{"id":59555,"date":"2024-06-04T08:12:19","date_gmt":"2024-06-04T05:12:19","guid":{"rendered":"https:\/\/mdu.edu.az\/?p=59555"},"modified":"2024-06-04T08:23:52","modified_gmt":"2024-06-04T05:23:52","slug":"yazi_04-06-24","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/yazi_04-06-24\/","title":{"rendered":"MDU dosenti: \u201cYa\u015f\u0131l enerji\u201dy\u0259 ke\u00e7id Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcst\u0259qil enerji siyas\u0259tinin davam\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>B\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r ya\u015fay\u0131b yaratd\u0131qlar\u0131, f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdikl\u0259ri zamanlarda siyasi, iqtisadi v\u0259 dig\u0259r prosesl\u0259ri \u00f6z xalqlar\u0131n\u0131n rifah\u0131 namin\u0259 ir\u0259liy\u0259 aparmaqla adlar\u0131n\u0131 \u0259b\u0259di olaraq tarix\u0259 yaz\u0131rlar. H\u0259r bir xalq \u00f6z tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 f\u0259xr edir, onlar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 irs\u0259 b\u00f6y\u00fck ehtiramla yana\u015f\u0131r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 da h\u0259r zaman m\u00fcasir d\u00f6vl\u0259timizin memar\u0131 v\u0259 qurucusu, xalq\u0131n\u0131n v\u0259 \u00f6lk\u0259sinin m\u00fcst\u0259qilliyi, inki\u015faf\u0131 namin\u0259 b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u0259v\u0259zedilm\u0259z i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015f, bununla ba\u011fl\u0131 tarixi prosesl\u0259r\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015f dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t Heyd\u0259r \u018fliyevi q\u00fcrur hissi il\u0259 xat\u0131rlay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev 1969-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259r g\u0259ldikd\u0259n sonra respublikan\u0131n sosial-iqtisadi h\u0259yat\u0131n\u0131n \u0259sas sah\u0259l\u0259rind\u0259n olan elektrik enerjisi sisteminin s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015f, bir \u00e7ox irimiqyasl\u0131 layih\u0259l\u0259r realla\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. \u00dclu \u00f6nd\u0259rin bilavasit\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 ke\u00e7\u0259n \u0259srin 70-ci ill\u0259rinin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq respublikan\u0131n elektrik enerjisin\u0259 olan t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n yerli imkanlar hesab\u0131na \u00f6d\u0259nilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 yeni elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n, yar\u0131mstansiyalar\u0131n v\u0259 y\u00fcks\u0259k g\u0259rginlikli elektrik verili\u015fi x\u0259tl\u0259rinin in\u015fa edilib istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si respublikan\u0131n s\u0259naye potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm add\u0131m oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmummilli liderimizin Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u2013 1971-ci ild\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 \u0259razisind\u0259 Araz \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 g\u00fcc\u00fc 22 MVt olan \u201cAraz\u201d Su Elektrik Stansiyas\u0131 in\u015fa edilmi\u015f, 1972-ci ild\u0259 2 sayl\u0131 Sumqay\u0131t \u0130stilik Elektrik M\u0259rk\u0259zinin g\u00fcc\u00fc 220 MVt-a \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, 1976-1977-ci ill\u0259rd\u0259 S\u0259rs\u0259ng su anbar\u0131 v\u0259 g\u00fcc\u00fc 50 MVt olan eyni adl\u0131 su elektrik stansiyas\u0131 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f, 1982-ci ild\u0259 is\u0259 g\u00fcc\u00fc 380 MVt olan \u015e\u0259mkir Su Elektrik Stansiyas\u0131 istismara burax\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ming\u0259\u00e7eviri n\u0259inki Az\u0259rbaycan\u0131n, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 Qafqaz\u0131n enerji m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evir\u0259n ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev olmu\u015fdur. Onun r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 1976-c\u0131 ild\u0259 Ming\u0259\u00e7evird\u0259 b\u00f6y\u00fck elektrik stansiyas\u0131n\u0131n &#8211; &#8220;Az\u0259rbaycan \u0130ES&#8221;-in t\u0259m\u0259li qoyulmu\u015fdur. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u0259yi n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu stansiyan\u0131n in\u015fas\u0131 prosesinin \u00fcmumittifaq s\u0259viyy\u0259sind\u0259 apar\u0131lmas\u0131, tikinti prosesin\u0259 \u0259n pe\u015f\u0259kar m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin c\u0259lb olunmas\u0131na, m\u00fcasir texniki vasit\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259y\u0259 \u015f\u0259rait yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Stansiyan\u0131n birinci enerji bloku ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin bilavasit\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f v\u0259 bu m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m hadis\u0259 Az\u0259rbaycan energetikas\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131nda yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259nin \u0259sas\u0131n\u0131 qoymu\u015fdur. \u00d6lk\u0259 elektrik enerjisi sisteminin s\u00fctununu t\u0259\u015fkil ed\u0259n bu stansiya indi d\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizin enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131nda m\u00fcst\u0259sna rola malikdir. Bu stansiyan\u0131n istismara verilm\u0259si il\u0259 elektrik enerjisi sistemind\u0259 ba\u015flanan inki\u015faf v\u0259 t\u0259r\u0259qqi prosesi n\u0259tic\u0259sind\u0259 respublikam\u0131z \u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u00fcst\u0259qil, dayan\u0131ql\u0131 enerji sistemini formala\u015fd\u0131ra bilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmumilikd\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rliyinin birinci d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00f6lk\u0259mizin elektrik enerjisi il\u0259 t\u0259minat\u0131 problemi \u00f6z h\u0259llini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan 1969-cu ild\u0259 elektrik enerjisi idxal edirdis\u0259, 1982-ci ild\u0259 h\u0259m d\u0259 elektrik enerjisi ixrac ed\u0259n respublikaya \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>1993-c\u00fc ilin iyununda yenid\u0259n hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131dan ulu \u00f6nd\u0259rimiz milli iqtisadiyyat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rin\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, elektrik enerjisi sistemin\u0259 d\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rdi. Milli iqtisadiyyat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi, energetika sistemind\u0259 d\u0259 b\u00f6hran v\u0259ziyy\u0259ti yaranm\u0131\u015f, sistemin ah\u0259ngdar i\u015fi is\u0259 pozulmu\u015fdur. \u00dcmummilli liderimiz enerji sisteminin b\u00f6hrandan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, onun maddi-texniki bazas\u0131n\u0131n yenil\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc, geni\u015f miqyasl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. D\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 v\u0259 faydal\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259r qurulmas\u0131 xarici s\u0259rmay\u0259l\u0259rin c\u0259lb olunmas\u0131 enerji sisteminin m\u00f6vcud potensial\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, elektroenergetika t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n yenid\u0259n qurulmas\u0131 haz\u0131rda da m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>1994-c\u00fc ild\u0259 \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131 il\u0259 &#8220;Yeni neft strategiyas\u0131&#8221;n\u0131n u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131ld\u0131. Ulu \u00f6nd\u0259rin \u015fah \u0259s\u0259ri olan \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d il\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyini &nbsp;m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259n Az\u0259rbaycan \u00f6z s\u0259rv\u0259tl\u0259rin\u0259 tam sahib oldu\u011funu b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya n\u00fcmayi\u015f etdirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdiyi m\u00fck\u0259mm\u0259l strateji x\u0259ttin u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si haz\u0131rda Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n ard\u0131c\u0131ll\u0131qla davam etdirilir. \u00d6lk\u0259d\u0259ki b\u0259rpa olunmayan enerji ehtiyatlar\u0131n\u0131n t\u00fck\u0259nm\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan \u00f6z enerji infrastrukturunu alternativ enerji v\u0259 ya b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin hesab\u0131na m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259kd\u0259dir. Respublikam\u0131zda olan \u00e7aylar\u0131n, k\u00fcl\u0259yin v\u0259 g\u00fcn\u0259\u015fin enerji ehtiyatlar\u0131 \u00f6lk\u0259 \u0259razisinin enerji t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t ed\u0259c\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbayan tarix\u0259n neft v\u0259 t\u0259bii qaz ehtiyatlar\u0131na malik d\u00f6vl\u0259tl\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. &nbsp;F\u0259xar\u0259t do\u011furan hald\u0131r ki, bu t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rd\u0259n \u00f6lk\u0259mizin y\u00fcks\u0259li\u015fi \u00fc\u00e7\u00fcn u\u011furla istifad\u0259 edilir. Heyd\u0259r \u018fliyevin ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 davam etdirdiyi enerji siyas\u0259ti effektiv b\u0259hr\u0259sini ver\u0259r\u0259k qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131n\u0131, qar\u015f\u0131ya qoyulan v\u0259zif\u0259l\u0259rin tam olaraq h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini, qlobal miqyasda respublikam\u0131z\u0131n milli maraqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n enerji siyas\u0259ti \u0259sas\u0259n neft amilini ehtiva edirdi. 2006-c\u0131 ild\u0259n istismar olunan Heyd\u0259r \u018fliyev ad\u0131na Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan \u0259sas ixrac boru k\u0259m\u0259ri X\u0259z\u0259rd\u0259n hasil olunan nefti haz\u0131rda da d\u00fcnya bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xarmaqdad\u0131r. D\u00f6vl\u0259timizin enerji siyas\u0259tinin \u0259n b\u00f6y\u00fck u\u011furlar\u0131ndan say\u0131lan Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan boru k\u0259m\u0259rinin realla\u015fmas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Avrasiya regionunda m\u00f6vqeyini xeyli g\u00fccl\u0259ndirdi, C\u0259nubi Qafqaz\u0131n liderin\u0259 \u00e7evrildi. Bu g\u00fcn Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan boru k\u0259m\u0259ri t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, \u00fcmumilikd\u0259 beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi sistemi v\u0259 neft ixrac\u0131 sah\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizl\u0259 u\u011furlu t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n bir layih\u0259dir. Bu k\u0259m\u0259r m\u00fch\u00fcm texniki-iqtisadi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck siyasi m\u0259zmun k\u0259sb edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Art\u0131q Az\u0259rbaycan Avropa bazarlar\u0131na h\u0259m d\u0259 t\u0259bii qaz ixrac edir. 2014-c\u00fc ild\u0259 t\u0259m\u0259li qoyulan &#8220;C\u0259nub qaz d\u0259hlizi&#8221;nin c\u0259mi 6 il \u0259rzind\u0259 n\u0259qll\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn seqmentl\u0259ri in\u015fa edildi. \u018fvv\u0259ll\u0259r yaln\u0131z G\u00fcrc\u00fcstana v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 ixrac olunan Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259bii qaz\u0131 2020-ci ilin dekabr\u0131n 31-d\u0259n Avropa bazarlar\u0131na t\u0259dar\u00fck olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>Yax\u0131n perspektivd\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 elektrik enerjisi ixrac ed\u0259c\u0259k. Art\u0131q \u00f6lk\u0259mizl\u0259 Avropa aras\u0131nda &#8220;ya\u015f\u0131l enerji&#8221; istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n t\u0259m\u0259ll\u0259ri qoyulub.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, haz\u0131rda bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 qar\u015f\u0131ya qoyulan h\u0259d\u0259fl\u0259rd\u0259n biri &#8220;ya\u015f\u0131l enerji&#8221;y\u0259 ke\u00e7iddir. Enerji ke\u00e7idi \u0259n\u0259n\u0259vi enerji resurslar\u0131n\u0131n b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259nm\u0259sini, y\u0259ni &#8220;ya\u015f\u0131l enerjini&#8221; \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edir. M\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flardan v\u0259 enerji balans\u0131nda g\u00f6zl\u0259nil\u0259n struktur d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259r\u0259k b\u0259rpaolunan v\u0259 t\u0259miz enerji g\u00fccl\u0259rinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, &#8220;ya\u015f\u0131l &nbsp;enerji&#8221; mar\u015frutlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 kimi v\u0259zif\u0259l\u0259r bu g\u00fcn qlobal g\u00fcnd\u0259min \u0259sas m\u00f6vzular\u0131ndan biridir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanda &#8220;ya\u015f\u0131l enerji&#8221;y\u0259 ke\u00e7id \u2013 enerji siyas\u0259tinin prioritet istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259ki &nbsp;iqlim \u015f\u0259raiti &#8220;ya\u015f\u0131l enerjinin&#8221; \u0259ld\u0259 edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f imkanlar yarad\u0131r. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, &#8220;Az\u0259rbaycan 2030: sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259r&#8221;d\u0259 elan edil\u0259n \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n biri budur. Art\u0131q respublikam\u0131zda bu sah\u0259d\u0259 layih\u0259l\u0259r d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259kd\u0259dir. &nbsp;2022-ci ilin yanvar ay\u0131nda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131 t\u0259msil ed\u0259n &#8220;ACWA Power&#8221; \u015firk\u0259ti il\u0259 240 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 K\u00fcl\u0259k-Elektrik Stansiyas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259li qoyulub. Mart ay\u0131nda Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259rinin &#8220;Masdar&#8221; \u015firk\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycanda in\u015fa edil\u0259c\u0259k 230 MVt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 Qarada\u011f G\u00fcn\u0259\u015f-Elektrik Stansiyas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259lqoyma m\u0259rasimi ke\u00e7irilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Buxarestd\u0259 plenar iclasda \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyev bildirib ki, Az\u0259rbaycan b\u0259rpaolunan enerji sah\u0259sind\u0259 2037-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259n az\u0131 6 qiqavatl\u0131q \u0259lav\u0259 g\u00fcc yaratma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n quruda k\u00fcl\u0259k v\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f enerjisinin h\u0259cmi 27 qiqavatdan \u00e7oxdur, X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Az\u0259rbaycan sektorunda is\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisi 157 qiqavat t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Az\u0259rbaycan\u0131n b\u0259rpaolunan enerji potensial\u0131 olduqca y\u00fcks\u0259kdir. Bu potensialdan ir\u0259li g\u0259l\u0259r\u0259k haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 &#8220;ya\u015f\u0131l enerji&#8221;y\u0259 ke\u00e7id d\u0259 s\u00fcr\u0259tlidir. &nbsp;B\u00fct\u00fcn bunlar onu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, tezlikl\u0259 Az\u0259rbaycan b\u0259rpaolunan enerji sah\u0259sind\u0259 d\u0259 apar\u0131c\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n biri olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u00dclk\u0259r A\u015furova<\/em><\/strong><br><em><strong>MDU-nun Energetika kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, dosent<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r ya\u015fay\u0131b yaratd\u0131qlar\u0131, f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdikl\u0259ri zamanlarda siyasi, iqtisadi v\u0259 dig\u0259r prosesl\u0259ri \u00f6z xalqlar\u0131n\u0131n rifah\u0131 namin\u0259 ir\u0259liy\u0259 aparmaqla adlar\u0131n\u0131 \u0259b\u0259di olaraq tarix\u0259 yaz\u0131rlar. H\u0259r bir xalq \u00f6z tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 f\u0259xr edir, onlar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 irs\u0259 b\u00f6y\u00fck ehtiramla yana\u015f\u0131r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 da h\u0259r zaman m\u00fcasir d\u00f6vl\u0259timizin memar\u0131 v\u0259 qurucusu, xalq\u0131n\u0131n v\u0259 \u00f6lk\u0259sinin m\u00fcst\u0259qilliyi, inki\u015faf\u0131 namin\u0259 b\u00f6y\u00fck [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":59556,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"gallery","meta":{"_eb_attr":"","ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[89,63,152],"tags":[],"class_list":["post-59555","post","type-post","status-publish","format-gallery","has-post-thumbnail","hentry","category-energetika","category-khaebaerlaer-az","category-yasil-dunya-namin-hmrylik-ili","post_format-post-format-gallery","entry","has-media"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59555","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=59555"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59555\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":59559,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59555\/revisions\/59559"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/59556"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=59555"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=59555"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=59555"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}