{"id":56903,"date":"2024-04-03T08:28:49","date_gmt":"2024-04-03T05:28:49","guid":{"rendered":"https:\/\/mdu.edu.az\/?p=56903"},"modified":"2024-04-03T08:35:09","modified_gmt":"2024-04-03T05:35:09","slug":"yazi_03-04-24","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/yazi_03-04-24\/","title":{"rendered":"N\u0259c\u0259f b\u0259y V\u0259zirovun \u201cPal\u0131d\u201dadl\u0131 elmi \u0259s\u0259ri ilk ekoloji t\u0259dqiqat n\u00fcmun\u0259si kimi"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat tarixi il\u0259 yana\u015f\u0131 t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131nda da \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 dendroloq kimi \u0259b\u0259diyy\u0259t qazanm\u0131\u015f simalardan biri&nbsp; N\u0259c\u0259f b\u0259y V\u0259zirovdur.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259l\u0259 ki\u00e7ik ya\u015flar\u0131ndan oxuyub-yazma\u011fa, yeni bilikl\u0259r \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 mara\u011f\u0131 olan N\u0259c\u0259f b\u0259y V\u0259zirovun inki\u015faf\u0131nda, t\u0259bi\u0259t elml\u0259rin\u0259 mara\u011f\u0131n\u0131n yaranmas\u0131 v\u0259 formala\u015fmas\u0131nda m\u00fc\u0259llimi H\u0259s\u0259n B\u0259y Z\u0259rdabinin rolu dan\u0131lmazd\u0131r. H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin i\u015f\u0131ql\u0131 fikirl\u0259ri onun inki\u015faf\u0131na g\u00fccl\u00fc t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. D\u00fcnya-rus klassik yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rini m\u00fctali\u0259 ed\u0259r\u0259k m\u00fct\u0259r\u0259qqi ideyalarla tan\u0131\u015f olur. N\u0259c\u0259f b\u0259y V\u0259zirov gimnaziyan\u0131 bitird\u0259n sonra Moskvadak\u0131 Petrovski \u2013 Razumovski Me\u015f\u0259 v\u0259 T\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131q Akademiyas\u0131nda me\u015f\u0259\u00e7ilik \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 ali t\u0259hsilini davam etdirir. Burada g\u00f6rk\u0259mli rus alimi K.A.Timiryazevd\u0259n d\u0259rs al\u0131r, t\u0259bi\u0259t elml\u0259rini \u00f6yr\u0259nir, x\u00fcsusil\u0259 me\u015f\u0259\u00e7ilik ixtisas\u0131na d\u0259rind\u0259n yiy\u0259l\u0259nir.1878-ci ild\u0259 akademiyan\u0131 m\u00fcvafiq ixtisas \u00fczr\u0259 bitirib t\u0259yinatla Qafqaza g\u00f6nd\u0259rilir. O, \u0259vv\u0259l T\u0259rt\u0259r\u0259, bir ne\u00e7\u0259 il sonra is\u0259 \u0130r\u0259van quberniyas\u0131n\u0131n Dilican nahiyy\u0259sin\u0259, ordan is\u0259 Yelizavetpol quberniyas\u0131na y\u00fcks\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259li me\u015f\u0259b\u0259yi t\u0259yin olunur. \u0130xtisas\u0131 \u00fczr\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcdd\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan me\u015f\u0259l\u0259rin\u0259 aid elmi-t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri apar\u0131r. Qazand\u0131\u011f\u0131 elmi bilikl\u0259r\u0259 v\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi praktiki n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 \u0259saslanaraq m\u00fcvafiq elmi \u0259s\u0259rl\u0259r v\u0259 d\u0259rslikl\u0259r yaz\u0131r. Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, N.V\u0259zirova q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan me\u015f\u0259l\u0259ri \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259mi\u015fdi. Apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 v\u0259 t\u0259dqiqatlar me\u015f\u0259\u00e7i-dendroloqa elmi \u00fcmumil\u0259\u015fdirm\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r material verir. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan me\u015f\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f \u201cPal\u0131d\u201d adl\u0131 elmi \u0259s\u0259rini yaz\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>110 s\u0259hif\u0259d\u0259n ibar\u0259t olan bu \u0259s\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259mizin me\u015f\u0259l\u0259rind\u0259 bit\u0259n bitkil\u0259rin n\u00f6v t\u0259rkibi, me\u015f\u0259l\u0259rimizd\u0259 geni\u015f yay\u0131lan v\u0259 ya az t\u0259sad\u00fcf olunan pal\u0131d, fist\u0131q, toza\u011fac\u0131, q\u0131z\u0131la\u011fac, qovaq, a\u011fcaqay\u0131n, c\u00f6k\u0259, \u015fam, k\u00fcknar v\u0259 s. a\u011faclar\u0131n bioloji x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri, qurulu\u015fu, s\u00fcni me\u015fl\u0259rin sal\u0131nmas\u0131, me\u015f\u0259 bitkil\u0259rinin \u00e7oxalma \u00fcsullar\u0131, me\u015f\u0259nin \u0259traf m\u00fchitl\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259si, t\u0259s\u0259rr\u00fcfat, ekoloji v\u0259 iqtisadi \u0259h\u0259miyy\u0259ti haqq\u0131nda m\u0259lumat verib. O, me\u015f\u0259\u00e7iliyin \u00fcmumi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini daha ayd\u0131n \u015f\u0259rh etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259s\u0259ri \u201cMe\u015f\u0259nin h\u0259yat q\u00fcvv\u0259si\u201d, \u201cMe\u015f\u0259l\u0259rin bu c\u00fcr olmamaqlar\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi\u201d, \u201cMe\u015f\u0259d\u0259 ictimail\u0259rin bir-birin\u0259 t\u0259siri\u201d, \u201cA\u011faclar\u0131n i\u015f\u0131\u011fa nisb\u0259ti\u201d, \u201cA\u011faclar\u0131n istiliy\u0259 nisb\u0259ti\u201d, \u201cA\u011faclar\u0131n torpaqda m\u0259d\u0259ni madd\u0259l\u0259r\u0259 nisb\u0259ti\u201d, \u201cA\u011faclar\u0131n c\u0259ld b\u00f6y\u00fckl\u0259nm\u0259si\u201d, \u201cA\u011faclar\u0131n t\u00f6r\u0259m\u0259si\u201d v\u0259 s. kimi m\u00f6vzulara ay\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan t\u0259bi\u0259t elml\u0259ri tarixind\u0259 bitkil\u0259r\u0259 elmi c\u0259h\u0259td\u0259n yana\u015fma, onlar\u0131n elmi qaydada adland\u0131r\u0131lmas\u0131 ilk d\u0259f\u0259 N.B.V\u0259zirov t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilib. O, haqq\u0131nda b\u0259hs etdiyi me\u015f\u0259 a\u011faclar\u0131n\u0131n az\u0259rbaycanca adlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda rusca v\u0259 lat\u0131nca (b\u0259zil\u0259rini yaln\u0131z lat\u0131nca) adlar\u0131n\u0131 da qeyd edib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cPal\u0131d\u201d Az\u0259rbaycanda n\u0259batat v\u0259 me\u015f\u0259\u00e7iliy\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f ilk elmi \u0259s\u0259r kimi d\u0259y\u0259rlidir. N.B.V\u0259zirov \u201cPal\u0131d\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 bitkil\u0259rin qurulu\u015fu v\u0259 bioloji x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n, me\u015f\u0259 bitkil\u0259rinin bir-biril\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259n b\u0259hs edir. Burada iqlim, i\u015f\u0131q, r\u00fctub\u0259t, torpaq kimi xarici m\u00fchitin t\u0259sirind\u0259n misallar g\u0259tirilir, b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r elmi \u0259saslarla izah edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>N.B.V\u0259zirov bitkil\u0259rin ya\u015fay\u0131\u015f u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259sind\u0259 cans\u0131z m\u00fchit amill\u0259rinin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n i\u015f\u0131q v\u0259 torpa\u011f\u0131n rolunu x\u00fcsusi qeyd edir. \u018fs\u0259rd\u0259 qeyd olunub ki, qrup hal\u0131nda ya\u015fayan bitkil\u0259rd\u0259n hans\u0131 q\u00fcvv\u0259tlidirs\u0259, dem\u0259li o G\u00fcn\u0259\u015f i\u015f\u0131\u011f\u0131 il\u0259 yax\u015f\u0131 t\u0259min olunub, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 yax\u015f\u0131 inki\u015faf ed\u0259 bilir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fc\u0259llifin kitabda qeyd olunan ayr\u0131-ayr\u0131 a\u011faclar\u0131n bioloji x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda olan fikirl\u0259ri olduqca maraql\u0131d\u0131r. Burada o, pal\u0131d a\u011fac\u0131n\u0131n t\u0259s\u0259rr\u00fcfat \u0259h\u0259miyy\u0259tli, qiym\u0259tli material, m\u00f6hk\u0259m, davaml\u0131 olmas\u0131 haqq\u0131nda dan\u0131\u015fark\u0259n bel\u0259 deyir: \u201cPal\u0131d\u0131n k\u00f6k\u00fc torpa\u011f\u0131n \u00e7ox d\u0259rinlikl\u0259rin\u0259 getdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u015fidd\u0259tli k\u00fcl\u0259kl\u0259r onu torpaqdan ay\u0131ra bilmir. A\u011faclar aras\u0131nda pal\u0131d m\u00f6hk\u0259m v\u0259 qiym\u0259tli a\u011facd\u0131r. Pal\u0131d hesab edilir me\u015f\u0259nin zin\u0259ti. Onun k\u00f6k\u00fc bir sajend\u0259n art\u0131q yer\u0259 daxil olur, he\u00e7 bir tufan onu k\u00f6k\u00fc il\u0259 yerd\u0259n \u00e7\u0131xara bilmir. Qanadlar\u0131 q\u0131r\u0131l\u0131r, amma \u00f6z\u00fc dayan\u0131r yerind\u0259\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>N.B.V\u0259zirov apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n bitkil\u0259rin, a\u011faclar\u0131n i\u015f\u0131\u011fa nisb\u0259tini \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcb i\u015f\u0131qsev\u0259n v\u0259 g\u00f6lg\u0259y\u0259 davaml\u0131 olmaqla iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcr. M\u0259s\u0259l\u0259n, k\u00fcknar\u0131n k\u00f6lg\u0259y\u0259davaml\u0131, \u015fam a\u011fac\u0131n\u0131n is\u0259 i\u015f\u0131qsev\u0259n bitki oldu\u011funu bildirir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bitkil\u0259ri suya olan m\u00fcnasib\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00fc\u00e7 yer\u0259 b\u00f6l\u00fcr: \u201cbiri quruluq sev\u0259n\u201d, \u201cbiri r\u00fctub\u0259t sev\u0259n\u201d, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc is\u0259 \u201cmiyan\u0259\u201d (m\u00fclayim iqlimi xo\u015flayan). N.B.V\u0259zirov suya t\u0259l\u0259bat\u0131na g\u00f6r\u0259 b\u0259zi a\u011faclar\u0131n ard\u0131c\u0131ll\u0131q s\u0131ras\u0131n\u0131 da \u0259s\u0259rd\u0259 g\u00f6st\u0259rib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fs\u0259rd\u0259 torpa\u011fa ehtiyac\u0131na g\u00f6r\u0259 a\u011faclar\u0131 iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcr: Qidal\u0131 torpa\u011fa t\u0259l\u0259bkar v\u0259 torpa\u011fa daha art\u0131q t\u0259l\u0259bkar olanlar. O, h\u0259r birin\u0259 aid misallar g\u0259tirir. Onun fikrinc\u0259 q\u00fcvv\u0259tsiz torpaqda k\u00f6kl\u0259rinin sa\u00e7aqlar\u0131 \u00e7ox olan bitkil\u0259r inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259r. \u018fn yax\u015f\u0131 torpaq is\u0259 yum\u015faq v\u0259 d\u0259rin qidal\u0131 torpaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>N.V\u0259zirov m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 torpaqlar\u0131 tipl\u0259r\u0259 ay\u0131r\u0131r: me\u015f\u0259 torpa\u011f\u0131, qumlu torpaq, gilli torpaq, sugilli torpaq, kir\u0259cli m\u0259rg\u0259lli torpaq, \u00e7\u00fcr\u00fcnt\u00fc torpaq. Torpa\u011f\u0131 r\u00fctub\u0259tliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 is\u0259 quru (\u0259ld\u0259 b\u0259rk s\u0131xanda da\u011f\u0131l\u0131r), t\u0259r (\u0259l\u0259 al\u0131b s\u0131xanda yap\u0131\u015f\u0131r) v\u0259 ya\u015f (\u0259ld\u0259 s\u0131xanda su t\u00f6k\u00fcl\u00fcr) adlanan \u00fc\u00e7 qism\u0259 ay\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0259c\u0259f b\u0259y V\u0259zirovun t\u0259rtib etdiyi plan \u0259sas\u0131nda canl\u0131 v\u0259 \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f a\u011faclar\u0131n b\u00f6y\u00fcm\u0259si, ya\u015f v\u0259 x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si, me\u015f\u0259 torpa\u011f\u0131n\u0131n d\u0259rinliyi, r\u00fctub\u0259tliliyi \u0259sas\u0131nda a\u011faclar\u0131n t\u0259yin edilm\u0259si, a\u011faclar\u0131n k\u00f6lg\u0259y\u0259 davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259yini v\u0259 onlar\u0131n t\u0259sviri d\u0259 m\u00fcm\u00fck\u00fcnd\u00fcr. \u201cPal\u0131d\u201d elmi \u0259s\u0259ri Az\u0259rbaycanda me\u015f\u0259\u00e7iliyin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 malikdir.<\/p>\n\n\n\n<p>N.B.V\u0259zirov ke\u00e7mi\u015f m\u00fc\u0259llimi H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi il\u0259 birlikd\u0259 do\u011fma xalq\u0131n\u0131n maarifl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yeni m\u0259kt\u0259bl\u0259rin, m\u00fcxt\u0259lif t\u0259rbiy\u0259 ocaqlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u015find\u0259 d\u0259 yax\u0131ndan i\u015ftirak etmi\u015fdir. O, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rini Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif rayonlar\u0131na apar\u0131r, me\u015f\u0259\u00e7ilik sah\u0259sind\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u0259\u015f\u011f\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik edir, me\u015f\u0259\u00e7iliy\u0259 aid t\u0259dris proqramlar\u0131, metodik g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r v\u0259 d\u0259rslikl\u0259r haz\u0131rlay\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan t\u0259bi\u0259tinin vur\u011funu olan N\u0259c\u0259f b\u0259y V\u0259zirov i\u015fini o q\u0259d\u0259r \u00e7ox sevir ki,&nbsp; \u00f6l\u00fcm d\u0259 onu sevimli pe\u015f\u0259sini yerin\u0259 yetir\u0259rk\u0259n, me\u015f\u0259\u00e7ilik \u00fczr\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u0259\u015f\u011f\u0259l\u0259l\u0259ri aparark\u0259n yaxalay\u0131r. G\u00f6rk\u0259mli nasir, dramaturq, dendroloq N\u0259c\u0259f b\u0259y V\u0259zirov t\u0259cr\u00fcb\u0259 zaman\u0131 \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259liyind\u0259n v\u0259fat edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, indiy\u0259d\u0259k yaz\u0131\u00e7\u0131-dendroloqun \u0259s\u0259rl\u0259ri d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 k\u00fctl\u0259vi tirajla \u00e7ap edilmi\u015f, dram \u0259s\u0259rl\u0259ri s\u0259hn\u0259l\u0259\u015fdirilmi\u015f, haqq\u0131nda \u00e7oxlu m\u0259qal\u0259l\u0259r yaz\u0131lm\u0131\u015f, yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 elmi \u0259s\u0259rl\u0259r, monoqrafiyalar i\u015fl\u0259nmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd edim ki, \u201cYa\u015f\u0131l D\u00fcnya namin\u0259 H\u0259mr\u0259ylik ili\u201dnd\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131 dendroloq N\u0259c\u0259f b\u0259y V\u0259zirovu xat\u0131rlama\u011f\u0131 v\u0259 \u201cPal\u0131d\u201d \u0259s\u0259ri haqq\u0131nda ara\u015fd\u0131rma il\u0259 m\u0259ruz\u0259 etm\u0259yi \u00f6z\u00fcm\u0259 m\u0259n\u0259vi borc bilib bu m\u00f6vzuda tezis haz\u0131rlad\u0131m. Bu i\u015fd\u0259 m\u0259n\u0259 d\u0259st\u0259k duran elmi r\u0259hb\u0259rim P\u0259rvin H\u00fcseynovaya t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirir\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>G\u00fcnel H\u0259s\u0259nova,<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>MDU-nun<em> t\u0259l\u0259b\u0259si<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>Elmi r\u0259hb\u0259r- filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru P\u0259rvin H\u00fcseynova<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat tarixi il\u0259 yana\u015f\u0131 t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131nda da \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 dendroloq kimi \u0259b\u0259diyy\u0259t qazanm\u0131\u015f simalardan biri&nbsp; N\u0259c\u0259f b\u0259y V\u0259zirovdur. H\u0259l\u0259 ki\u00e7ik ya\u015flar\u0131ndan oxuyub-yazma\u011fa, yeni bilikl\u0259r \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 mara\u011f\u0131 olan N\u0259c\u0259f b\u0259y V\u0259zirovun inki\u015faf\u0131nda, t\u0259bi\u0259t elml\u0259rin\u0259 mara\u011f\u0131n\u0131n yaranmas\u0131 v\u0259 formala\u015fmas\u0131nda m\u00fc\u0259llimi H\u0259s\u0259n B\u0259y Z\u0259rdabinin rolu dan\u0131lmazd\u0131r. H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin i\u015f\u0131ql\u0131 fikirl\u0259ri onun inki\u015faf\u0131na g\u00fccl\u00fc t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. D\u00fcnya-rus klassik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":56904,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"gallery","meta":{"_eb_attr":"","ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"","ocean_second_sidebar":"","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"","ocean_custom_header_template":"","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"","ocean_menu_typo_font_family":"","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[86,63,152],"tags":[],"class_list":["post-56903","post","type-post","status-publish","format-gallery","has-post-thumbnail","hentry","category-thsil","category-khaebaerlaer-az","category-yasil-dunya-namin-hmrylik-ili","post_format-post-format-gallery","entry","has-media"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56903","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=56903"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56903\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":56907,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56903\/revisions\/56907"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56904"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56903"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56903"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56903"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}