{"id":89981,"date":"2026-03-18T15:26:12","date_gmt":"2026-03-18T12:26:12","guid":{"rendered":"https:\/\/mdu.edu.az\/?p=89981"},"modified":"2026-03-19T15:27:37","modified_gmt":"2026-03-19T12:27:37","slug":"meqale_gulnar_nasirova","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/meqale_gulnar_nasirova\/","title":{"rendered":"\u015e\u0259h\u0259rsalma v\u0259 memarl\u0131\u011f\u0131n turizm v\u0259 iqtisadi inki\u015faf\u0131nda rolu: Az\u0259rbaycan\u0131n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri n\u00fcmun\u0259sind\u0259"},"content":{"rendered":"<p>M\u00fcasir d\u00fcnyada \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r yaln\u0131z insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u0259kanlar olmaqla m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, eyni zamanda sosial, m\u0259d\u0259ni v\u0259 iqtisadi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin c\u0259ml\u0259\u015fdiyi \u0259sas m\u0259rk\u0259zl\u0259r kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 onlar\u0131n inki\u015faf dinamikas\u0131 m\u00fcasir urban t\u0259dqiqatlar\u0131n \u0259n aktual istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri hesab olunur. Qloballa\u015fma v\u0259 urbanizasiya prosesl\u0259rinin s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin funksional strukturu v\u0259 inki\u015faf strategiyalar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin daha d\u0259rind\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 z\u0259ruri etmi\u015f, n\u0259tic\u0259d\u0259 \u015f\u0259h\u0259rsalma planlar\u0131n\u0131n v\u0259 memarl\u0131q m\u00fchitinin elmi \u0259saslarla \u00f6yr\u0259nilm\u0259si x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Bu kontekstd\u0259 \u015f\u0259h\u0259rsalma v\u0259 memarl\u0131q \u015f\u0259h\u0259r m\u00fchitinin keyfiyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sind\u0259, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin iqtisadi potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131nda v\u0259 turizm imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 h\u0259lledici rol oynayan \u0259sas amill\u0259r kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Onlar yaln\u0131z fiziki m\u0259kan\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, h\u0259m d\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin sosial, iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni inki\u015faf istiqam\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n m\u00fch\u00fcm strateji vasit\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir. M\u00fcasir \u015f\u0259h\u0259rsalma t\u0259dqiqatlar\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tinin formala\u015fmas\u0131nda \u0259sas rol oynayan amill\u0259rd\u0259n biri \u015f\u0259h\u0259r m\u0259kan\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259li planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 memarl\u0131q m\u00fchitinin ah\u0259ngdar \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u0259h\u0259r \u0259razisinin funksional t\u0259\u015fkili, m\u0259kan strukturunun formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf istiqam\u0259tl\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si prosesi \u00fcmumilikd\u0259 \u015f\u0259h\u0259rsalma anlay\u0131\u015f\u0131 il\u0259 ifad\u0259 olunur. Bu proses \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f zonalar\u0131, ticar\u0259t v\u0259 xidm\u0259t sah\u0259l\u0259ri, n\u0259qliyyat infrastrukturu, rekreasiya m\u0259kanlar\u0131 v\u0259 ictimai f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259l\u0259ri qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin vahid urban sistem kimi formala\u015fmas\u0131 t\u0259min edilir. \u015e\u0259h\u0259r m\u0259kan\u0131n\u0131n estetik v\u0259 m\u0259d\u0259ni xarakterinin formala\u015fmas\u0131nda is\u0259 memarl\u0131q m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r, \u00e7\u00fcnki memarl\u0131q n\u00fcmun\u0259l\u0259ri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin vizual simas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, insanlar\u0131n h\u0259min \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri nec\u0259 qavrad\u0131qlar\u0131na da birba\u015fa t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Eyni zamanda memarl\u0131q abid\u0259l\u0259ri v\u0259 tarixi urban strukturlar \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin m\u0259d\u0259ni v\u0259 tarixi identikliyinin qorunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Bu bax\u0131mdan \u015f\u0259h\u0259rsalma v\u0259 memarl\u0131q yaln\u0131z fiziki m\u0259kan\u0131n t\u0259\u015fkili il\u0259 \u0259laq\u0259li sah\u0259l\u0259r kimi deyil, h\u0259m d\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin sosial v\u0259 iqtisadi inki\u015faf\u0131na t\u0259sir ed\u0259n \u0259sas elementl\u0259rd\u0259n biri kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcasir \u015f\u0259h\u0259r iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u0259n s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n sah\u0259l\u0259rind\u0259n biri turizm s\u0259nayesidir v\u0259 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 turizm \u015f\u0259h\u0259r iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u0259sas g\u0259lir m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n biri hesab olunur. Turizm sektorunun inki\u015faf\u0131 hotell\u0259r, restoranlar, n\u0259qliyyat xidm\u0259tl\u0259ri, ticar\u0259t obyektl\u0259ri v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rinin geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olmaqla \u015f\u0259h\u0259r iqtisadiyyat\u0131nda yeni iqtisadi imkanlar\u0131n yaranmas\u0131na v\u0259 \u0259lav\u0259 m\u0259\u015f\u011fulluq imkanlar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Bu proses n\u0259tic\u0259sind\u0259 xidm\u0259t sektorunun inki\u015faf\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259nir v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r iqtisadiyyat\u0131nda yeni i\u015f yerl\u0259ri yarad\u0131l\u0131r. Bu bax\u0131mdan turizm v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rsalma aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259nin m\u00f6vcudlu\u011fu x\u00fcsusil\u0259 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Turizm s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131na \u015f\u0259h\u0259rsalma m\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u015f\u0259h\u0259rin fiziki m\u00fchitinin estetik bax\u0131mdan c\u0259lbedici v\u0259 funksional bax\u0131mdan rahat t\u0259\u015fkil olunmas\u0131 turistl\u0259rin \u015f\u0259h\u0259r\u0259 mara\u011f\u0131n\u0131 art\u0131ran \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biri hesab olunur. Geni\u015f piyada zonalar\u0131, parklar, ictimai meydanlar, tarixi m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259r v\u0259 m\u00fcasir memarl\u0131q n\u00fcmun\u0259l\u0259ri turistl\u0259ri \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 daha uzun m\u00fcdd\u0259t qalma\u011fa v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif xidm\u0259tl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 t\u0259\u015fviq edir ki, bu da n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 turizm g\u0259lirl\u0259rinin artmas\u0131na v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n \u015f\u0259h\u0259rsalma turizm infrastrukturlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yaradan m\u00fch\u00fcm amill\u0259rd\u0259n biri kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. N\u0259qliyyat sisteml\u0259rinin inki\u015faf etdirilm\u0259si, hava limanlar\u0131n\u0131n, d\u0259mir yolu x\u0259tl\u0259rinin, mehmanxanalar\u0131n v\u0259 turizm obyektl\u0259rinin d\u00fczg\u00fcn v\u0259 strateji \u015f\u0259kild\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si turistl\u0259rin \u015f\u0259h\u0259r daxilind\u0259 rahat h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259sin\u0259 v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r m\u00fchitind\u0259n daha s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etm\u0259sin\u0259 imkan yarad\u0131r. Bu bax\u0131mdan \u015f\u0259h\u0259rsalma turizmin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm strateji al\u0259t kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u0259h\u0259rl\u0259rin turizm potensial\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynayan \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biri d\u0259 onlar\u0131n tarixi memarl\u0131q irsidir. Tarixi abid\u0259l\u0259r, q\u0259dim k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r, memarl\u0131q kompleksl\u0259ri v\u0259 m\u0259d\u0259ni land\u015faft elementl\u0259ri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin \u0259n c\u0259lbedici turizm m\u0259kanlar\u0131 hesab olunur. D\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 turizm strategiyalar\u0131n\u0131n \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri tarixi memarl\u0131q irsinin qorunmas\u0131 v\u0259 b\u0259rpas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Tarixi \u015f\u0259h\u0259r m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin qorunub saxlan\u0131lmas\u0131 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin m\u0259d\u0259ni identikliyinin qorunmas\u0131na xidm\u0259t etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, onlar\u0131n turizm c\u0259lbediciliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na da m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 verir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 z\u0259ngin memarl\u0131q irsinin qorunmas\u0131 v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rsalma prinsipl\u0259ri il\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri hesab olunur. M\u0259hz Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidenti C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin Az\u0259rbaycanda 2026-c\u0131 ilin \u201c\u015e\u0259h\u0259rsalma v\u0259 Memarl\u0131q \u0130li\u201d elan olunmas\u0131 bar\u0259d\u0259 22 dekabr 2025-ci il tarixind\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 S\u0259rancam \u00f6lk\u0259d\u0259 urbanizasiya prosesl\u0259rin\u0259 yenid\u0259n bax\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Bu q\u0259rar t\u0259kc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, eyni zamanda regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si, \u0259hali y\u00fck\u00fcn\u00fcn balansl\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf modelinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. \u015e\u0259h\u0259rsalma siyas\u0259tinin m\u0259rk\u0259zind\u0259 art\u0131q yaln\u0131z paytaxt deyil, \u00f6lk\u0259nin b\u00fct\u00fcn regionlar\u0131n\u0131n potensial\u0131n\u0131n d\u00fczg\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si dayan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0259rar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si \u015f\u0259h\u0259rsalma v\u0259 memarl\u0131q sah\u0259sinin inki\u015faf\u0131na yeni impuls verm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. S\u0259r\u0259ncamda qeyd olunur ki, Az\u0259rbaycan\u0131n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri z\u0259ngin memarl\u0131q v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rsalma \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 malik olmaqla tarix boyu \u00f6lk\u0259nin iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u015f\u0259h\u0259rsalma v\u0259 memarl\u0131q sah\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si, elmi konfranslar\u0131n v\u0259 s\u0259rgil\u0259rin t\u0259\u015fkili, memarl\u0131q irsinin qorunmas\u0131 v\u0259 urban inki\u015faf strategiyalar\u0131n\u0131n daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu q\u0259rar\u0131n m\u00fcmk\u00fcn t\u0259sirl\u0259ri bir ne\u00e7\u0259 istiqam\u0259td\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u015f\u0259h\u0259rsalma v\u0259 memarl\u0131q sah\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n layih\u0259l\u0259rin artmas\u0131 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin infrastrukturunun inki\u015faf\u0131na v\u0259 urban m\u00fchitin keyfiyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Parklar\u0131n v\u0259 ictimai m\u0259kanlar\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, n\u0259qliyyat sisteml\u0259rinin modernl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 yeni urban layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin h\u0259m ya\u015fay\u0131\u015f, h\u0259m d\u0259 turizm bax\u0131m\u0131ndan daha c\u0259lbedici olmas\u0131na imkan yarada bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Memarl\u0131q irsinin qorunmas\u0131 bu q\u0259rar\u0131n dig\u0259r m\u00fch\u00fcm t\u0259sir istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biridir. Tarixi abid\u0259l\u0259rin b\u0259rpas\u0131 v\u0259 restavrasiyas\u0131 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin m\u0259d\u0259ni identikliyinin qorunmas\u0131na xidm\u0259t etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, onlar\u0131n turizm potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na da m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 verir. Tarixi memarl\u0131q abid\u0259l\u0259ri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin \u0259sas turistik cazib\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri hesab olunur v\u0259 onlar\u0131n qorunmas\u0131 turizm s\u0259nayesinin uzunm\u00fcdd\u0259tli inki\u015faf\u0131na z\u0259man\u0259t verir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc m\u00fch\u00fcm t\u0259sir is\u0259 iqtisadi sah\u0259d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. \u015e\u0259h\u0259rsalma layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si tikinti sektorunun inki\u015faf\u0131na, yeni investisiyalar\u0131n c\u0259lb edilm\u0259sin\u0259 v\u0259 xidm\u0259t sektorunun geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Bu proses \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin iqtisadi f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r v\u0259 onlar\u0131n regional iqtisadi m\u0259rk\u0259zl\u0259r\u0259 \u00e7evrilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu prosesl\u0259rin konkret n\u0259tic\u0259l\u0259rini Az\u0259rbaycan\u0131n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. X\u00fcsusil\u0259 son ill\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u015f\u0259h\u0259rsalma layih\u0259l\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 paytaxt Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri regionun m\u00fch\u00fcm turizm v\u0259 iqtisadi m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. \u015e\u0259h\u0259rin inki\u015faf\u0131nda tarixi memarl\u0131q irsinin qorunmas\u0131 il\u0259 m\u00fcasir memarl\u0131q n\u00fcmun\u0259l\u0259rinin harmonik \u015f\u0259kild\u0259 birl\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. Bel\u0259ki, \u015f\u0259h\u0259rin q\u0259dim hiss\u0259si olan \u0130\u00e7\u0259ri\u015f\u0259h\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm tarixi-memarl\u0131q kompleksl\u0259rind\u0259n biri hesab olunur v\u0259 burada yerl\u0259\u015f\u0259n q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f evl\u0259ri, karvansaralar v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 divarlar\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin tarixi urban strukturunu qoruyub saxlayaraq m\u0259d\u0259ni turizmin inki\u015faf\u0131na m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 verir.<\/p>\n\n\n\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n Bak\u0131n\u0131n m\u00fcasir memarl\u0131q layih\u0259l\u0259ri d\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin beyn\u0259lxalq turizm imicinin formala\u015fmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Bu bax\u0131mdan \u015f\u0259h\u0259rin simvollar\u0131ndan biri hesab olunan Flame Towers kompleksi m\u00fcasir memarl\u0131q v\u0259 urban dizayn\u0131n parlaq n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n biri kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. H\u0259m\u00e7inin innovativ memarl\u0131q formas\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zi \u015f\u0259h\u0259rin beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nmas\u0131na v\u0259 turizm mara\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131na m\u00fch\u00fcm t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 d\u0259 \u015f\u0259h\u0259rsalma v\u0259 memarl\u0131q turizmin inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259ri z\u0259ngin memarl\u0131q irsi v\u0259 m\u0259d\u0259ni abid\u0259l\u0259ri il\u0259 tan\u0131n\u0131r v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin b\u0259rpas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n layih\u0259l\u0259r memarl\u0131q irsinin qorunmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, turizm potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na da xidm\u0259t edir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcasir urban inki\u015faf strategiyalar\u0131nda dayan\u0131ql\u0131 \u015f\u0259h\u0259rsalma prinsipl\u0259ri x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Ya\u015f\u0131l zonalar\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131, piyada v\u0259 velosiped infrastrukturunun inki\u015faf\u0131 v\u0259 ictimai m\u0259kanlar\u0131n optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin h\u0259m ya\u015fay\u0131\u015f, h\u0259m d\u0259 turizm bax\u0131m\u0131ndan c\u0259lbediciliyini art\u0131r\u0131r. Dayan\u0131ql\u0131 \u015f\u0259h\u0259r m\u00fchitinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 turistl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn daha komfortlu v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz urban m\u0259kan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u0259h\u0259rsalma v\u0259 memarl\u0131q \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin turizm v\u0259 iqtisadi inki\u015faf\u0131nda strateji rol oynayan \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biridir. 2026-c\u0131 ilin Az\u0259rbaycanda \u201c\u015e\u0259h\u0259rsalma v\u0259 Memarl\u0131q \u0130li\u201d elan edilm\u0259si bu sah\u0259y\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 veril\u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tin g\u00f6st\u0259ricisi olmaqla yana\u015f\u0131, urban inki\u015faf siyas\u0259tinin daha sistemli v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm imkanlar yarad\u0131r. Tarixi memarl\u0131q irsinin qorunmas\u0131, m\u00fcasir urban layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r m\u00fchitinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinin h\u0259m turizm bax\u0131m\u0131ndan c\u0259lbediciliyini art\u0131racaq, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259nin iqtisadi inki\u015faf\u0131na uzunm\u00fcdd\u0259tli t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>N\u0259sirova G\u00fclnar Aqil q\u0131z\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u041c\u0438\u043d\u0433\u044f\u0447\u0435\u0432\u0438\u0440\u0441\u043a\u0438\u0439 \u0413\u043e\u0441\u0443\u0434\u0430\u0440\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u043d\u044b\u0439 \u0423\u043d\u0438\u0432\u0435\u0440\u0441\u0438\u0442\u0435\u0442<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130qtisadiyyat kafedras\u0131 m\u00fc\u0259llimi<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fcasir d\u00fcnyada \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r yaln\u0131z insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u0259kanlar olmaqla m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, eyni zamanda sosial, m\u0259d\u0259ni v\u0259 iqtisadi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin c\u0259ml\u0259\u015fdiyi \u0259sas m\u0259rk\u0259zl\u0259r kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 onlar\u0131n inki\u015faf dinamikas\u0131 m\u00fcasir urban t\u0259dqiqatlar\u0131n \u0259n aktual istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri hesab olunur. Qloballa\u015fma v\u0259 urbanizasiya prosesl\u0259rinin s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin funksional strukturu v\u0259 inki\u015faf strategiyalar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin daha d\u0259rind\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":41,"featured_media":89982,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"gallery","meta":{"_eb_attr":"","ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"","ocean_second_sidebar":"","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"","ocean_custom_header_template":"","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"","ocean_menu_typo_font_family":"","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[89982],"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-89981","post","type-post","status-publish","format-gallery","has-post-thumbnail","hentry","category-mdu_xeberleri","post_format-post-format-gallery","entry","has-media"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89981","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/41"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=89981"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89981\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":89983,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89981\/revisions\/89983"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/89982"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89981"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=89981"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdu.edu.az\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89981"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}