rol oynayan \u015fumerl\u0259rin \u00e7oxlu baryamlar\u0131 olmu\u015fdur. Bilavasit\u0259, \u0259kin\u00e7ilik, maldarl\u0131q, t\u0259s\u0259rr\u00fcfat h\u0259yat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 qeyd edil\u0259n Novruz bayram\u0131 bolluq, b\u0259r\u0259k\u0259t r\u0259mzi kimi t\u0259svir olunur. \u015eumerl\u0259r \u201cyeni il\u201d, \u201cyeni g\u00fcn\u201d, \u201cbahar bayram\u0131\u201d, \u201cyaz\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc\u201d adland\u0131rd\u0131qlar\u0131 bayram\u0131 yaln\u0131z t\u0259s\u0259rr\u00fcfat, h\u0259mr\u0259ylik bayram\u0131 kimi yox, h\u0259m d\u0259 xalq\u0131n, d\u00f6vl\u0259tin varl\u0131\u011f\u0131, \u0259b\u0259diliyi bayram\u0131 hesab etmi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Orta \u0259srin g\u00f6rk\u0259mli xadiml\u0259rind\u0259n olan \u018fl Biruni \u201cQ\u0259dim xalqlardan qalm\u0131\u015f yadigarlar\u201d, \u201cQanunu M\u0259qubi\u201d v\u0259 s. \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 Novruz bayram\u0131n\u0131n d\u00fcny\u0259vi mahiyy\u0259tind\u0259n b\u0259hs etmi\u015f, bu bayram\u0131 \u0259sl x\u0259lqi, humanist s\u0259ciyy\u0259li, n\u0259cib, xeyirxah m\u0259qs\u0259d da\u015f\u0131m\u0131\u015f bayramlar s\u0131ras\u0131na daxil etmi\u015fdir. Bu bayram\u0131 n\u0259sill\u0259rin bir-birin\u0259 verdiyi g\u00f6z\u0259l irs kimi s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndirmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">X\u0259qani \u015eirvani Novruz bayram\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n ad\u0259tl\u0259rin\u0259 \u015eirvam\u015fah M\u0259nu\u00e7\u00f6hr ibn Firiduna v\u0259 \u015eirvan\u015fah Axistana h\u0259sr etdiyi m\u0259dhiyy\u0259l\u0259rind\u0259 toxunur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qoy Novruz \u00f6z\u00fc versin s\u0259n\u0259 xeyr-dua da,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Arifl\u0259r \u201cAmin\u201d desin, \u0259b\u0259di ol d\u00fcnyada .<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Novruz \u018frza h\u00fcsn\u00fc var, \u015fah b\u0259xti t\u0259k ruh ox\u015fay\u0131r,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hal\u0131 behi\u015fti and\u0131r\u0131r, fal\u0131 da \u201cQuran\u201d olsun h\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7atm\u0131\u015f bahar \u0259yyamin\u0259, \u015fahim s\u0259ad\u0259t namin\u0259,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Novruz t\u00f6k\u0259r mey camin\u0259, y\u00fcz il xaqan olsun h\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">XIV \u0259sr Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan Q. B\u00fcrhan\u0259ddin \u00f6z yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bahar g\u00f6z\u0259llikl\u0259rinin t\u0259r\u0259nn\u00fcm\u00fcn\u0259 d\u0259 geni\u015f yer vermi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Novruzdur s\u0259nin il\u0259 bir ey\u015f ed\u0259m g\u0259r\u0259k<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ki, d\u00fcnya \u0259hli g\u00f6r\u0259v\u00fc \u0259yad yad ola\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;\u0130.N\u0259simi \u00f6z q\u0259z\u0259lind\u0259 Novruzun \u0259satiri m\u0259zmununa s\u00f6yk\u0259n\u0259n k\u00f6hn\u0259liyin t\u0259z\u0259likl\u0259 \u0259v\u0259z olunmas\u0131na diq\u00adq\u0259ti y\u00f6n\u0259ldir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f6vsimi-novruz\u00fc neyistan a\u015fikar oldu yen\u0259.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015e\u0259hrimiz \u015feyxi bu g\u00fcn xo\u015f bad\u0259xar oldu yen\u0259.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Q\u00f6n\u00e7\u0259d\u0259n g\u00fcl ba\u015f \u00e7\u0131xard\u0131, ald\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259n niqab,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00fclb\u00fcli-\u015feyda x\u0259tibi-lal\u0259zar oldu yen\u0259.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dahi \u015fairimiz M.F\u00fczuli is\u0259 g\u00fcnd\u00fczl\u0259 gec\u0259nin b\u0259rab\u0259r\u00adl\u0259\u015f\u00addiyi Novruz gec\u0259sini xat\u0131rladaraq bu m\u0259qam\u0131 \u00f6z metafotik t\u0259f\u0259k\u00adk\u00fcr s\u00fczg\u0259ncind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131daki kimi ke\u00e7irdib t\u0259qdim edir:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u0259slin m\u0259n\u0259 Novruz gec\u0259si oldu m\u00fcy\u0259ss\u0259r,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sanki o gec\u0259m g\u00fcnd\u00fcz il\u0259 oldu b\u0259rab\u0259r<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">F\u00fczulinin \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d poemas\u0131nda Leyli v\u0259 M\u0259cnunun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc m\u0259hz Novruz bayram\u0131 \u0259r\u0259f\u0259sin\u0259 t\u0259sad\u00fcf edirdi. \u00abO g\u00fcn ki,&nbsp; d\u00fcnyaya nur sa\u00e7an g\u00fcn\u0259\u015f Novruzun feyzini bu d\u00fcnyaya vermi\u015fdi\u201d. El\u0259c\u0259 d\u0259 Leyli il\u0259 M\u0259cnunun q\u0259lbind\u0259 d\u0259 bir Novruz Bayram\u0131 \u2013 sevginin bayram\u0131 vard\u0131. T\u0259bi\u0259tl\u0259 insan\u0131n daxilind\u0259 ged\u0259n prosesl\u0259ri m\u00fc\u0259llif burada eynil\u0259\u015fdimi\u015fdi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u018fd\u0259biyyat tariximizd\u0259n nisgilli, k\u0259d\u0259rli \u015fair kimi tan\u0131\u00add\u0131\u011f\u0131\u00adm\u0131z M.V.Vidadi d\u0259 Novruz bayram\u0131n\u0131n \u015f\u0259n \u0259hval-ruhiyy\u0259sin\u0259 qo\u015fulur v\u0259 \u00f6z \u201cNovruziyy\u0259\u201dsind\u0259 bunu bel\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndirir:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Novruzi-bahar oldu, cahan taz\u0259t\u0259r oldu,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u0259f oldu \u0259l\u0259ml\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Da\u011f\u0131ld\u0131 bu \u015fadl\u0131q x\u0259b\u0259ri d\u0259rb\u0259d\u0259r oldu,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yand\u0131 oda \u0259l\u0259ml\u0259r&#8230;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u018f. Cavad Novruz bayram\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 silsil\u0259 etnoqrafik \u015feirl\u0259r yazm\u0131\u015fd\u0131r (1920-1921). Onun \u00c7ill\u0259 \u015f\u0259rqisi, Yaza xitab, B\u00f6y\u00fck \u00c7ill\u0259, Ki\u00e7ik \u00c7ill\u0259, Yel Baba, Boz ay, D\u00f6rd \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 adl\u0131 silsil\u0259 \u015feirl\u0259rind\u0259 Novruzun \u0259lam\u0259tl\u0259ri, \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dcmm\u00fclbanunun \u201cQafqaz g\u00fcnl\u0259ri\u201d roman\u0131nda Novruz v\u0259 ramazan bayramlar\u0131 haqq\u0131nda geni\u015f t\u0259svir verilib. Bu bayramlarda kas\u0131b v\u0259 varl\u0131 z\u00fcmr\u0259nin bayram\u0131 nec\u0259 qar\u015f\u0131lamas\u0131, onlar\u0131 bir-birind\u0259n ay\u0131ran c\u0259h\u0259tl\u0259ri qeyd olunur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Novruz bayram\u0131na b\u00f6y\u00fck haz\u0131rl\u0131q g\u00f6r\u00fcl\u0259r, bayramda yax\u0131n qohumlar\u0131n evi ziyar\u0259t edil\u0259rmi\u015f. Bayramda kas\u0131blar yaln\u0131z mili \u015firniyyatlar haz\u0131rlay\u0131b, yumurta boyamaqla kifay\u0259tl\u0259n\u0259rmi\u015fl\u0259r. Varl\u0131lar\u0131n s\u00fcfr\u0259sind\u0259 is\u0259 milli \u015firniyyatlarla yana\u015f\u0131 rus pirojnalar\u0131, Rusiyadan g\u0259tirilmi\u015f bahal\u0131 \u015fokalatlar, \u00fcst\u00fc m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259kill\u0259rl\u0259 b\u0259z\u0259dilmi\u015f yumurtalar olarm\u0131\u015f. Varl\u0131lar\u0131n bayram\u0131, xiristianlar\u0131n pasxa bayram\u0131n\u0131 xat\u0131rlad\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0259m\u0259d Vur\u011funun \u201cKomsomol\u201d poemas\u0131nda da novruz ad\u0259tl\u0259ri t\u0259svir olunmu\u015fdur. Sonralar bu poeman\u0131n \u0259sas\u0131nda Yusif S\u0259m\u0259do\u011flunun ssenarisi \u0259sas\u0131nda rejissor Tofiq Ta\u011f\u0131zad\u0259 m\u0259\u015fhur \u201cYeddi o\u011ful ist\u0259r\u0259m\u201d filmini \u00e7\u0259kdi. Novruzla ba\u011fl\u0131 detallar bu ekran \u0259s\u0259rind\u0259 \u00f6z parlaq \u0259ksini tap\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir d\u00f6vr g\u0259ldi ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rini m\u0259hv etm\u0259k ist\u0259dil\u0259r. H\u0259min t\u0259dbirl\u0259r s\u0131ras\u0131nda xalq\u0131n q\u0259dim Novruz bayram\u0131n\u0131n yadda\u015flardan silinm\u0259si d\u0259 var idi. Lakin buna nail ola bilm\u0259dil\u0259r. Sovet hakimiyy\u0259tinin \u0259n q\u0259ddar vaxtlar\u0131nda da xalq \u00f6z bayram\u0131n\u0131 ke\u00e7irdi. O vaxtlar yaranan \u0259d\u0259bi-b\u0259dii n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 Novruz ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri, m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rasiml\u0259ri t\u0259svir edilirdi.Yaz\u0131\u00e7\u0131 \u0130smay\u0131l \u015e\u0131xl\u0131 m\u0259\u015fhur \u201cD\u0259li K\u00fcr\u201d roman\u0131n\u0131 1957-ci ild\u0259 yazma\u011fa ba\u015flad\u0131 v\u0259 1967-ci ild\u0259 tamamlad\u0131. Hadis\u0259l\u0259r XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 &#8211; xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli oyan\u0131\u015f d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ki\u00e7ik bir Az\u0259rbaycan k\u0259ndi olan G\u00f6yt\u0259p\u0259d\u0259 ba\u015f verir. \u018fd\u0259biyyat\u0131m\u0131zda \u0259n yax\u015f\u0131 tarixi roman janr\u0131 n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n say\u0131lan \u201cD\u0259li K\u00fcr\u201dd\u0259 h\u0259m d\u0259 ail\u0259-m\u0259i\u015f\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259n b\u0259hs edilir. M\u00fc\u0259llif Novruzu qeyd etm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015fan bir k\u0259ndin bayram t\u0259la\u015f\u0131n\u0131, h\u0259y\u0259can\u0131n\u0131 da ustal\u0131qla q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131b. \u201cNovruz bayram\u0131 idi. K\u0259nd u\u015faqlar\u0131 s\u0259birsizlikl\u0259 ax\u015fam\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259sini g\u00f6zl\u0259yir, tez-tez x\u0131rman yerin\u0259 toplad\u0131qlar\u0131 ota bax\u0131rd\u0131lar. Onlar qucaq-qucaq k\u00fcl\u0259\u015f, saman g\u0259tirib otun \u00fcst\u00fcn\u0259 at\u0131rd\u0131lar. Bundan ba\u015fqa, \u0259ll\u0259rin\u0259 ke\u00e7\u0259n quru \u00e7\u0131rp\u0131lar\u0131, odun q\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 da buraya at\u0131rd\u0131lar. Onlar \u015f\u0259r qar\u0131\u015fan kimi tonqal yand\u0131racaqd\u0131lar. Tonqallardan ba\u015fqa dam\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 lopa da yanacaqd\u0131. Q\u0131zlar sakit oturmurdular. \u00d6zl\u0259rin\u0259 t\u0259z\u0259 paltar tikir, ax\u015fama q\u0259d\u0259r haz\u0131r edib geym\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. G\u0259linl\u0259r yumurta boyay\u0131r, arvadlar tez-tez d\u00fcy\u00fc ar\u0131tlayan q\u0131zlara g\u00f6z yetirirdil\u0259r. S\u0259m\u0259nil\u0259r s\u00fcfr\u0259l\u0259r\u0259 d\u00fcz\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Ham\u0131 bayrama haz\u0131rla\u015f\u0131rd\u0131. Varl\u0131 da, kas\u0131b da \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131 ki, bu ax\u015fam s\u00fcfr\u0259si bo\u015f qalmas\u0131n. Aylarla y\u0131\u011fd\u0131qlar\u0131n\u0131 bir gec\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259rcl\u0259y\u0259nl\u0259r d\u0259 var idi\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Novruz bayram\u0131na yaz\u0131\u00e7\u0131, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas \u018fziz\u0259 C\u0259f\u0259rzad\u0259 ist\u0259r b\u0259dii, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 elmi yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda geni\u015f yer verib. \u201cBayat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rim\u201d, \u201cX\u0131d\u0131r N\u0259bi\u201d, \u201cNovruz\u201d v\u0259 ba\u015fqa m\u0259qal\u0259l\u0259rind\u0259 erk\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259d\u0259 m\u00f6vs\u00fcml\u0259 \u0259laq\u0259dar m\u0259rasim n\u0259\u011fm\u0259l\u0259rinin geni\u015f yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131na diqq\u0259ti \u00e7\u0259kirdi. \u0130lin soyuq q\u0131\u015f aylar\u0131ndan ba\u015flayaraq qeyd edil\u0259n xalq aras\u0131nda \u201cNovruzqaba\u011f\u0131 n\u0259\u011fm\u0259l\u0259r\u201d ad\u0131 il\u0259 tan\u0131nan n\u0259\u011fm\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7 yer\u0259 ayr\u0131l\u0131rd\u0131 &#8211; \u201c\u00c7ill\u0259 n\u0259\u011fm\u0259l\u0259ri\u201d, \u201c\u00c7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259r\u201d v\u0259 \u201cX\u0131d\u0131r N\u0259bi\u201d n\u0259\u011fm\u0259l\u0259ri. \u018fziz\u0259 xan\u0131m \u201cX\u0131d\u0131r N\u0259bi\u201d bayram\u0131 haqq\u0131nda yaz\u0131rd\u0131: \u201c\u00c7ox-\u00e7ox uzaq ke\u00e7mi\u015fl\u0259rd\u0259 X\u0131d\u0131r N\u0259bi bayram\u0131 ke\u00e7iril\u0259rmi\u015f Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131zda, Ki\u00e7ik \u00e7ill\u0259nin qurtard\u0131\u011f\u0131 son g\u00fcnd\u0259. Y\u0259ni, 25-28 fevral g\u00fcnl\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259r v\u0259 bir n\u00f6v Novruza haz\u0131rl\u0131q xarakteri da\u015f\u0131y\u0131rm\u0131\u015f. Bu bayram\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus ad\u0259tl\u0259ri, oyunlar\u0131, yem\u0259kl\u0259ri olub\u201d. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131 \u201cUnudulmu\u015f \u0259ziz g\u00fcnl\u0259rimizd\u0259n\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 bu bayram\u0131 x\u00fcsusi ara\u015fd\u0131r\u0131r, mahiyy\u0259ti, m\u0259nas\u0131 haqq\u0131nda \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat verirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;\u015e\u0259hriyar\u0131n \u00abHeyd\u0259r babaya salam\u00bb poemas\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n dilinin \u0259zb\u0259ridir. Dem\u0259k olar ki, \u015e\u0259hriyar Novruzun b\u00fct\u00fcn ad\u0259tl\u0259rini \u00f6z poemas\u0131nda \u0259ks etdirmi\u015fdir. \u015eal salamaq, yumurta d\u00f6y\u00fc\u015fd\u00fcrm\u0259k, tonqal \u00fcst\u00fcnd\u0259n tullanmaq, h\u0259tta poemada m\u00fc\u0259llif \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n d\u0259 b\u0259hs etmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poeman\u0131n birinci b\u0259ndind\u0259n x\u0259yal bizi o yerl\u0259r\u0259, h\u0259m d\u0259 \u00f6z u\u015faql\u0131q d\u00fcnyam\u0131za apar\u0131r. Bu duy\u011fular o q\u0259d\u0259r s\u0259mimi, t\u0259bii, k\u00f6vr\u0259k poetik \u00e7alarda verilib ki, sanki \u015fair \u015e\u0259hriyar\u0131n yox, \u00f6z\u00fcn\u00fcn x\u0259yal d\u00fcnyan\u0131 ya\u015fay\u0131rsan. Diqq\u0259t ed\u0259k:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Heyd\u0259rbaba, ild\u0131r\u0131mlar \u00e7axanda,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Sell\u0259r, sular \u015faqq\u0131lday\u0131b axanda,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Q\u0131zlar ona s\u0259f ba\u011flay\u0131b baxanda,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Salam olsun, \u015f\u00f6vk\u0259t\u00fcz\u0259, eliz\u0259,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u0259nim d\u0259 bir ad\u0131m g\u0259lsin diliz\u0259.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poeman\u0131n ilk b\u0259ndind\u0259ki t\u0259svir yaz\u0131n g\u0259li\u015find\u0259n x\u0259b\u0259r verdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00e7ox g\u00fcman ki, dahi ustad bu \u0259s\u0259ri yazma\u011fa m\u0259hz yazqaba\u011f\u0131, ilax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259r vaxt\u0131 ba\u015flay\u0131b. \u00c7\u00fcnki \u0259s\u0259rd\u0259 \u0259vv\u0259ld\u0259n&nbsp;ax\u0131ra kimi \u0259sl yaz ovqat\u0131 h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Novruz \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259rinin ad\u0131 \u00e7\u0259kilm\u0259s\u0259 d\u0259, t\u0259svir v\u0259 t\u0259r\u0259nn\u00fcmd\u0259n s\u00f6hb\u0259tin m\u0259hz ilax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259rin hans\u0131ndan getdiyi b\u0259lli olur. M\u0259s\u0259l\u0259n, yuxar\u0131dak\u0131 b\u0259ndi oxuyan oxucu bilir ki, s\u00f6hb\u0259t el aras\u0131nda &#8220;sular Novruzu&#8221; adlanan Su \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sind\u0259n gedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bayram yeli \u00e7ardaqlar\u0131 y\u0131xanda,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Novruzg\u00fcl\u00fc, qar \u00e7i\u00e7\u0259yi \u00e7\u0131xanda,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A\u011f buludlar k\u00f6yn\u0259kl\u0259rin s\u0131xanda,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bizd\u0259n d\u0259 bir yad el\u0259y\u0259n sa\u011f olsun,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>D\u0259rdl\u0259rimiz qoy dik\u0259lsin, da\u011f olsun.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Novruz ad\u0259t-\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 yax\u015f\u0131 b\u0259l\u0259d olan, k\u0259nd yerind\u0259 ya\u015fayan v\u0259 ya bu h\u0259yat\u0131 xatir\u0259sind\u0259 ya\u015fadan h\u0259r k\u0259s bilir ki, \u015fair yuxar\u0131dak\u0131 b\u0259ndd\u0259 Yel \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sind\u0259n s\u00f6z a\u00e7\u0131b, onun x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini \u015feir dilin\u0259 \u00e7evirib.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bayram idi, gec\u0259qu\u015fu oxurdu,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Adaxl\u0131 q\u0131z b\u0259y corab\u0131n toxurdu,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>H\u0259r k\u0259s \u015fal\u0131n bir bacadan soxurdu,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ay n\u0259 g\u00f6z\u0259l qaydad\u0131 \u015fal sallamaq,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>B\u0259y \u015fal\u0131na bayraml\u0131\u011f\u0131n ba\u011flamaq.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu g\u00f6z\u0259l ad\u0259t bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259r gu\u015f\u0259sind\u0259 ya\u015fay\u0131r. Onu ya\u015far\u0131 ed\u0259ns\u0259, xalqa bu q\u0259d\u0259r do\u011fma olmas\u0131, q\u0259lbind\u0259kil\u0259ri \u0259ks etdirm\u0259sidir. Bu an\u0131 h\u0259r bayram ax\u015fam\u0131 ya\u015f\u0131ndan, v\u0259zif\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq ham\u0131 g\u00f6zl\u0259yir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>G\u00fcnel Yunusova<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Humanitar f\u0259nl\u0259r kafedras\u0131n\u0131n ba\u015f m\u00fc\u0259llimi,<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru<\/em><\/strong><\/p>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cB\u00f6y\u00fck m\u0259n\u0259vi g\u00fcc\u0259 malik olan Novruz bayram\u0131 ulu \u0259cdadlar\u0131m\u0131z\u0131n biz\u0259 verdiyi \u0259n g\u00f6z\u0259l yadigar olub, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n milli ruhunu v\u0259 yadda\u015f\u0131n\u0131, onun daxili al\u0259mini b\u00fct\u00fcn z\u0259nginliyi il\u0259 ya\u015fad\u0131r. T\u0259bi\u0259tin oyan\u0131\u015f\u0131n\u0131n, varl\u0131\u011f\u0131n yenid\u0259n canlanmas\u0131n\u0131n m\u00fcjd\u0259sini ver\u0259n Novruz bayram\u0131, \u0259n q\u0259dim zamanlardan b\u0259ri h\u0259yat v\u0259 m\u0259i\u015f\u0259timiz\u0259 daxil olmu\u015f, insanlara ayd\u0131n v\u0259 i\u015f\u0131ql\u0131 sabaha, xo\u015fb\u0259xt g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 inam duy\u011fusu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":17360,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"","ocean_second_sidebar":"","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"","ocean_custom_header_template":"","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"","ocean_menu_typo_font_family":"","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[90],"tags":[],"class_list":["post-17350","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-humanitar","entry","has-media"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17350","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17350"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17350\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23798,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17350\/revisions\/23798"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17360"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17350"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}